ΑΡΧΕΙΟ
Αρχείο /

Tarantino: blood on blood. Aπό τη Σώτη Τριανταφύλλου

Συνδυάζοντας μεγάλες εμπορικές επιτυχίες με τα κινηματογραφικά "must" των διανοουμένων

Tarantino: blood on blood. Aπό τη Σώτη Τριανταφύλλου Facebook Twitter
READERS' DIGEST
READERS' DIGEST
10
Tarantino: blood on blood. Aπό τη Σώτη Τριανταφύλλου Facebook Twitter

Της Σώτης Τριανταφύλλου από το bookpress

People beware: ο Κουέντιν Ταραντίνο είναι δημαγωγός∙ οι ταινίες του είναι προϊόντα για τον «λαό», κατασκευασμένα ώστε να αγγίζουν όλα τα ταξικά στρώματα, να ικανοποιούν όλες τις αισθητικές επιλογές.

Στην κάθε ταινία υπάρχει, εκτός των άλλων, μουσικός εκλεκτικισμός: τα soundtracks περιέχουν κομμάτια για όλα τα γούστα - και ομολογώ ότι η σκληρή μου καρδιά παρ' ολίγο να λιώσει στο «Reservoir Dogs» όταν άκουσα το "Stuck in the Middle with You" των Stealers Wheel, στο «Pulp Fiction» όταν άκουσα το "Girl, You'll Be A Woman Soon" του Neil Diamond και, τώρα, στο "Django Unchained", το «I Got a Name» του Jim Croce. Aλλά, ο Ταραντίνο δεν μπορεί να με κερδίσει. Βλέπω όλες τις ταινίες του επειδή βλέπω όλες τις ταινίες – σχεδόν. Και πράγματι, τo 1997 βρήκα επιτυχημένο το «Jackie Brown», ως απάντηση στις ταινίες blaxpoitation: ήταν μια ενδιαφέρουσα κίνηση κινηματογραφικού ρεβιζιονισμού. Το «Jackie Brown» έκανε εμμέσως ό,τι κάνει "in your face" το «Django": αναδεικνύει και εμπλουτίζει ένα δευτερεύον, εμπορικό και φτηνιάρικο υποείδος.

Το ταλέντο δεν λείπει από τον Ταραντίνο∙ ειδικά το συγγραφικό ταλέντο φαίνεται να περισσεύει – είναι προφανής η ευκολία με την οποία σκαρώνει ιστορίες, χαρακτήρες και διαλόγους. Και παρά την οικουμενική αναγνώριση, θα επιμείνω: παραείναι εξωστρεφής για να είναι τίμιος∙ η αισθητική του είναι χαμηλού επιπέδου, η κινηματογραφοφιλία του αναχρονιστική, επιφανειακή και τετριμμένη. Μοιάζει με κινηματογραφόφιλο που έχει απομνημονεύσει τσιτάτα διαλόγων τόσο από μεγάλες εμπορικές επιτυχίες όσο κι από τα κινηματογραφικά "must" των διανοουμένων.

Το "Django Unchained" αντέχεται μέχρι τον θάνατο του Christopher Walz – ένας αξιομνημόνευτος χαρακτήρας με διασκεδαστική ευγλωττία και ελαφρό κεντροευρωπαϊκό accent∙ αντέχεται κι επειδή ακούγεται το τραγουδάκι του Jim Croce, επειδή ο Ταραντίνο μάς κάνει τη χάρη να περιλάβει στο κοινό του κι εμάς που ακούγαμε Jim Croce όταν ήμασταν μικροί. Ωστόσο, πρόκειται για μια ταινία-σαλάτα: B-movie (με ηθοποιία Β-movie), γουέστερν σπαγκέτι (μολονότι το σκηνικό δεν είναι πια ο κλειστός χώρος του σαλούν αλλά η αμερικανική ενδοχώρα), splatter - και στην κορυφή, αντί για κανέλα, το ηθικό δίδαγμα: ο σκλάβος γίνεται τιμωρός και αφέντης μέσα σε μια πανδαισία αίματος∙ η ιστορία κάνει κύκλους και ο ρεβανσισμός είναι στο πρόγραμμα. Έτσι, η αφήγηση καταλήγει πρόσχημα για να χυθεί η μεγαλύτερη ίσως ποσότητα κέτσαπ όλων των εποχών δεδομένης και της μεγάλης διάρκειας της ταινίας. Κέτσαπ στην οθόνη, ποπ κορν στην αίθουσα – το κριτς-κριτς εντείνεται τη στιγμή που οι σκλάβοι σπάνε τα δεσμά τους και επιδίδονται σε λυτρωτικές φρικαλεότητες. Το κοινό του Ταραντίνο –ένα ιδιαιτέρως ευρύ κοινό− έχει αντιδράσεις ρωμαϊκού πλήθους: panem et cicences.

