To #SupportArtWorkers
αναδύεται ως μια grassroots κίνηση υποστήριξης των καλλιτεχνών που πλήττονται βάναυσα από την πανδημική κρίση. Είναι ένα μαζικό, 

 όπως φαίνεται, trend στα κοινωνικά δίκτυα που ζητά να υποστηριχθούν οι μουσικοί, οι τραγουδιστές, οι ηθοποιοί, οι σκηνοθέτες, όσοι τέλος πάντων θα δουν τα έσοδά τους να ελαχιστοποιούνται ή και να εκμηδενίζονται τους επόμενους μήνες. Πώς εκφράζουμε την υποστήριξή μας; Μα αλλάζοντας απλώς το πλαίσιο της φωτογραφίας μας στο facebook. Είναι εύκολο και κυρίως ανέξοδο. Με δύο κλικ το έκανα κι εγώ. Βοηθάει κι η αμφισημία των αγγλικών λέξεων. Το «Support» μπορεί να μεταφράζεται ως «Υποστηρίζω», αλλά και ως «Υποστηρίξτε».

 

Εικάζω βάσιμα ότι οι περισσότεροι εννοούν το δεύτερο. Απαιτούμε την υποστήριξη των εργατών τέχνης, χωρίς οι ίδιοι να διανοούμαστε καν ότι θα βάλουμε το χέρι στην τσέπη. Είπαμε, είναι εύκολο να επιδεικνύω την ευαισθησία μου, αλλά όχι δα και να χρεωθώ. Η προστακτική άλλωστε είναι πιο βολική. Υποστηρίξτε λέμε, απαιτώντας από το κράτος –και δικαίως– να βοηθήσει τους καλλιτέχνες που θα ματώσουν. 

 

Ένας ηθοποιός που θα πρωταγωνιστούσε στην Επίδαυρο θα λάβει όσα κι ένας που θα περιόδευε με ΔΗΠΕΘΕ ή ερασιτεχνικό θίασο; Περιλαμβάνεται κι ο ηχολήπτης; Ο φωτιστής; Αυτός που κατασκευάζει τα σκηνικά ή ο άλλος που κουβαλάει τα καλώδια; Θεωρούνται αυτοί εργάτες τέχνης; Ο κομμωτής; Ο μακιγιέρ; Αυτός που πουλάει μπίρες ή σουβλάκια έξω από τα φεστιβάλ;

 

Τα ερωτήματα όμως προκύπτουν αμείλικτα: Ποιοι θα στηριχθούν; Με ποια κριτήρια; Πώς και για πόσο; Θα πάρουν τα €800 που πήραν και οι ιδιωτικοί υπάλληλοι (και αρκετοί καλλιτέχνες που εργάζονταν με συμβάσεις); Ή μήπως θα πάρουν όσα υπολόγισαν ότι θα κερδίσουν το καλοκαίρι; Ένας ηθοποιός για παράδειγμα θα αποζημιωθεί για το σύνολο των αμοιβών που θα λάμβανε σε μια καλοκαιρινή περιοδεία; Και πώς θα υπολογίζονται οι αμοιβές του; Βάσει των περσινών; Κι αν δεν δούλεψε πέρυσι; Ή αν η παράσταση δεν πήγε καλά; Οι τραγουδιστές πάλι πώς θα αποζημιωθούν; Βάσει των εσόδων τους από τις περσινές συναυλίες; Ή μήπως τις προπέρσινες; Και με τα «μαύρα» τι θα γίνει; Με τους μουσικούς που δεν δούλεψαν πέρυσι; Αυτοί που έπαιζαν στα μπουζούκια θα πάρουν τα ίδια με αυτούς που έπαιζαν στις μουσικές σκηνές; Ένας ηθοποιός που θα πρωταγωνιστούσε στην Επίδαυρο θα λάβει όσα κι ένας που θα περιόδευε με ΔΗΠΕΘΕ ή ερασιτεχνικό θίασο; Περιλαμβάνεται κι ο ηχολήπτης; Ο φωτιστής; Αυτός που κατασκευάζει τα σκηνικά ή ο άλλος που κουβαλάει τα καλώδια; Θεωρούνται αυτοί εργάτες τέχνης; Ο κομμωτής; Ο μακιγιέρ; Αυτός που πουλάει μπίρες ή σουβλάκια έξω από τα φεστιβάλ;

 

 

Κι αφού το πιάσαμε, αλήθεια, με τους υπόλοιπους καλλιτέχνες τι θα γίνει; Τους εικαστικούς και τους γλύπτες; Τους videographers και τους κομίστες; Τους φωτογράφους; Με τους συγγραφείς άραγε; Απαιτούμε να στηριχθούν κι αυτοί; Πώς θα αποζημιωθούν για παράδειγμα όσοι πούλησαν ελάχιστα αντίτυπα λόγω των κλειστών βιβλιοπωλείων; Ή αυτοί που έμαθαν ότι οι εκδόσεις του αναβάλλονται επ’ αόριστον; Δικαιούνται αυτοί κάτι; Ή απλώς τους θεωρούμε χομπίστες που δεν πρέπει να ονειρεύονται χρηματικές απολαβές; 

 

 

Ακόμη κι αν συμφωνήσουμε στα μινιμαλιστικά ή μαξιμαλιστικά αιτήματα, ακόμη κι αν καταλήξουμε στις κατηγορίες καλλιτεχνών ή εργατών τέχνης που οφείλουν να στηριχθούν, είναι σκόπιμο να ρωτήσουμε από πού θα αντληθούν οι πόροι; Από τα κρατικά ταμεία; Από το ΕΣΠΑ; Από ένα έκτακτο πρόγραμμα στήριξης; Μήπως να υιοθετήσουμε έναν νέο φόρο; 

 

Είναι πολλές ακόμη οι ερωτήσεις που ψάχνουν απάντηση. Οι απαντήσεις όμως δύσκολα θα βρεθούν και όταν βρεθούν, φοβάμαι ότι δεν θα είναι όλες ευχάριστες. Θα προσθέσω και μια τελευταία απορία: Μήπως θα ήταν θεμιτό εκτός από την προστακτική να επιλέξουμε και την οριστική έγκλιση; Μήπως αντί να αφεθούμε στη βολική αμφισημία της αγγλικής λέξης όταν γράφουμε «Support», να εννοούμε ΚΑΙ «Υποστηρίζω» αντί απλώς να απαιτούμε από άλλους να υποστηρίξουν; Δεν είναι τόσο δύσκολο, ούτε ιδιαίτερα σύνθετο. Μπορούμε όλοι να αγοράσουμε δυο τρία βιβλία περισσότερα απ’ όσα σκοπεύαμε να πάρουμε, μπορούμε να ενισχύσουμε με συμβολικό έστω αντίτιμο όσους μοιράζονται στο YouTube συναυλίες και παραστάσεις, μπορούμε να δώσουμε τον οβολό μας σε κάποια δημοπρασία ή κίνηση χρηματοδότησης εργατών τέχνης.

 

Ή μήπως όχι; Μήπως απλώς αρκεί να αλλάξουμε το πλαίσιο στη φωτογραφία μας στο facebook;