Έφυγε από την ζωή Μάνος Χαριτάτος, συνιδρυτής και πρόεδρος του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α.) σε ηλικία 68 ετών.
Είχε γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1944. Όπως γράφει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίων, ήρθε στην Ελλάδα το 1953 όπου ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο Κολλέγιο Αθηνών, ενώ κατά την περίοδο 1964-1969 φοίτησε στο Οικονομική Τμήμα της Νομικής Σχολής Αθηνών. Το διάστημα 1980-1989 υπήρξε διευθυντής του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών. Το 1965 ίδρυσε μαζί με τον ιστορικό και φίλο του Δημήτρη Πόρτολο το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ), το οποίο από το 1980 πήρε τη μορφή μη κερδοσκοπικής εταιρείας.
---
Η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ: Άνθρωπος αφοσιωμένος με μεγάλες ικανότητες
«Έφυγε χθες στα 68 του χρόνια νικημένος από τον καρκίνο, ο Μάνος Χαριτάτος, γεννημένος στην Αλεξάνδρεια το 1944, συνιδρυτής με τον Δημήτρη Πόρτολο, του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ).
Μισό σχεδόν αιώνα ο Μάνος Χαριτάτος άοκνα συνέλεγε παλιές εκδόσεις, έντυπα του 19ου και του 20ου αιώνα, διέσωζε ολόκληρα αρχεία λογοτεχνών, συμβάλλοντας εξαιρετικά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της εικόνας της πνευματικής Ελλάδας των δύο τελευταίων αιώνων.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες προσφορές του συγκαταλέγεται και η προσπάθεια της ψηφιοποίησης των αρχείων του ΕΛΙΑ και υπάρχει ήδη ένας μεγάλος κατάλογος λογοτεχνικών περιοδικών για κάθε ερευνητική ανάγκη. Οι μελετητές της νεότερης λογοτεχνίας και ειδικότερα του περιοδικού τύπου της περιόδου βρήκαν στο ΕΛΙΑ φιλόξενη στέγη και πλούσιο υλικό.
Όσοι τον γνώρισαν μιλούν για έναν άνθρωπο αφοσιωμένο στο έργο του, ακάματο, με οργανωτικό νου και μεγάλες ικανότητες. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ εκφράζει στους οικείους του τα θερμά του συλλυπητήρια και ζητά από την ελληνική πολιτεία να στηρίξει το πολύτιμο έργο του, ώστε να συνεχιστεί με επιτυχία η προσπάθεια ζωής του Μάνου Χαριτάτου».
Η ανακοίνωση της ΔΗΜΑΡ: Αφιερώθηκε με πάθος στην διάσωση πολύτιμων τεκμηρίων
«Έφυγε από τη ζωή ο Μάνος Χαριτάτος, συνιδρυτής και πρόεδρος του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου. Αφιέρωσε με αφοσίωση και πάθος τη ζωή του στη διάσωση πολύτιμων τεκμηρίων της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας: αρχεία, χειρόγραφα, βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, φωτογραφίες, αρνητικά, χάρτες, θεατρικά προγράμματα, αφίσες, διπλώματα, μετοχές, παιχνίδια, ρούχα, έπιπλα — αμέτρητες ψηφίδες της οικονομικής, κοινωνικής, πολιτικής και καλλιτεχνικής ζωής της χώρας διασώθηκαν, καταγράφηκαν, τεκμηριώθηκαν υπό την καθοδήγηση αλλά και με την προσωπική εργασία του Μάνου Χαριτάτου και αποτελούν τις συλλογές του Ε.Λ.Ι.Α., ανοιχτές στην έρευνα. Η Δημοκρατική Αριστερά εκφράζει τη θλίψη της για το θάνατο του Μάνου Χαριτάτου και τα συλλυπητήριά της στους οικείους του».
-------
Στο κτίριο της οδού Αγίου Ανδρέα 5 διασώθηκαν μνήμες και ιστορία
Της ΟΛΓΑΣ ΣΕΛΛΑ, από την Καθημερινή:
Εφερε στο κέντρο της Αθήνας, και το στέγασε στο κτίριο της οδού Αγίου Ανδρέα 5, στην Πλάκα, τη φινέτσα, τη μόρφωση, την φιλοπρόοδη διάθεση του αιγυπτιώτη ελληνισμού. Ο Μάνος Χαριτάτος μέχρι πριν από λίγους μήνες ήταν κάθε μέρα εκεί, στο γραφείο του στο κτίριο του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, του ΕΛΙΑ, στο κτίριο που κατόρθωσε να χωρέσει σημαντικά και σπάνια κομμάτια της κοινωνικής, βιομηχανικής, αστικής και λογοτεχνικής ιστορίας αυτού του τόπου. Το πρωί της Παρασκευής της 28ης Δεκεμβρίου 2012 δεν τα κατάφερε. Νικήθηκε από τον καρκίνο και έσβησε στην Αθήνα σε ηλικία 68 χρόνων.
