Κωνσταντίνος Στρατάκης: «Η Γενετική ανοίγει νέους δρόμους στην Ιατρική»

ΣΤΡΑΤΑΚΗΣ Facebook Twitter
Κωνσταντίνος Στρατάκης, Γενετιστής - ενδοκρινολόγος, διευθυντής Ιατρείου Γενετικής του «Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center»
0

— Στην επόμενη ημέρα της Ιατρικής οι γονιδιακές θεραπείες και τα γενετικά τεστ θα πρωταγωνιστήσουν; 
Σήμερα τροποποιούμε τη θεραπεία κάποιων μορφών καρκίνου ανάλογα με τον γενετικό χαρακτήρα των καρκινικών κυττάρων, όπως ήδη γίνεται στον καρκίνο του μαστού ή του προστάτη. Κάτι τέτοιο στο μέλλον θα γίνεται σε πολλές νόσους και θα εφαρμόζεται στην πρόληψη. Ήδη μερικές ελέγχονται γενετικά στο πλαίσιο του προγεννητικού αλλά και του νεογνικού ελέγχου και συγκεκριμένες θεραπείες ξεκινούν πριν η νόσος επηρεάσει την υγεία του παιδιού, όπως γίνεται σε πολλά μεταβολικά νοσήματα. Στο μέλλον τέτοιες εφαρμογές στην πρόληψη θα είναι ένα αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ιατρικής πράξης: δεν θα δίνουμε ένα φάρμακο χωρίς να ξέρουμε αν ο ασθενής μπορεί να απαντήσει με βάση το γενετικό του υλικό. Τέλος, βλέπουμε για πρώτη φορά ευρείες εφαρμογές στη γονιδιακή θεραπεία, την αντικατάσταση ή την προσθήκη γενετικού υλικού όπου υπάρχει πρόβλημα, π.χ. στη δρεπανοκυτταρική και στη μεσογειακή αναιμία και στη γενετική τροποποίηση κυττάρων που χρησιμοποιείται στις λευχαιμίες. 
 
— Πόσο κοντά είμαστε στο να μπορεί κάθε άνθρωπος να κάνει γενετικά τεστ για την πρόληψη ογκολογικών νοσημάτων και άλλων παθήσεων; 
Τα γενετικά τεστ για την πρόληψη όγκων και άλλων παθήσεων γίνονται ήδη σε περιορισμένη κλίμακα. Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές που προδιαθέτουν για έναν σπάνιο τύπο καρκίνου του θυρεοειδούς, γίνεται θυρεοειδεκτομή σε νεαρά ηλικία προκειμένου να αποφευχθεί μεταστατικός καρκίνος του θυρεοειδούς. Στον καρκίνο του μαστού, η μαστεκτομή μπορεί να προλάβει την εμφάνιση του συγκεκριμένου καρκίνου, εφόσον υπάρχουν συγκεκριμένες αλλαγές στο γενετικό υλικό, ενώ συστήνεται προληπτικά συγκεκριμένη δίαιτα και φάρμακα σε άτομα με γενετική προδιάθεση για αυξημένη χοληστερίνη, ειδική θεραπευτική αγωγή σε άτομα με γενετική προδιάθεση για ορισμένα νευρολογικά νοσήματα κ.λπ. Στο μέλλον η εξατομίκευση της πρόληψης και θεραπευτικών επιλογών θα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.

Οι γενετικές τεχνικές που εφαρμόστηκαν στην κατασκευή των εμβολίων εναντίον του κορωνοϊού θα έχουν κι άλλες εφαρμογές, τόσο σε εμβόλια όσο και στην κατασκευή φαρμάκων που θα κάνουν την αντιμετώπιση λοιμωδών νοσημάτων πιο αποτελεσματική. 

— Σε ποιον τομέα της Γενετικής ειδικεύεστε και τι ακριβώς κάνετε στο νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν»;
Έχω ειδικευτεί στη Γενική Ιατρική Γενετική και Δυσμορφολογία. Για χρόνια η κλινική μου στις ΗΠΑ ήταν γνωστή για τη γενετική των ενδοκρινολογικών νοσημάτων, τη γενετική διερεύνηση του καρκίνου και τη γενετική συμβουλευτική ογκολογικών νοσημάτων, καθώς και για τη διάγνωση συνδρόμων στην παιδική ηλικία, στην εφηβεία και στην ανάπτυξη του σκελετού. Το Ιατρείο Γενετικής στο «Ερρίκος Ντυνάν» θα προσφέρει αυτές ακριβώς τις υπηρεσίες στη γενετική διαγνωστική και στη συμβουλευτική.  
  

