Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Τα ονόματα των νεκρών

Ο κατάλογος νεκρών στην πρώτη σελίδα των Νew York Times είναι ένα δημοκρατικό μνημείο πεσόντων στο χαρτί μιας εφημερίδας.

ΤΟ ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ της ειδικής έκδοσης των New York Times με τα ονόματα και τα στοιχεία χιλίων νεκρών του covid-19 κάνει κάτι σπουδαίο: σηκώνει το πέπλο της αποπροσωποποιημένης, στατιστικής, επιδημιολογικής και πολιτικής προσέγγισης στα θύματα. Σπεύδει από τα δεδομένα στα πρόσωπα και στα σπαράγματα βιογραφίας.  

 

Στις εφημερίδες τα κύρια ονόματα είναι συνήθως αυτά των πολιτικών αξιωματούχων, μιας διασημότητας ή κάποιων επιλεκτικών θυμάτων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την κοινή γνώμη. Η αναφορά σε ονόματα δεν ξεπερνά το κατώφλι των μικρών αριθμών, σπάνια να φτάνει τα είκοσι ή τα τριάντα (για κάποια ατυχήματα ή τρομοκρατικές πράξεις). Η μοναδική εξαίρεση ήταν οι κατάλογοι των εμπλεκόμενων σε οικονομικά σκάνδαλα και διάφορες ύποπτες λίστες: εκεί όμως βασίλευε η πορνογραφία των ποσών, δηλαδή η σαφής πρόθεση της σύνδεσης ονομάτων και περιουσιακών στοιχείων. Τώρα όμως αναδύεται κάτι άλλο. Τα ονόματα των θυμάτων παραμερίζουν αποφασιστικά τη συνωμοσιολογία και το αναισθητικό της. Η συνωμοσιολογία χειρίζεται κι αυτή ονόματα και ο κυνισμός ενός Τραμπ ή ενός Μπολσονάρο παίζει καθημερινά με τα ονόματα των εχθρών τους. Όμως αυτός ο κατάλογος νεκρών στην πρώτη σελίδα είναι ένα μνημείο με την κυριολεκτική σημασία του όρου: υπόμνηση, υπενθύμιση και κάλεσμα για αφύπνιση. Ένα δημοκρατικό μνημείο πεσόντων στο χαρτί μιας εφημερίδας. Με αυτό τον τρόπο ο τύπος, ακόμα και στην εποχή της φθοράς και της ήττας του, μπορεί και επανασυνδέεται με τις πηγές της δημοκρατίας ως πολιτείας των πολλών. 

 

Τα ονόματα των νεκρών μιλούν για ευθύνες, για εγκατάλειψη, για παραμέληση. Δείχνουν το πραγματικό κόστος που μπορεί να έχει μια κακή ηγεσία αλλά και τα δομικά προβλήματα υγειονομικών και προνοιακών συστημάτων.  

 


 

 

 


 

Τα ονόματα των νεκρών μιλούν για ευθύνες, για εγκατάλειψη, για παραμέληση. Δείχνουν το πραγματικό κόστος που μπορεί να έχει μια κακή ηγεσία αλλά και τα δομικά προβλήματα υγειονομικών και προνοιακών συστημάτων.

 

Χίλιοι νεκροί από τους εκατό χιλιάδες και περισσότερους. Από διάφορα μέρη των Ηνωμένων Πολιτειών. Αποκτούν παραδόξως κίνηση και ζωή μέσα από το τέλος τους, από τον ίδιο το χαμό τους. Και το νόημα είναι πως θα μπορούσαν να ήταν λιγότεροι. Αυτό είναι το νόημα της ιστορίας: θα μπορούσαν να ήταν λιγότεροι οι νεκροί εάν…

 

Λέμε – και σωστά το λέμε- ότι πρέπει να αποφεύγουμε την πολιτική των εντυπώσεων, του σκανδάλου ή του φτηνού συναισθηματισμού. Όταν ιδίως πάει να καλύψει ευθύνες και να παρασύρει την κοινή γνώμη σε ανώδυνα και γλυκερά μονοπάτια. Όμως τα ονόματα των νεκρών και δυο λόγια πάνω από κάθε μνήμα, βοηθούν τους υπόλοιπους να συναισθανθούν την κοινότητά τους με τους νεκρούς. Είναι μια πρόσκληση για τους επιζώντες να δεσμευτούν σε επιλογές και αποφάσεις που τιμούν όσους πέθαναν από αυτή την ασθένεια. Με άλλα λόγια, ένα τέτοιο μνημείο από χαρτί μπορεί να είναι πιο ανθεκτικό από τις αναλύσεις, τις φιλοσοφικές πραγματείες και τους καθημερινούς πολιτικούς διαξιφισμούς για την πανδημία.

