Το 4ο Syros International Film Festival ξεκινά στις 28 Ιουλίου με την υπόσχεση πως θα παραμείνει πιστό στην επιλογή να μην πλεύσει στα ασφαλή νερά της κινηματογραφικής μας διανομής αλλά να αναζητήσει δύσβατα μονοπάτια που προσφέρουν εκπλήξεις. Και κάπως έτσι πρέπει να το αντιμετωπίσει και το κοινό που θα το επισκεφθεί τις 5 ημέρες που διαρκεί: όντας έτοιμο να δεχτεί τις προκλήσεις στις οθόνες που θα στηθούν ειδικά για το event σε μερικά από τα ωραιότερα σημεία του νησιού. Μιλώντας με τους δημιουργούς του φεστιβάλ, Jacob Moe, Cassandra Celestin και Aaron Khandros μαθαίνουμε για το ξεκίνημα αυτής της ιδέας αλλά και για τα στοιχεία που καθορίζουν τη φετινή διοργάνωση.
—Πώς γεννήθηκε η ιδέα της οργάνωσης ενός κινηματογραφικού φεστιβάλ στη Σύρο το 2013;
Ήταν σχεδόν τυχαίο. Κάποια χρόνια πριν επισκεφθήκαμε την Αρκαδία για την ειδική προβολή της ταινίας Ενιαίος του Γκρέγκορι Μαρκόπουλος και μείναμε έκθαμβοι από την έντονη, σχεδόν παραισθητική εμπειρία. Κάτι αντίστοιχο σκεφτήκαμε για τη Σύρο. Η πρόσφατη ιστορία της έχει επηρεάσει αρκετά το τοπίο του νησιού, που, όπως έχει διαμορφωθεί, εμπνέει για προβολή ταινιών. Το SIFF ξεκίνησε ως πείραμα, καθώς σχεδιάσαμε την προβολή 20 ταινιών περίπου σε τοποθεσίες γύρω από την Ερμούπολη. Με τη βοήθεια των τοπικών Αρχών αλλά και διεθνών συνεργασιών έχει εξαπλωθεί πλέον σε όλο το νησί.
Οι ανοιχτοί χώροι μετατρέπουν σε πιο απλή και καθημερινή την εμπειρία τού να βλέπεις φιλμ, άρα λιγότερο αποστασιοποιημένη. Επίσης, επιδρούν και στα ίδια τα φιλμ, δίνοντάς τους μια νέα ζωή, μακριά από τους πιο επίσημους χώρους.
—Στο πρόγραμμα βλέπουμε ταινίες και είδη που δύσκολα θα βλέπαμε στην Ελλάδα. Θεωρείτε το φεστιβάλ ένα βήμα για να δείξουν τη δουλειά τους πρωτοποριακοί καλλιτέχνες απ' όλο τον κόσμο;
Πολλές από τις ταινίες του προγράμματος δεν έχουν παιχτεί ποτέ στην Ελλάδα. Πιστεύουμε πως το φεστιβάλ είναι μια ευκαιρία να προβληθούν ταινίες που λόγω διανομής είναι πολύ δύσκολο να προβληθούν σε χώρους άλλους πέρα από συγκεκριμένες αίθουσες ή μουσεία. Παίρνουμε πολύ σοβαρά τη λέξη international που έχουμε στον τίτλο μας, όχι με διαγωνιστικά προγράμματα ή κόκκινα χαλιά αλλά με το να δείχνουμε σπουδαία φιλμ από όλο τον κόσμο, από κάθε είδος και χρονική περίοδο.
Το ίδιο και με το ελληνικό σινεμά: παίζουμε ταινίες που δεν βρίσκουν εύκολα χώρο για προβολή. Για παράδειγμα, το Μινόρε του Γιώργου Ναλπαντίδη παίζεται για πρώτη φορά σε ελληνικό φεστιβάλ, ενώ χαιρόμαστε πολύ και για την προβολή του Chevalier της Αθηνάς-Ραχήλ Τσαγγάρη που δεν είδαν πολλοί στην Ελλάδα.
—Οι τοποθεσίες προβολής σε συνδυασμό με το νησί και την εποχή κάνουν το κοινό πιο ανοιχτό και πρόθυμο στην επαφή του με αβανγκάρντ ταινίες;
Σίγουρα. Οι αβανγκάρντ ταινίες προβάλλονται συχνά σε εξειδικευμένο ή ακαδημαϊκό περιβάλλον και έτσι δημιουργείται ένα τείχος προς τους θεατές που δεν έχουν επαφή με το είδος. Δείχνοντας τέτοιες δουλειές σε ανοιχτούς χώρους που δεν χρησιμοποιούνται κανονικά για προβολές προσπαθούμε να σπάσουμε αυτό το τείχος και να προσφέρουμε, σε όποιον θέλει, την ευκαιρία να απολαύσει πειραματικά φιλμ. Οι ανοιχτοί χώροι μετατρέπουν σε πιο απλή και καθημερινή την εμπειρία τού να βλέπεις φιλμ, άρα λιγότερο αποστασιοποιημένη. Επίσης, επιδρούν και στα ίδια τα φιλμ, δίνοντάς τους μια νέα ζωή, μακριά από τους πιο επίσημους χώρους που ανέφερα πριν. Ένα φιλμ, άλλωστε, δεν επιδρά μόνο στο κοινό του, ζει και αυτό ξανά και ξανά λόγω των διαφορετικών συνθηκών θέασης. Βέβαια, θα δείξουμε και κάποιες ταινίες σε κλειστή αίθουσα, που με το σκοτάδι του χώρου της παραμένει και αυτή μια ξεχωριστή εμπειρία. Θέλουμε να προσφέρουμε και τα δύο είδη εμπειρίας στους θεατές μας.