Ηρθε στην Ελλάδα από την Αίγυπτο στις αρχές της δεκαετίας του '50, φοίτησε στο Κολέγιο Αθηνών και στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής. Κι εκεί, γύρω στο 1965, μαζί με τον παντοτινό του φίλο, Δημήτρη Πόρτολο, ιδρυσαν ένα πολιτιστικό σωματείο, το ΕΛΙΑ, που έμελλε να αποτελέσει το αποκούμπι και τη διέξοδο δεκάδων ερευνητών και μελετητών της σύγχρονης ιστορίας και της λογοτεχνίας και την ασφάλεια δεκάδων λογοτεχνών ή των κληρονόμων που ήξεραν ότι το λογοτεχνικό αρχείο που εμπιστεύονταν στο ΕΛΙΑ όχι μόνο δεν θα χαθεί σε κάποιες κλειστές κούτες και αποθήκες, αλλά θα αναδειχθεί, θα αποτελέσει υλικό για δεκάδες μεταγενέστερες μελέτες και εκδόσεις.
«Πρωταρχική σημασία δίνει το ΕΛΙΑ στη συγκέντρωση του περιοδικού Τύπου που περιλαμβάνει εφημερίδες, περιοδικά και ημερολόγια. Η προτεραιόττηα στο ενδιαφέρον αυτό, δεν είναι αδικαιολόγητη, αφού το μεγαλύτερο ποσοστό των ερευνητών που επισκέπτονται τη βιβλιοθήκη του, ζητούν ακριβώς αυτό το υλικό. Για τον ίδιο λόγο, στα προγράμματά μας είναι τόσο η επανέκδοση δυσεύρετων σειρών περιοδικών, όσο και η μικροφωτογράφησή τους», έγραφε ο Μάνος Χαριτάτος στο αφιέρωμα για το ΕΛΙΑ που είχαν κάνει οι «Επτά Ημέρες» της «Κ».
Στην πορεία δεν έμεινε μόνο στη συγκέντρωση του περιοδικού και ημερήσιου Τύπου. Συγκέντρωνε τα πάντα που συνδέονταν με την καθημερινότητα, με την κοινωνική ιστορία, με τη βιομηχανική εξέλιξη, με την ιστορία της λογοτεχνίας και των λογοτεχνών. Είχε πολλούς τρόπους να βρίσκει τους σπάνιους θησαυρούς το Μάνος Χαριτάτος. Και δεν είχε κρύψει ποτέ, ότι πολλά από τα αποκτήματά του τα είχε διασώσει την τελευταία στιγμή από τα σκουπίδια όπου τα εναπόθεταν οι απαίδευτοι κληρονόμοι. Τον Οκτώβριο του 2009, το έργο της ζωής του Μάνου Χαριτάτου πέρασε τη φιλόξενη και ασφαλή αγκαλιά του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης, χωρίς ν' αλλάξει τίποτα από την ήδη διαμορφωμένη και αγαπητή φυσιογνωμία του ΕΛΙΑ.
Ο Μάνος Χαριτάτος έμπαινε πρωί και έφευγε βράδυ από το γραφείο του στην οδό Αγίου Ανδρέα 5. Ενα γραφείο που δεν είχε πόρτα, ήταν για όλους και όλες τις ώρες ανοικτό, πολλές φορές οι επισκέπτες συζητούσαν όχι τα δικά τους θέματα αλλά του προηγούμενου ή του επόμενου επισκέπτη και σε κάθε ελεύθερη επιφάνει αυτού του μικρού χώρου ήταν αραδιασμένα μερικά από τα αντικείμενα που συνέλεγε και φύλασσε το ΕΛΙΑ. Παιδικά παιχνίδια, αφίσες, κάρτες -πολλές κάρτες- εκδόσεις που σιγά σιγά έκανε αξιοποιώντας και γνωστοποιώντας τις πλούσιες συλλογές του, φωτογραφίες, όλα εκείνα που θύμιζαν στον καθένα (και κυρίως στους κάπως μεγαλύτερους) πολλές στιγμές από τα παιδικά τους χρόνια.
Ναι, τελικά ο Μάνος Χαριτάτος διαφύλαξε με πείσμα την παιδικότητά του, την οποία όμως συνόδευσε με τη μεθοδικότητα της ωριμότητας, με το πάθος του οραματιστή, με το ανοιχτό μυαλό του πραγματικά προοδευτικού ανθρώπου. Το Σάββατο, στις 11 το πρωί, στο Α Νεκροταφείο, θα αποχαιρετίσουμε τον άνθρωπο που διαφύλαξε και διέσωσε τις παιδικές μας μνήμες, και τα αντικείμενα μιας διαδρομής που διαμόρφωσε πολλές γενιές αυτού του τόπου.