Ο Ταραντίνο ξέρει ότι διανύουμε μακρά περίοδο αυτομαστιγώματος του λευκού ανθρώπου: give the people what they want! Στο «Django Unchained» προεκτείνει αυτό το αυτομαστίγωμα σε βαθμό που διακινδυνεύει την αναμόχλευση των ρατσιστικών παθών όχι μόνον στον κινηματογραφικό αλλά στον κοινωνικό χώρο[1]: για παράδειγμα, στήνει σκηνές «νεγρομαχιών» (κάτι που είχαμε δει το 1975 στην εξίσου συζητήσιμη ταινία «Mandingo") καθώς και μια σεκάνς (ομολογουμένως απολαυστική) με την Κου Κλουξ Κλαν σε μια εποχή όπου δεν υπήρχε ακόμα Κου Κλουξ Κλαν. Τα παιχνίδια με την ιστορία και οι ιστορικές ανακρίβειες δεν αποκλείονται στον κινηματογράφο – το ζήτημα που αναφύεται στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι χρησιμοποιούνται σχηματικά ('the good guys, the bad guys") για την ενίσχυση των κατώτερων ενστίκτων: «Δώσ' του Django! Σουβλισέ τον, κάν'τον κομματάκια!»

Η διαφωνία μου με τον Ταραντίνο και η αιτία για την οποία δεν εκτιμώ τις ταινίες του είναι ότι, αν και ξέρει «πολλά», αν και έχει στο μυαλό του κάμποσες πληροφορίες (για παράδειγμα, σκαρώνει τα προαναφερθέντα πολυσυλλεκτικά soundtracks), φαίνεται να του λείπει παντελώς το ήθος και η υπευθυνότητα – η διακριτικότητα, η απόσταση, η υποδηλωτικότητα που διακρίνει τον καλλιτέχνη από τον δημιουργό ταινιών εκμετάλλευσης.

[1] Βγαίνοντας από την αίθουσα σκεφτόμουν τι αντίκτυπο θα είχε το "Django Unchained" στους μαθητές του λυκείου στο Μπρούκλιν όπου δούλευα πέρυσι. Φοβάμαι ότι θα λειτουργούσε σαν ερέθισμα για περισσότερο μίσος εναντίον των λευκών, σαν μια ακόμα δικαιολογία για την αποτυχία στα μαθήματα και, κυρίως, σαν ένα πρότυπο συμπεριφοράς. Τα παιδιά δεκαεπτά ετών που φοιτούν σε σχολεία όπως εκείνο του Mπέντφορντ-Στάι ελκύονται από τέσσερις βασικές ιδέες: την περιφρόνηση της εξουσίας, το σεξ, την καταστροφή δημόσιας/ιδιωτικής περιουσίας και την ταξική/φυλετική εκδίκηση. Από αυτές τις ιδέες ελκύεται και ο Ταραντίνο – πλην όμως δεν είναι δεκαεπτά ετών και δεν ζει στο Μπέντφορντ-Στάι του Μπρούκλιν.