— Αν διαλέγατε νοσήματα μη ιάσιμα για τα οποία θα μπορούσε να αναπτυχθεί γονιδιακή θεραπεία, ποια θα ήταν αυτά;
Καρκίνους καθώς και νευρολογικά νοσήματα. Τον καρκίνο του παγκρέατος, τη νόσο του Αλτσχάιμερ και άλλες άνοιες, διάφορες μορφές παράλυσης και γενετικά μεταβολικά νοσήματα, τα οποία είναι από τα πρώτα για τα οποία εμφανίζονται γονιδιακές θεραπείες.     
 
— Η Γενετική βοήθα και στην ανάπτυξη εμβολίων, προφυλακτικών και θεραπευτικών, για χρόνια και λοιμώδη νοσήματα; 
Οι γενετικές τεχνικές που εφαρμόστηκαν στην κατασκευή των εμβολίων εναντίον του κορωνοϊού θα έχουν κι άλλες εφαρμογές, τόσο σε εμβόλια όσο και στην κατασκευή φαρμάκων που θα κάνουν την αντιμετώπιση λοιμωδών νοσημάτων πιο αποτελεσματική. Επίσης, ο έλεγχος του γενετικού υλικού των ασθενών πριν από τη χορήγηση ενός αντιβιοτικού (φαρμακογενετική) θα μας επιτρέψει να δώσουμε τα αντιβιοτικά μόνο στους ασθενείς που θα μπορούν να απαντήσουν στα φάρμακα αυτά. 
 
— Το κόστος όλων αυτών των διαγνωστικών και θεραπευτικών παρεμβάσεων θα γίνει προσιτό για όλους; 
Το κόστος συνήθως πέφτει, όσο αυξάνεται η χρήση και γενικεύεται η εφαρμογή μιας τεχνολογίας. Οπότε και στην Ιατρική Ακριβείας θα συμβεί το ίδιο. Σημαντικό ρόλο στη μείωση του κόστους θα παίξουν τα εθνικά συστήματα υγείας: όσο πιο γρήγορα υιοθετήσουν τη γενετική ιατρική και την Ιατρική Ακριβείας, τόσο πιο γρήγορα το κόστος θα υποχωρήσει. Για τα συστήματα υγείας μακροπρόθεσμα θα υπάρξει σημαντική απόσβεση του κόστους, καθώς θα υπάρχει εξοικονόμηση από την εφαρμογή πιο αποτελεσματικών θεραπειών. 
 
— Ποιοι είναι οι σταθμοί στην εξέλιξη της Γενετικής μέχρι σήμερα;
Υπήρξαν δύο σημαντικές εξελίξεις στον χώρο της Ιατρικής Γενετικής. Η πρώτη ήταν η ανακάλυψη της μεθόδου της PCR τη δεκαετία του 1980, που επέτρεψε την ευρεία διερεύνηση του γενετικού υλικού στους ασθενείς μας. Η δεύτερη ήταν η χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος στο τέλος της δεκαετίας του 1990. Μαζί τα δύο αυτά γεγονότα επέτρεψαν τον εντοπισμό των γονιδίων για χιλιάδες παθήσεις σήμερα σε σχέση με μερικές δεκάδες πριν από 40 χρόνια. Σήμερα συντελείται μία ακόμα «επανάσταση» στον χώρο της Γενετικής, αυτή της χρήσης τεράστιων βάσεων δεδομένων που και με την ανάπτυξη μεθόδων τεχνητής νοημοσύνης θα βοηθήσει στην εύρεση γενετικής προδιάθεσης για πολλές νόσους, στον σχεδιασμό της πρόληψης σε σχέση με το πώς ο οργανισμός μας απαντά στο περιβάλλον, στις φαρμακευτικές και άλλες θεραπείες, στην κατανόηση της εξέλιξης των νόσων σε μοριακό επίπεδο κ.λπ.
 
— Στα νοσήματα πώς μπορεί να βοηθήσει η Γενετική;
Υπάρχουν αρκετοί τρόποι με τους οποίους η γονιδιακή θεραπεία βοηθά ένα νόσημα που προκαλείται από ένα γονίδιο: αντικαθιστά ένα ελαττωματικό γονίδιο, προσθέτει ένα καινούργιο γονίδιο ή απλώς καταστέλλει τη λειτουργία ενός «κακού» γονιδίου. Καθένας από αυτούς τους τρόπους μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στα πολυγονιδιακά ή ακόμα και στα πολυπαραγοντικά νοσήματα, αρκεί ένα γονίδιο να έχει έναν συγκεκριμένο ρόλο στο νόσημα. Για παράδειγμα, σπάνια ένα γονίδιο είναι υπεύθυνο για την εξέλιξη ενός μεταστατικού όγκου. Μια τέτοια επέκταση της νόσου είναι πολυγονιδιακή και πολυπαραγοντική. Ωστόσο, γνωρίζουμε σήμερα ότι φαρμακευτικοί αναστολείς συγκεκριμένων μορίων μπορούν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση της νόσου. Έτσι, γονιδιακές θεραπείες που αφορούν ένα τέτοιο συγκεκριμένο μόριο/γονίδιο είναι χρήσιμες στην καταπολέμηση αυτής της πολυγονιδιακής κατάστασης. Δεν θα είναι υπερβολή να πούμε ότι στο μέλλον μπορεί να χορηγούνται και μείγματα γονιδιακών θεραπειών για τέτοιες πολυγονιδιακές καταστάσεις.

Υγεία & Σώμα
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα στα χρόνια του κορωνοϊού

Υγεία & Ευεξία / Τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα στα χρόνια του κορωνοϊού

Η λίστα με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα είναι μακριά και τα περισσότερα έχουν «αδυναμία» στις γυναίκες. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπισή τους βοηθά να μην εξελιχθεί η βλάβη και να μην επηρεαστεί η ζωή των πασχόντων.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η απενοχοποίηση της γυναικείας μασχάλης

Άννα Κ. / Η απενοχοποίηση της γυναικείας μασχάλης

Η Άννα Κόκορη μιλάει με την 20χρονη Ισαβέλλα για τη γυναικεία τριχοφυΐα, τα στερεότυπα, τα πρότυπα ομορφιάς, τα σχόλια του περίγυρου σχετικά με τις τρίχες στα σώματα των γυναικών και το απελευθερωτικό συναίσθημα που αισθάνεσαι όταν αποδέχεσαι και αγκαλιάζεις το φυσικό σου σώμα, με αφορμή την έκθεση φωτογραφίας «The artpit collection» by Dove.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Υγεία & Σώμα / Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Ο διακεκριμένος Έλληνας επιστήμονας και αντιπρόεδρος Έρευνας Μολυσματικών Νόσων και Τεχνολογιών Ιικών Φορέων της αμερικανικής εταιρείας Regeneron μιλά στη LiFO για τη δημιουργία του κοκτέιλ αντισωμάτων για τον κορωνοϊό, την πορεία της πανδημίας και τα μυστικά μιας επιτυχημένης διαδρομής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Εσύ που ξέρεις τόσο ωραία να φιλάς: 7 συμβουλές

Υγεία & Σώμα / Ένα φιλάκι είναι λίγο: 7 συμβουλές για να το κάνεις πολύ

Το να φιλάς κάποιον μπορεί να είναι το πιο ωραίο -αλλά και το πιο δύσκολο- πράγμα του κόσμου, γι' αυτό μερικές (και επιστημονικές) συμβουλές δεν βλάπτουν για εκείνη τη στιγμή που δεν μένει πολύς χρόνος για σκέψεις
THE LIFO TEAM
TETARTH 15/06- EXEI PROGRAMMATISTEI-Άρτεμις Τσίτσικα: «Σήμερα οι έφηβοι ζουν μέσα απ’ τους υπολογιστές τους»

Άκου την επιστήμη / Άρτεμις Τσίτσικα: «Σήμερα οι έφηβοι ζουν μέσα απ’ τους υπολογιστές τους»

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τη διακεκριμένη αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής και Εφηβικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Άρτεμη Τσίτσικα για την ψυχοσύνθεση των εφήβων, τα σύγχρονα αδιέξοδά τους αλλά και τις ακραίες εκφράσεις βίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πώς ανακάλυψα σιγά-σιγά ότι πάσχω από long covid