—Πέρα από τις προβολές, υπάρχει και το κινηματογραφικό workshop Cinemascope που απευθύνεται σε νέα παιδιά για να τους μάθει τα μυστικά του κινηματογράφου.
Ναι, είμαστε τυχεροί που συνεργαζόμαστε με τη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση τα τελευταία δύο χρόνια σε αυτό το workshop που οργάνωσε η Μυρτώ Λάβδα, σε συνεργασία με τους σκηνοθέτες Κωνσταντίνο Αντωνόπουλο και Oliwia Twardowska. Φέτος, έχοντας ως κεντρικό θέμα στο φεστιβάλ την αναθεώρηση, ζητήσαμε από παιδιά του νησιού να πάρουν συνεντεύξεις από τις οικογένειές τους και να μεταφέρουν τις ιστορίες τους στην οθόνη. Το φεστιβάλ στηρίζει πολλά στο εκπαιδευτικό κομμάτι, κάτι πολύ σημαντικό για ένα μέρος χωρίς ιδιαίτερη πρόσβαση στην κινηματογραφική γνώση. Εξίσου καλή δουλειά σε αυτό τον τομέα κάνουν και οι φίλοι μας στο φεστιβάλ Animasyros.
—Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια για το SIFF;
Ποιος ξέρει; Θέλουμε να συνεχίσουμε να δείχνουμε σπουδαία φιλμ σε απρόβλεπτους χώρους. Να δείξουμε περισσότερο σινεμά από περιθωριοποιημένες κινηματογραφικές κοινότητες και να βρούμε χώρους για ζωντανές κινηματογραφικές περφόρμνας. Βασικά, ό,τι έλθει στο μυαλό μας κάτω από τον ήλιο του Αιγαίου.
10 λόγοι για να επισκεφθείτε το φετινό φεστιβάλ
1. Η περφόρμανς των Metamkine στην τελετή έναρξης, ένα τρίο που θα δημιουργήσει ένα φιλμ ζωντανά για το κοινό, χρησιμοποιώντας προβολείς, φιλμ 16mm, λούπες από κασέτες και μια ποικιλία από άλλα απίθανα εργαλεία.
2. Το αφιέρωμα στη σχέση μεταξύ επιστημονικής φαντασίας και αβανγκάρντ που επιμελήθηκε ο Ούγγρος σκηνοθέτης Πίτερ Λίκτε, στο πλαίσιο του οποίου θα προβληθεί και το 2001: A Space Odyssey σε drive-in.
3. Το Water and Power του Pat O'Neill, ένα από τα λιγότερο προβεβλημένα αριστουργήματα στην ιστορία της τέχνης, σύμφωνα με τα παιδιά του φεστιβάλ, που θα προβληθεί σε φιλμ 35mm.
4. Η παρουσίαση από την Αθηνά Τσαγγάρη της τελευταίας ταινίας της, Chevalier.
5. Το αφιέρωμα σε έναν από τους σημαντικότερους πειραματιστές του κινηματογράφου και της μουσικής, τον Tony Conrad.
6. Το πρόγραμμα «Χαμένες εικόνες - Μια εικόνα για τη μνήμη», στο οποίο, μεταξύ άλλων, θα προβληθεί και η Αναπαράσταση του Θόδωρου Αγγελόπουλου.
7. Η σπάνια προβολή (σε κόπια 16mm) της μικρού μήκους ταινίας Καλημέρα, νύχτα που έκανε ο Γιάννης Οικονομίδης το 1990.
8. Το πρόγραμμα «Ταξίδι στο Φεγγάρι» που παρουσιάζει διαφορετικές εκδοχές του ουράνιου αυτού αντικειμένου.
9. Το σεμινάριο αλλά και ένα πρόγραμμα ταινιών του σκηνοθέτη Pip Chodorov.
10. Η προβολή της ταινίας In search of the Ultra-Sex, μια συρραφή ερωτικών ταινιών, παρουσιασμένη έτσι ώστε να μοιάζει με ταινία επιστημονικής φαντασίας.
Το 4ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σύρου διεξάγεται σε διάφορες τοποθεσίες του νησιού από τις 28 Ιουλίου ως την 1η Αυγούστου.
Πληροφορίες για το πλήρες πρόγραμμα στο www.syrosfilmfestival.org