Αρχείο

Tags

10

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

σχόλια

Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
9 σχόλια
Popaia
Το "καινούριο στα βαρετά αρχέτυπα των αμερικανικών ταινιών" είναι το σπλάτερ δηλαδή; Τα ξεντεριάσματα και τα ξεκοιλιάσματα; Ωραίο καινούριο. Αμερικάνικο πάντως σίγουρα. Κατ' εξοχήν.
sanmoz
Διαφωνώ σε όλα με τη γράφουσα αλλά γούστα είναι αυτά. Θαυμάζω τον Ταραντίνο με τις μη γραμμικές ιστορίες του, τους γρήγορους διαλογους, την ωμή βία που έφεραν το καινούριο στα βαρετά αρχέτυπα των αμερικανικών ταινιών. Το jackie brown παραμένει πάντα μια από τις αγαπημένες μου ταινίες. Στο django δεν πήρα λεπτό το βλέμμα από την οθόνη. Αγωνιώ για την επόμενη ταινία του.
Dio77
Βγαίνοντας από την αίθουσα σκεφτόμουν τι αντίκτυπο θα είχε το "Django Unchained" στους μαθητές του λυκείου στο Μπρούκλιν όπου δούλευα πέρυσι. Με μια επιφυλαξη(καθως δεν ειμαι σιγουρος για το rating) νομιζω οτι η ταινια ειναι ακαταλληλη για ανηλικους.Περα απ αυτο δε νομιζω οτι ο Ταραντινο "κανει" ταινιες για να μορφωσει ουτε καν ν αγγιξει ενα ευαισθητο θεμα..Κανει ταινιες που περαν του εμπορικου στοχου το πιο πιθανο ειναι οτι του αρεσουν κιολας.Υγ.Αν ψαχναμε σκηνοθετη που να διογκωνει το φυλετικο μισος μπορουμε να κοιταξουμε προς Σπαικ Λι.Υγ2 Μ αρεσει ο ταραντινο,δεν τον θεωρω κορυφαιο ομως.Στο ειδος που παιζει παντως ειναι δυνατος.
apocalypse nerd
apocalypse nerd
αν η ταινία είναι τελικά καλή ή όχι είναι κάτι σαν αυτό που λένε "περί ορέξεως κολοκυθόπιτα".Από εκεί και πέρα σημειολογικά θα μπορούσε να πει κανείς πολλά και διάφορα, ειδικά οι θεωρητικοί και οι κριτικοί.Το αισθητικό αποτέλεσμα πάντως της ταινίας δεν είναι κακό. είναι καλοφτιαγμένη και την κάνει ενδιαφέρουσα και για τον θεατή.Ο Ταραντίνο έχει διαβάσει πολλά κόμικς, εχει δει πολλά bmovies, πολύ spaghetti και έχει ακούσει πολύ μουσική. Και αυτό περνάει στις ταινίες του.Προσωπικά δεν τον αντέχω και πολύ λόγω του splatter (ποτέ δεν ήμουν φαν του είδους), αλλά την συγκεκριμένη την "άντεξα" μια χαρά και βγήκα από την αίθουσα ευχαριστημένος.Επίσης δεν γνωρίζω τι γίνεται στο Μπρούκλιν αν και πιστεύω ότι όλο αυτό το θέμα με την βία και τις φυλετικό μίσος εχει τις ρίζες του πολύ βαθύτερα πράγματα. Αν μία ταινία δεν φτάνει τόσο βαθιά θα μπορούσε να πει κάποιος ότι είναι και θέμα του από ποια γωνία διαλέγεις να δεις, ή δεν διαλέγεις, το θέμα σου.Σε αυτό ο Ταραντίνο έχει κάνει τις επιλογές του. Και γιατί όχι άλλωστε.Μακάρι φυσικά να υπάρχουν και ταινίες οι οποίες δεν ακουμπάνε τόσο ελαφρά τόσο σοβαρά θέματα αλλά τουλάχιστον οι σκηνοθέτες τους ας προσπαθήσουν να τις κάνουν προσιτές νοηματικά, τουλάχιστον..., και στους θεατές.
jimmy
λοιπον, ενω γενικα ειναι πολυ καλος σεναριστας, το σεναριο του django χωλαινει, κανει κοιλια σε πολλα σημεια και ειναι γεματο plot holes. πχ γιατι μπαινουν σε ολο αυτο το περιπλοκο και εξεζητημενο σχεδιο οι δυο ηρωες και δεν πανε κατ'ευθειαν να αγορασουν τη συζυγο απο το ντι καπριο;επισης το soundrack ειναι εκτος τοπου και χρονου και σε αποσπα. τελος, σε αντιθεση με το γερμανο που ειναι μακραν ο πιο ενδιαφερων χαρακτηρας της ταινιας, ο ιδιος ο django ειναι μονοδιαστατος και βαρετος.
Discordian
Ο Ταραντινο ειναι ενας πολυ καλος σκηνοθετης "ιδιαιτερων action" ταινιων και μονο ετσι μπορουμε να τον κρινουμε,παιρνει +1 επειδη δεν σπουδασε ποτε του και μπορει να αποτελει προτυπο για αναλογες περιπτωσεις.Οι γνωσεις του ειναι μεγαλες σε συγκεκριμενο ειδος ταινιων,προφανως αυτες που εβλεπε στο βιντεο κλαμπ που δουλευε, σε καμια περιπτωση δεν μπορω να τον συγκρινω με την ζωντανη εγκυκλοπαιδεια κινηματογραφου Martin Scorsese.Ειναι πολυ καλος αλλα κατα την γνωμη μου οχι στο top 10 των σημερινων σκηνοθετων.
Exist
Exist
Με όλο το σεβασμό, διαφωνώ σχεδόν απόλυτα με την άποψη παραπάνω.Γενικότερα, δε θεωρώ πως ο Tarantino είναι η επιτομή της τέχνης, ούτε και πως οι ταινίες του δεν τείνουν ενίοτε περισσότερο σε pop corn movies και όχι σε "τέχνη με ουσία" (αν είναι δόκιμος αυτός ο όρος).Διαφωνώ όμως με τα εξής:"Ο Ταραντίνο ξέρει ότι διανύουμε μακρά περίοδο αυτομαστιγώματος του λευκού ανθρώπου: give the people what they want! Στο «Django Unchained» προεκτείνει αυτό το αυτομαστίγωμα σε βαθμό που διακινδυνεύει την αναμόχλευση των ρατσιστικών παθών όχι μόνον στον κινηματογραφικό αλλά στον κοινωνικό χώρο.""Φοβάμαι ότι θα λειτουργούσε σαν ερέθισμα για περισσότερο μίσος εναντίον των λευκών, σαν μια ακόμα δικαιολογία για την αποτυχία στα μαθήματα και, κυρίως, σαν ένα πρότυπο συμπεριφοράς."Αυτή η λογική έχει χιλιοφορεθεί και ακόμα προσπαθώ να καταλάβω γιατί.Από βιβλία μέχρι μουσική, και από ταινίες μέχρι ντοκυμαντέρ, το να λέμε ότι δείχνοντας το παρελθόν προκαλούμε αναταραχή στις εύθραυστες ισορροπίες του παρόντος, εμένα μου λέει ένα πράγμα: Ότι το παρόν έχει τους λόγους του που οι ισορροπίες του είναι εύθραυστες. Κάτι δεν πάει καλά αν το σήμερα επηρρεάζεται τόσο πολύ από το πόνημα ενός συγγραφέα/σεναριογράφου/σκηνοθέτη.Το ευκολότερο πράγμα στον κόσμο είναι να κατηγορήσουμε έναν συγγραφέα ή έναν σκηνοθέτη ή έναν σεναριογράφο (κτλ) ότι το έργο του περιέχει υπερβολική βία που οδηγεί σε "αναμόχλευση των ρατσιστικών παθών".Εμένα μου κάνει περισσότερο σε στρουθοκαμηλισμό χειρίστου είδους. "Μη μου θυμίζετε το παρελθόν που θέλω να ξεχάσω".Ο Tarantino ποτέ δεν είπε (τουλάχιστον εγώ ποτέ δεν τον άκουσα να λέει) πως η ταινία είναι ιστορικά ακριβής μέχρι τελευταίου λεπτού. Έφτιαξε ένα έργο που περιέχει εμπορικά στοιχεία (βία, western, ρατσισμό) και σαφέστατα εκμεταλλευόμενος την χρονική συγκυρία (πρώτος μαύρος πρόεδρος) κατάφερε να κάνει επιτυχία.Το αν το Django Unchained είναι καλή ταινία ή όχι, δεν έχει να κάνει με τη διαφωνία μου με το άρθρο. Ο καθένας άλλωστε "τη βρίσκει" με διαφορετικά πράγματα. Εγώ, για παράδειγμα, θα περιμένω την επιστροφή της Νύφης από το Kill Bill, ελπίζοντας να μην καταστρέψει αυτό που έφτιαξε μόνος του κάποια χρόνια πριν.Το ότι το Django όμως παρουσιάζει τη βία ωμή δε μπορώ να καταλάβω γιατί μπορεί κανείς να του το καταλογίσει ως λάθος.Από πότε η βία - η ιστορική βία, που υπήρχε και "σκότωσε" ανθρώπους - ήταν γεμάτη πόνυ, πεταλούδες και όμορφους, ροζ μονόκερους;