ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ το οποίο πολλοί αναγνωρίζουν, πολλοί επισημαίνουν, πολλούς ενοχλεί –χωρίς να είναι απαραίτητα ρομαντικοί, μυστήριοι ή εστέτ– αλλά συνήθως δεν βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της (μακράς) λίστας με τις σύγχρονες μάστιγες που έχουν πλήξει ανεπανόρθωτα το «αιώνιο» ελληνικό καλοκαίρι, παρότι πρόκειται για κάτι το κυριολεκτικά πασιφανές.
Όλοι το έχουμε δει, το έχω δει κι εγώ, και μάλιστα εκεί που πονάει πιο πολύ: σε διαφορά νησιά, ακόμα και μικρά, που μοιάζουν να πνίγονται τα βράδια –οι πλατείες, οι προκυμαίες, τα μνημεία, οι δρόμοι, οι εξοχές– σ’ ένα κλινικό, λευκό, μεταλλικό φως που θυμίζει γήπεδο, στρατόπεδο, «ζώνη ενδιαφέροντος».
Είναι ίσως μια αντικοινωνική στάση, το αντιλαμβάνομαι, αλλά μια εκδοχή της κόλασης είναι πλέον για μένα ένα μεγάλο, μαζικό, χαοτικό, υπερφωτισμένο πανηγύρι όπου η φωτορρύπανση γύρω από την αρένα συναγωνίζεται επάξια την ηχορρύπανση της μικροφωνικής εγκατάστασης.
Κι αυτό είναι μόνο ο δημοτικός φωτισμός. Αν βάλει κανείς στο κάδρο και τον επιδεικτικό φωτισμό που χρησιμοποιούν οι ιδιώτες στα (νεόδμητα κατά κανόνα) σπίτια τους, η κατάσταση είναι εφιαλτική. Σα να μην υπάρχει κανένα σχέδιο, καμία μελέτη, κανένας διαχωρισμός μεταξύ χρηστικού φωτισμού και φωτισμού ανάδειξης. Τα πάντα πλέον μοιάζουν να χρησιμοποιούν φωτισμό «ανάδειξης» και μάλιστα με το πιο ψυχρό, επιθετικό και δυσοίωνο φως.
Ο παράδεισος με τον φωτισμό του καθαρτηρίου, αν όχι της κόλασης. Είναι ίσως μια αντικοινωνική στάση, το αντιλαμβάνομαι, αλλά μια εκδοχή της κόλασης είναι πλέον για μένα ένα μεγάλο, μαζικό, χαοτικό, υπερφωτισμένο πανηγύρι όπου η φωτορρύπανση γύρω από την αρένα συναγωνίζεται επάξια την ηχορρύπανση της μικροφωνικής εγκατάστασης.
Το θέμα ανακινήθηκε ξανά αυτές τις μέρες –διαδικτυακώς έστω– μετά από μια ανάρτηση της Μάγιας Τσόκλη στο Facebook, όπου σημειώνει: «Σιγά σιγά εμφανίζεται ένα νέο σοβαρό πρόβλημα στα νησιά μας: η φωτορρύπανση! Δυνατά λευκά led και ηλιακά φώτα στους δρόμους γύρω από τα χωριά, δυνατοί ψυχροί φωτισμοί που κάνουνε τη νύχτα-μέρα στα νεόδμητα σπίτια... Χάσαμε το μέτρο! Και το μέτρο λέει θερμό φωτισμό και όχι λευκό το βράδυ, ήπιο και ταιριαστό με το τοπίο, και όχι βίαιο! Θα χάσουμε τ' αστέρια (και τα μάτια μας) σε πολύ λίγο».
Κάπως έτσι είναι. Περιμένει με προσμονή κανείς τις νύχτες χωρίς καθόλου φεγγάρι, μήπως και χαρεί λίγο έναστρο ουρανό. Δεν υπάρχει λόγος να γίνεται «η νύχτα μέρα», παρότι βεβαίως καμία μέρα ποτέ, από την πιο λαμπερή μέχρι την πιο συννεφιασμένη, δεν έχει τόσο φριχτό φως όσο οι «λευκές νύχτες» των συνωστισμένων νησιών. Πονάει το μάτι αλλά πονάει και η ψυχή και το σώμα (και το φυσικό περιβάλλον) από τους ανακριτικούς «προβολείς». Είναι θέμα οικονομίας; Ασφάλειας; Συμφωνιών; Συμβάσεων; Είναι μια συνθήκη που πρέπει να αποδεχτούμε; Δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική πέρα από τον ψυχρό, δυσοίωνο φωτισμό του λευκού LED που προκαλεί τόση φωτορρύπανση;
