Τα Triple S sneakers έπεσαν σαν κομήτης στην πασαρέλα του οίκου Balenciaga στο Παρίσι, τον Ιανουάριο του 2017. O δαιμόνιος Γεωργιανός καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου, Demna Gvasalia, είχε μόλις αρχίσει να δείχνει τα δόντια του. Πήρε τη σκυτάλη από τον Alexander Wang, έβγαλε τον Balenciaga από τη νωχελική απολλώνια ομορφιά του και ξεκίνησε να τον μετατρέπει σε viral –και συχνά αμφιλεγόμενο– fashion φαινόμενο.
Εξαιρετικά ογκώδη, με τριπλό πάτο (αυτό άλλωστε ενέπνευσε και το όνομά τους), τα αθλητικά Triple S έμοιαζαν με κακομούτσουνα δεινοσαυράκια πάνω στην γκρίζα μοκέτα της πασαρέλας.
Και ενώ οι τάσεις της μόδας δεν προκύπτουν ούτε ουρανοκατέβατα ούτε αυθόρμητα, κανείς δεν θα μπορούσε να έχει προβλέψει την τρομακτική επιρροή που θα ασκούσαν αυτά τα sneakers στη βιομηχανία του στυλ αλλά και στον τρόπο που ντυνόμαστε μέχρι σήμερα.
Χρειάστηκαν περίπου τρεις σεζόν (δηλαδή ενάμισης χρόνος) για να γίνουν τα sneakers το κορυφαίο παπούτσι της μόδας. Μέχρι τότε, τα Triple S είχαν ήδη αποκτήσει στάτους ιερού δισκοπότηρου· οι υπόλοιποι οίκοι σχεδίαζαν λαχανιασμένοι δικές τους εκδοχές, τα fast fashion brands ξεφούρνιζαν ανερυθρίαστα φτηνές αντιγραφές από πλαστικό και οι κλασικές αθλητικές μάρκες έτριβαν τα χέρια τους μπροστά στο ολόφρεσκο πεδίο αγοράς που ανοιγόταν.
Τα λεπτά, φίνα αθλητικά σχεδόν εξαφανίστηκαν και για τα επόμενα χρόνια τα πιο ογκώδη μοντέλα των εταιρειών όπως η New Balance, η Adidas, η Nike και η Puma ξεπουλούσαν σαν ζεστά ψωμιά.
Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι αυτή η τάση διαπέρασε την πασαρέλα και τις σελίδες των περιοδικών και έφτασε πράγματι στις ντουλάπες των ανθρώπων. Ως τότε, τα αθλητικά ήταν συνδεδεμένα με: τη γυμναστική, τη χιπ χοπ και τη street κουλτούρα και τους μπαμπάδες που ψωνίζουν εργαλεία για τον κήπο (γι’ αυτό και η τάση πήρε το χαϊδευτικό «dad sneakers»). Στο πιο casual ντύσιμο φορούσαμε τα σίγουρα πιο εκλεπτυσμένα μοντέλα των Converse, Superga, Reebok και πάει λέγοντας.
Στη «μετά Triple S εποχή», τα ογκώδη sneakers γυμναστηρίου άρχισαν να φοριούνται κυριολεκτικά με τα πάντα: με πρωινά και βραδινά φορέματα, με κοστούμια, με σορτς και αιθέρια πουκάμισα, με υφασμάτινα παντελόνια και βερμούδες. Τα αναλυτικά ρεπορτάζ των γυναικείων περιοδικών για το πώς να αλλάξεις παπούτσια για τη βραδινή έξοδο μετά το γραφείο έδειχναν πια αστεία, ξεπερασμένα – sneakers από το πρωί ως το βράδυ, sneakers και ξερό ψωμί. Έτσι, και τα περιοδικά άλλαξαν τροπάρι: «Η μόδα αγκαλιάζει, επιτέλους, την άνεση» έγραφαν θριαμβευτικά, τάχα ανακουφισμένα. Τα λεπτά, φίνα αθλητικά σχεδόν εξαφανίστηκαν και για τα επόμενα χρόνια τα πιο ογκώδη μοντέλα των εταιρειών όπως η New Balance, η Adidas, η Nike και η Puma ξεπουλούσαν σαν ζεστά ψωμιά.