Υγεία & Σώμα / Πώς ανακάλυψα σιγά-σιγά ότι πάσχω από Long Covid

Τι είναι το σύνδρομο Long Covid και ποια είναι τα συμπτώματα που εμφανίζονται έναν χρόνο μετά σε όσους νόσησαν από Covid-19; Ασθενείς καταθέτουν τη μαρτυρία τους στη LiFO και γιατροί του Νοσοκομείου «Σωτηρία» εξηγούν τον σοβαρό του αντίκτυπο στην καθημερινότητα καθώς και γιατί θεωρείται μια δεύτερη πανδημία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΕΜΠΤΗ 05/05- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Άκου την επιστήμη / Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον ψυχίατρο–ψυχαναλυτή Σάββα Σαββόπουλο για τα διαχρονικά τραύματα της ελληνικής κοινωνίας, την οικογένεια, την ψυχική υγεία, τον σύγχρονο τρόπο ζωής, τη σχέση ψυχής-σώματος και την ευτυχία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οξεία Ηπατίτιδα: Τα πιθανά αίτια, η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς.

Δημ. Παρασκευής / Οξεία ηπατίτιδα: Η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς

Μιλά στη LiFO ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας Δημήτρης Παρασκευής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
thalia mavros

Netflix / Thalia Mavros: «Εμείς οι γυναίκες πρέπει να μιλάμε, να μοιραζόμαστε τις ιστορίες μας»

Η Thalia Mavros, executive producer της φεμινιστικής επιτυχίας του Netflix «The principles of pleasure», μιλά στη LiFO για την επιτυχία του ντοκιμαντέρ, τα δικαιώματα των γυναικών που βάλλονται ανά τον κόσμο και τις αιτίες της μανίας για τον έλεγχο του γυναικείου σώματος.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Ο γιατρός Δημήτρης Κοτζαμπασάκης μιλάει για τις πλαστικές προσώπου στην εποχή του Instagram

Υγεία & Σώμα / Δημήτρης Κοτζαμπασάκης: Οι πλαστικές προσώπου στην εποχή του Instagram

Ο ΩΡΛ και πλαστικός χειρούργος προσώπου Δημήτρης Κοτζαμπασάκης έρχεται αντιμέτωπος καθημερινά με περιπτώσεις ανθρώπων που εκτός από τις συνήθεις ιατρικές υπηρεσίες τού ζητούν κάποια παρέμβαση στο πρόσωπό τους.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Aυτισμός

Υγεία & Σώμα / Μεγαλώνοντας ένα παιδί με αυτισμό

Η μητέρα του δεκαεφτάχρονου Πάνου που έχει αυτισμό περιγράφει τις προσκλήσεις που έχουν αντιμετωπίσει από τότε που ο γιος της ήταν μωρό μέχρι σήμερα και η Χριστίνα Παναγιωτάκου, υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Ιδρύματος Ωνάση, παρουσιάζει τις πιο πρόσφατες δράσεις τους για την ομαλή κοινωνική ένταξη των παιδιών και για την εξάλειψη των στερεοτύπων.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Γαρυφαλλιά Πουλάκου: Ποια συμπτώματα εμφανίζονται έναν χρόνο μετά, σε όσους νόσησαν από Covid-19

Άκου την επιστήμη / Γαρυφαλλιά Πουλάκου: Ποια συμπτώματα εμφανίζονται έναν χρόνο μετά, σε όσους νόσησαν από Covid-19

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τη διακεκριμένη καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γαρυφαλλιά Πουλάκου, για όλα όσα άλλαξαν στη ζωή μας δύο χρόνια μετά το ξέσπασμα της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Σε έναν κόσμο κομμένο και ραμμένο για ψηλούς κι αδύνατους, πώς κάνει γιόγκα ένας χοντρός;

Άννα Κ. / Σε έναν κόσμο κομμένο και ραμμένο για ψηλούς κι αδύνατους, πώς κάνει γιόγκα ένας χοντρός;

Η Άννα Κόκορη μιλά με την Γωγώ Δαβανέλου, δασκάλα του μαθήματος γιόγκα EveryBody Υoga, για το τι σημαίνει να είσαι χοντρή, για την αγάπη για την άσκηση, τη συμπερίληψη και το φαγητό.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