 

Προφανώς ο Τραμπ και οι ποικίλοι «τραμπισμοί» που έπαιξαν και παίζουν τα δικά τους παιχνίδια γύρω από την πανδημία, δεν θα κλονιστούν από τα ονόματα των θυμάτων. Θα κοιτάξουν να τα συμψηφίσουν, να τα ακυρώσουν με ψευδοεπιστήμη, να τα φορτώσουν σε ξένους εχθρούς. Θα σπεύσουν να τα καταχωρίσουν στις λεπτομέρειες μιας τραγωδίας που αρχίζει από πολύ παλιά, από τις πρώτες επιδημίες της ανθρωπότητας. Όμως αυτά τα ονόματα διεκδικούν απαντήσεις. Είναι μοναδικές χειρονομίες που εγκαλούν ένα σύστημα εξουσίας για τις ευθύνες του. Τα ονόματα είναι κλήσεις και όχι ουδέτερα ουσιαστικά. Γι αυτό νομίζω πως οι Νew York Times σκέφτηκαν τελικά την πιο δραστική μορφή διαμαρτυρίας που θα μπορούσε να αναλογιστεί κανείς στους καιρούς της ‘κοινωνικής αποστασιοποίησης’ και των μελαγχολικών απολογισμών της. 

Ο Νικόλας Σεβαστάκης γεννήθηκε στο Καρλόβασι Σάμου το 1964. Έχει δημοσιεύσει ποίηση, δοκίμια και δυο συλλογές διηγημάτων. Κατά καιρούς ασχολήθηκε με τη μετάφραση ενώ συνεργάστηκε με εφημερίδες και περιοδικά γράφοντας επιφυλλίδες και κριτικές βιβλίου. Από το 2006 ζει στη Θεσσαλονίκη και είναι καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δεν ήταν ονόματα σε λίστα, ήταν εμείς»: Το συγκλονιστικό πρωτοσέλιδο των New York Times με ονόματα νεκρών του κορωνοϊού
Οι New York Times τιμούν στο εξώφυλλο τους τη μνήμη των νεκρών

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

   Όταν χάνεις την μπάλα
Αν η τύχη σου σε στείλει, για κάποιο σοβαρό λόγο, στο νοσοκομείο ή στο δικαστήριο, την έχεις βαμμένη. Είναι τότε που αρχίζεις να χάνεις την μπάλα.
Τα Φώκλαντ κείνται μακράν
Αν συνεχίσουμε μ' αυτήν τη φοβική τακτική, το πιθανότερο είναι και να διασυρθούμε διεθνώς, και τη σύγκρουση να μην αποφύγουμε.
Ευκαιρίες και εμπόδια στη μετα-Covid Ελλάδα
Οι πέντε παράγοντες που διαμορφώνουν το μέλλον.
Προβληματισμός για τα ελληνοτουρκικά σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση
Και η κατάσταση προβλέπεται ότι θα παραμείνει στο κόκκινο όλο το καλοκαίρι.
Όπισθεν ολοταχώς! Ο αστυνομικός διευθυντής θα αποφασίζει εάν έχεις δικαίωμα να διαμαρτυρηθείς!
Η κυβέρνηση αναπαλαιώνει το νομοθετικό οπλοστάσιο της χούντας
Έχω κυτταρίτιδα, ε και;
Το κανονικό σώμα είναι ύμνος στην ελευθερία.
Ποιος τολμά να τα βάλει με το πανίσχυρο Facebook;
Μικρές οι οικονομικές συνέπειες, μα άνοιξε ένα ενοχλητικό κεφάλαιο για τον Zuckerberg.
Ούτε για πλάκα Kanye West
Ανακοίνωσε ότι θα κατέβει για Πρόεδρος (προφανώς για να βοηθήσει τον Τραμπ), αλλά ας ελπίσουμε ότι είναι ένα κακό όνειρο
Αρχές Ιουλίου στο νησί
Στο νησί τα πάντα μάς ανήκουν.
Τι είναι η πόλη μας;
Μην είναι οι πεζόδρομοι; Μην είναι η πολύβουη αγορά; Μην είναι οι ψηλές πολυκατοικίες; Μην είναι το κατάμεστο μετρό;
Η ισότητα έχει σημασία, μεγαλύτερη από κάθε άλλη φορά
Κοινό άρθρο της ύπατης αρμοστή κ. Μιτσέλ Μπατσελέ και της επιτρόπου κ. Χέλενα Νταλί.
Δικάζοντας το παρελθόν, δίχως ελαφρυντικά
Μια επίφοβη τάση.
Εκείνο το παράξενο καλοκαίρι του 2020
Τα μέρη μοιάζουν ξαφνικά πιο φρέσκα και πιο πολύτιμα και πιο αποκλειστικά, παρότι οι μάσκες και τα μέτρα περί απόστασης υπενθυμίζουν την κλινική υφή των περιστάσεων.
H κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, το μεγαλύτερο δώρο για την κυβέρνηση
Οι επόμενες μέρες είναι δύσκολες και για την οικονομία και για τα εθνικά, και η αξιωματική αντιπολίτευση θα πρέπει να συνεισφέρει πολιτικά με προτάσεις και κριτική επί της (πολιτικής) ουσίας.
Το όραμα της αγίας Κεραμέως του Αμαρουσίου
Στενοί και στεγνοί άνθρωποι, στενό και στεγνό σχολείο.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή