Έκθεση με 140 πίνακες, σκίτσα, φωτογραφίες, βίντεο, βιβλία κι άλλα ντοκουμέντα από και για την καλλιτέχνη Ceija Stojka, την επιζήσασα του Ολοκαυτώματος που αφιέρωσε τη ζωή και το έργο της για να διηγηθεί τα δεινά και το πογκρόμ κατά των Ρομά από τους Ναζί, παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης Βασίλισσα Σοφία της Μαδρίτης.

 

Μέχρι την ηλικία των 12 ετών, η Ceija Stojka είχε περάσει από τρία στρατόπεδα συγκέντρωσης, το Άουσβιτς, το Ράβενσμπρουκ και το Μπέργκεν - Μπέλζεν. Εκείνη κατάφερε να βγει ζωντανή από τον όλεθρο. Το 90%, όμως, των Αυστριακών Σίντι και Ρομά εξοντώθηκε.

 

Σύλληψη και Απέλαση,  1995/ Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía
Σύλληψη και Απέλαση, 1995/ Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía

 

Σειρές από συρρικνωμένους, απρόσωπους κρατουμένους που συνωστίζονται μπροστά από υπερμεγέθεις ένοπλους φρουρούς. Οι προβολείς που ξεπροβάλλουν πάνω από τα ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα μοιάζουν σαν πελώρια κίτρινα μάτια ενώ από δύο φουγάρα με τη σβάστικα πάνω τους βγαίνει καπνός από τα κρεματόρια. Όμως, υπάρχει ελπίδα. Λίγο έξω από τους φράκτες, ανθίζουν λουλούδια και ο αέρας φυσά στις πευκοβελόνες. Έρχεται η άνοιξη. Στο έργο της Ohne Titel (Χωρίς Τίτλο) του 2003, καταγράφει εξήντα χρόνια μετά την οδυνηρή μαρτυρία της για τους τσιγγάνους, θύματα του Ολοκαυτώματος. Είναι ένα από τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση "Ceija Stojka. This Has Happened".

 

Untitled, 2003/ Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía
Untitled, 2003/ Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía

 

Η πρώτη καλλιτεχνική μονογραφία της Stojka στην Ισπανία έρχεται ενώ το ακροδεξιό κόμμα Vox εδραιώνεται ολοένα και περισσότερο στην πολιτική σκηνή της Ισπανίας, μιας χώρας που είχε καταφέρει, μετά τη δικτατορία του Φράνκο, να περιθωριοποιήσει την ακροδεξιά.

 

Δεν πρόκειται, ωστόσο, μόνο για πρόβλημα της Ισπανίας, καθώς ο εθνικισμός εξαπλώνεται όχι μόνο στη Γηραιά Ήπειρο, αλλά και ολόκληρο τον κόσμο. Στη συγκυρία αυτή, η ζωή, το έργο και το μήνυμα της Stojka προβάλλουν ως σημαντική υπενθύμιση της ιστορίας.

 

Ravensbrück 1944​ - 1994// Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía
Ravensbrück 1944​ - 1994// Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía

 

Where are our gypsies?, 1995/Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía
Where are our gypsies?, 1995/Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía

 

Χωρίς τίτλο/ Βιέννη-Άουσβιτς/ Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía
Χωρίς τίτλο/ Βιέννη-Άουσβιτς/ Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía

 

Με πληροφορίες από Artsy