Τα πρώτα σύννεφα στη θριαμβευτική τροχιά των chunky sneakers ήρθαν –αναπάντεχα– μετά το τέλος της πανδημίας. «Ώρα να νιώσουμε όμορφοι ξανά», έγραφαν οι συντάκτες μόδας, διακηρύσσοντας το τέλος της φόρμας και των χοντροκομμένων αθλητικών.
Η νέα εποχή των sneakers
Φυσικά τα sneakers δεν πήγαν πουθενά, δεν θα μπορούσαν άλλωστε. Ο Balenciaga γεφύρωσε το χάσμα μεταξύ των πρακτικών αθλητικών παπουτσιών και της υψηλής μόδας, δημιουργώντας ένα σταθερά κερδοφόρο πεδίο νέων λανσαρισμάτων – μια πηγή που συνέχεια δίνει.
Ωστόσο, ιδιαίτερα τις τελευταίες σεζόν, άρχισαν να πλαισιώνονται από παλιούς γνώριμους της υπόδησης που έμοιαζαν για ένα διάστημα να έχουν ξεχαστεί – τα μοκασίνια, τις μπαλαρίνες και τα mary-janes. Τα χαμηλά λεπτά τακούνια (kitten heels) «τρεντάρουν» ξανά στα γυναικεία παπούτσια, φέρνοντας μαζί μια ορμητική επιστροφή των ‘00s και, τελευταία και κάπως πιο δειλά, των ‘10s.
Η mainstream μόδα του 2000 δεν χαρακτηριζόταν από τις oversized σιλουέτες που κυριαρχούσαν τα προηγούμενα χρόνια – τα τζιν και τα σακάκια ήταν πιο εφαρμοστά, τα παπούτσια (και τα sneakers) πιο μαζεμένα.
Έτσι, δεν είναι τυχαίο που φέτος τα Adidas Samba είναι τα αγαπημένα παπούτσια της μόδας – σε έντονα ή γήινα χρώματα, δερμάτινα ή σουέτ, είναι αναμφισβήτητα κομψά και φινετσάτα. Το ίδιο και τα Cortez της Nike, το ίδιο και τα Onitsuka Tiger, τα Taekwondo της Adidas και τα Speedcat της Puma, που λέγεται ότι θα είναι η επόμενη μεγάλη τάση (στη θέα τους, ένα ευχάριστο κύμα οικειότητας και νοσταλγίας). Επιπλέον, επιστρέφουν δειλά δειλά και τα αθλητικά μποτάκια με τακούνι-πλατφόρμα. Αμφίβολο το αν θα φορεθούν πράγματι εκτός πασαρέλας.
Τα νέα sneakers, λοιπόν, είναι πιο λεπτά, λιγότερο ογκώδη και πιο εξευγενισμένα. Αλλά όχι αποκλειστικά – τα Salomon, που κάποτε ήταν «τάση» μόνο μεταξύ των φαν της πεζοπορίας, στέφονται πλέον με τις δάφνες του streetstyle, ενώ τα κλασικά ογκώδη μοντέλα, όπως τα Air Max, λανσάρονται σε νέες λαχταριστές εκδοχές και συνεργασίες.
Ακόμη, βλέπουμε και κάποια πιο πειραματικά υβρίδια μπαλαρίνας και αθλητικού (κάπου εκεί παραμονεύουν και τα Crocs), που λανσάρουν οίκοι όπως η Simone Rocha και η Cecilie Bahnsen και φοριούνται μέχρι στιγμής περισσότερο σε editorials και φωτογραφίσεις παρά έξω στον δρόμο.
Στις πρόσφατες Εβδομάδες Μόδας, τα sneakers ήταν εκεί, αλλά χωρίς την ένταση παλιότερων σεζόν. H μόδα αφιερώνει πλέον την ενέργειά της και στα ιδιαίτερα φλατ, στολίζει τα μοκασίνια με τρουκς, φλερτάρει ξανά τις αθλητικές μπότες, ενώ η Prada στην Εβδομάδα Μόδας του Μιλάνου έβγαλε από το χρονοντούλαπο τα brogues (τα δετά δερμάτινα). Και απαλλαγμένα από τη λαίλαπα μιας viral τάσης, με την πίτα μοιρασμένη σε πιο πολλές μεριές, τα sneakers συνεχίζουν να εξελίσσονται, πλάι στα υπόλοιπα παπούτσια, ενώ η πιθανότητα να ξεπεραστούν δεν διακρίνεται καν στον ορίζοντα.
