Στον συγγραφεά Νίκο Χρυσό και το μυθιστόρημά του «Καινούργια μέρα» δόθηκε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Prize for Literature) 2019.

 

Το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUPL) αποτελεί μια διάκριση για τα νέα και αναδυόμενα λογοτεχνικά ταλέντα της Ευρώπης, και υπογραμμίζει τον πλούτο της σύγχρονης ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, δίνοντας συγχρόνως έμφαση στη μοναδικότητα της ευρωπαϊκής πολιτιστικής και γλωσσολογικής κληρονομιάς.

 

Βραβεία δόθηκαν σε αναδυόμενους πεζογράφους, αλλά με παρουσία ήδη στα γράμματα, από 14 χώρες που μετέχουν στο πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη».

 

Η ανακοίνωση από το Υπουργείο Πολιτισμού

 

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού συγχαίρει τον συγγραφέα Νίκο Χρυσό για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας 2019 που απέσπασε για την Ελλάδα με το βιβλίο του «Καινούργια μέρα». Στο μυθιστόρημα του, ο Νίκος Χρυσός, χρησιμοποιώντας την αρχιτεκτονική της Καινής Διαθήκης, αφηγείται μια ιστορία για τους άστεγους και τους διώκτες τους, αγγίζοντας με ευαισθησία ένα από τα μείζονα ανοιχτά θέματα της οικονομικοκοινωνικής και πολιτισμικής καθημερινότητας της Ευρώπης.


Το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, απονέμεται εκ περιτροπής κάθε τρία χρόνια σε συγγραφείς από τις μισές χώρες της Ε.Ε. Στα 10 χρόνια από την καθιέρωσή του, έχει απονεμηθεί συνολικά σε 106 συγγραφείς από 35 χώρες. Από την Ελλάδα έχουν βραβευθεί στο παρελθόν οι Κώστας Χατζηαντωνίου, Μάκης Τσίτος και Κάλλια Παπαδάκη.


Πρόκειται για έναν σημαντικό θεσμό που αναδεικνύει τη λογοτεχνική ποικιλομορφία στην Ευρώπη και προωθεί τον πολιτισμικό διάλογο με τη μετάφραση σε άλλες γλώσσες των βραβευμένων βιβλίων.


Το ΥΠΠΟΑ συγχαίρει μαζί με τον νικητή Νίκο Χρυσό και τους συνυποψηφίους του για το βραβείο συγγραφείς Δημήτρη Γράψα και Άγη Πετάλα, καθώς τα έργα των τριών υποψηφίων επιλέχθηκαν ανάμεσα σε 135 βιβλία Ελλήνων συγγραφέων για να εκπροσωπήσουν τη χώρα μας.

 

Η βράβευση της Ελλάδας

 

Η Ελλάδα είναι μεταξύ των εκ περιτροπής χωρών που συμμετέχουν στην εφετινή βράβευση. Από τις υπόλοιπες χώρες, οι συγγραφείς που διακρίθηκαν είναι οι Laura Fredenthaler (Αυστρία), Sophie Daull (Γαλλία), Beqa Adamashvili (Γεωργία), Melissa Harrisson (Ηνωμένο Βασίλειο), Jan Carson (Ιρλανδία), Giovanni Dozzini (Ιταλία), Daina Opolskaite (Λιθουανία), Réka Mán-Várhegyi (Ουγγαρία), Haska Shyyan (Ουκρανία), Marta Dzido (Πολωνία), Tatiana Țîbuleac (Ρουμανία), Ivana Dobrakovová (Σλοβακία) και Piia Leino (Φινλανδία).

 

Το βραβείο στον Νίκο Χρυσό αυτό έχει δύο μεγάλες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τα άλλα βραβεία που δίνονται στη χώρα μας. Ενώ δηλαδή ένας πεζογράφος στα ελληνικά βραβεία μπορεί να τιμηθεί είτε για ένα βιβλίο του, άσχετα από την ηλικία ή τον αριθμό των έργων του, είτε ως πρωτοεμφανιζόμενος με το πρώτο βιβλίο του, το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Prize for Literature EUPL) επιδιώκει την επιλογή και την προβολή συγγραφέων, που δεν βρίσκονται στο ξεκίνημά τους αλλά ούτε και στο κορύφωμα της σταδιοδρομίας τους ή στην ωριμότητά τους. Σύμφωνα με τον κανονισμό οι επιλεγόμενοι πεζογράφοι πρέπει να έχουν εκδώσει 2-4 βιβλία πεζογραφίας. Επομένως το συγγραφικό τους προφίλ έχει αρχίσει να διαμορφώνεται, με σταθερό ενδιαφέρον για το είδος του μυθιστορήματος ή διηγήματος, χωρίς όμως να έχουν απόλυτα καθιερωθεί στο χώρο. Το βραβείο δηλαδή στοχεύει όχι σε αυτούς που δίνουν απλά ελπίδες, αλλά σε εκείνους που έχουν ήδη βάλει τα θεμέλια για τη διατήρηση και την ανανέωση του είδους της πεζογραφίας.

 

Η δεύτερη ιδιαιτερότητα είναι ότι θεσμικά το Bραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνει τη δυνατότητα στον βραβευθέντα συγγραφέα να γίνει γνωστός σε όλη την Ευρώπη μέσω των μεταφράσεων του έργου του, μεταφράσεων που προωθούνται μέσω του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό το στοιχείο εξωστρέφειας είναι πολύ σημαντικό για τα ελληνικά βιβλία, η γλώσσα των οποίων δεν επιτρέπει την άμεση πρόσβαση ενός διεθνούς κοινού σε αυτά. Ας σημειωθεί ότι ένα από τα βασικά κριτήρια των μελών της ελληνικής επιτροπής ήταν το βραβευθέν έργο να ξεφεύγει από τα στενά όρια της εντοπιότητας, να μπορεί να «συνομιλήσει» με τον ευρωπαίο αναγνώστη και να μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.

 

Μέχρι σήμερα, το EUPL έχει βραβεύσει 108 συγγραφείς από 41 χώρες στη διάρκεια των δέκα χρόνων λειτουργίας του. Πέρσι, γιόρτασε τα 10α γενέθλιά του με τον διαγωνισμό διηγήματος «Ευρωπαϊκές ιστορίες», στον οποίο συμμετείχαν όλοι οι μέχρι τότε βραβευθέντες. Τώρα, εγκαινιάζοντας το νέο κύκλο βραβεύσεων, το EUPL μας συστήνει για πρώτη φορά βραβευθέντες από Γεωργία και Ουκρανία.

 

Η τελετή βράβευσης, παρουσία όλων των βραβευθέντων, θα πραγματοποιηθεί στις 2 Οκτωβρίου 2019 στο Bozar, στις Βρυξέλλες.

 

Υπενθυμίζεται ότι στη βραχεία λίστα που είχε ανακοινωθεί τον Απρίλιο από την ελληνική επιτροπή συμμετείχαν οι Δημήτρης Γράψας, Άγης Πετάλας και Νίκος Χρυσός.

 

Λίγα λόγια για τον Νίκο Χρυσό

 

Ο Νίκος Χρυσός γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Το μυστικό της τελευταίας σελίδας (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009) και Καινούργια μέρα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018). Το 2014 επιμελήθηκε τη σχολιασμένη επανέκδοση του βιβλίου Αξέχαστοι καιροί του Λευτέρη Αλεξίου και τον συλλογικό τόμο Ιστορίες βιβλίων (και τα δύο από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Υπό έκδοση βρίσκεται ο συλλογικός τόμος Ο Νίκος Καζαντζάκης και η πολιτική, τον οποίο επιμελήθηκε με την Ιωάννα Σπηλιοπούλου (θα κυκλοφορήσει τον Μάιο του 2019, επίσης από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικούς τόμους. Από τον Σεπτέμβριο του 2018 είναι Αντιπρόεδρος Β΄ του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ).