Διαψεύδει σε όλους τους τόνους και προς όλες τις κατευθύνσεις το επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι πρόκειται να κάνει εκλογές την ερχόμενη άνοιξη για να «κάψει» την απλή αναλογική και δείχνει τον ΣΥΡΙΖΑ ως υπαίτιο της κυκλοφορίας αυτών των σεναρίων στα ΜΜΕ, επειδή, όπως λένε, φοβάται το ενδεχόμενο αυτό. Παρ' όλα αυτά, πολλά στελέχη της ΝΔ παραδέχονται ότι οι προτάσεις αυτές έχουν γίνει προς την ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος, καθώς πολλοί θεωρούν πως είναι προς το συμφέρον τους.

 

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη περιλάμβανε εξαρχής το σενάριο των πρόωρων εκλογών, προκειμένου να «κάψει» την απλή αναλογική, αλλά σε άλλη χρονική περίοδο, κάπου στο 2021. «Ο ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε την απλή αναλογική, ώστε στις επόμενες εκλογές που θα γίνουν με αυτό το εκλογικό σύστημα να μην καταφέρουμε να βγούμε αυτοδύναμη κυβέρνηση και αυτό είναι ένα εμπόδιο που πρέπει να ξεπεράσουμε» έλεγε λίγο καιρό μετά τις εκλογές στέλεχος της ΝΔ που βρίσκεται κοντά στον Κυριάκο Μητσοτάκη. «Η καλύτερη λύση για να εξουδετερώσουμε τη νάρκη της απλής αναλογικής είναι οι πρόωρες εκλογές, πριν φθαρεί η κυβέρνηση, ώστε να είναι κατά το δυνατόν εξασφαλισμένη η πρωτιά. Έτσι, αφού δεν θα σχηματιστεί κυβέρνηση, όπως είναι το πιθανότερο, ο Μητσοτάκης θα πάει ξανά σε εκλογές, με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής, και θα κερδίσει, έχοντας μπροστά του μια τετραετία χωρίς άλλα εμπόδια». Αποφάσεις δεν πάρθηκαν, αυτές άλλωστε λαμβάνονται πάντα στον κατάλληλο χρόνο, αλλά οι σκέψεις αυτές υπήρχαν εξαρχής. Η απλή αναλογική ήταν πάντα ένα εμπόδιο για τη ΝΔ, που έπρεπε να το ακυρώσει.

 

Ο Αλέξης Τσίπρας, βλέποντας τις δημοσκοπήσεις στις οποίες η ΝΔ τα πάει καλύτερα απ' ό,τι περίμενε και τη διαφορά τους να διευρύνεται, και ακούγοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη να λέει ότι τα Χριστούγεννα θα μοιράσει το υπερπλεόνασμα στους αδύναμους (αυτά που κάποτε κατήγγελλε ως λαϊκισμό), εκτίμησε ότι ετοιμάζεται να τον αιφνιδιάσει με εκλογές και υπήρχαν μερικοί ακόμα καλοί λόγοι που συνηγορούσαν γι' αυτό.

 

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη περιλάμβανε εξαρχής το σενάριο των πρόωρων εκλογών, προκειμένου να «κάψει» την απλή αναλογική, αλλά σε άλλη χρονική περίοδο, κάπου στο 2021.

 

Πρώτον, ότι η συγκυρία δείχνει ιδανική, καθώς η κυβέρνηση έχει φτάσει σε ένα υψηλό σημείο δημοφιλίας που δύσκολα θα διατηρήσει από την άνοιξη και μετά. Και δεύτερον, όσο είναι εντός του 18μήνου από τις τελευταίες εκλογές, μπορεί να κάνει τις εκλογές με λίστα, ώστε να εξασφαλίσει την υπακοή των βουλευτών του, αφού αυτή λειτουργεί ως απειλή (της μη ένταξής τους σε αυτήν).

 

Το τελευταίο, όμως, δεν είναι σίγουρο ότι υπάρχει στο σκεπτικό του Κυριάκου Μητσοτάκη, καθώς έτσι σκέφτεται ο Αλέξης Τσίπρας (και τα έχει κάνει αυτά), αλλά για τον πρωθυπουργό η λίστα δεν αποτελεί απαραίτητα πλεονέκτημα, καθώς θεωρεί σημαντικότερο το πολιτικό παιχνίδι που μπορεί να κάνει εντάσσοντας στα ψηφοδέλτια πολιτευτές που δεν θέλει να έχει απέναντί του. Ο Τσίπρας βλέπει τη λίστα ως μέσο πίεσης, αλλά ο Μητσοτάκης ως «μαντρί», οπότε οι τακτικές τους σε αυτό είναι πολύ διαφορετικές.

 

Για το θέμα της συγκυρίας, όμως, όπως παραδέχονται πολλά στελέχη της ΝΔ, ίσως να μην υπάρξει ευνοϊκότερη περίοδος και αν ο Μητσοτάκης δεν πάει σε εκλογές την άνοιξη, όπως λέει, αναλαμβάνει εκ των πραγμάτων ένα ρίσκο. Ο πρωθυπουργός είχε υποτιμήσει το προσφυγικό-μεταναστευτικό και καθυστέρησε πολύ να σχεδιάσει τη μεταναστευτική πολιτική του και να αναλάβει πρωτοβουλίες.

 

Κυρίως υποτίμησε την αντίδραση της δικής του εκλογικής βάσης. Όλο το προηγούμενο διάστημα που κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΝΔ ασκούσε έντονη κριτική για το θέμα αυτό και δεσμευόταν ότι, αν κέρδιζε τις εκλογές, θα φύλασσε καλύτερα τα σύνορα, θα μείωνε τις ροές, θα επέστρεφε τους οικονομικούς μετανάστες στην Τουρκία και θα έφτιαχνε κλειστά κέντρα. Πολλοί βουλευτές της ΝΔ στήριξαν μεγάλο μέρος της προεκλογικής τους καμπάνιας στην αντιμεταναστευτική πολιτική και οι ψηφοφόροι τους την επομένη των εκλογών απαιτούσαν να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις τους. Αντί γι' αυτό, όμως, οι ροές αυξήθηκαν δραματικά και το πρόβλημα έγινε μη διαχειρίσιμο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που προεκλογικά έλεγε ότι το πρόβλημα δεν λύνεται με τη μεταφορά των προσφύγων και μεταναστών στην ενδοχώρα αλλά με την επιστροφή τους στην Τουρκία, αποφάσισε τη μαζική μεταφορά τους στην ενδοχώρα, ενώ οι επιστροφές εξακολουθούν να είναι πενιχρές.

 

Αυτό που λένε τώρα είναι ότι χρειάζεται χρόνος για να φανούν τα αποτελέσματα της πολιτικής των πρωτοβουλιών που ανέλαβαν. Στην αρχή μιλούσαν για έξι μήνες και τώρα για έναν χρόνο. Όσο για τις επιστροφές, ο πρωθυπουργός είχε δεσμευτεί για 10.000 φέτος, αλλά πλέον προσπαθεί να αποφύγει να αναφερθεί ξανά σε αριθμούς, καθώς οι πληροφορίες λένε ότι θεωρεί σχεδόν αδύνατον να πετύχει τον στόχο που είχε ανακοινώσει.

 

Η ανεξέλεγκτη τροπή που θα μπορούσε να πάρει το μεταναστευτικό-προσφυγικό μετά την άνοιξη, λοιπόν, αποτελεί οπωσδήποτε έναν μεγάλο κίνδυνο για τον πρωθυπουργό, που δύναται να προκαλέσει και ανατροπές. Φωτο: EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
Η ανεξέλεγκτη τροπή που θα μπορούσε να πάρει το μεταναστευτικό-προσφυγικό μετά την άνοιξη, λοιπόν, αποτελεί οπωσδήποτε έναν μεγάλο κίνδυνο για τον πρωθυπουργό, που δύναται να προκαλέσει και ανατροπές. Φωτο: EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

 

Σύμφωνα με τους αναλυτές που γνωρίζουν καλά το προσφυγικό-μεταναστευτικό, δύσκολα θα αποδώσουν τα μέτρα που έχουν ανακοινώσει. Αντιθέτως, το πιθανότερο είναι να εξαπλωθούν οι αντιδράσεις. Ο Αλέξης Τσίπρας είχε αποφασίσει να κρατήσει το πρόβλημα σε 3-4 νησιά, γνωρίζοντας ότι θα έχει πολιτικό κόστος, αλλά θα περιοριζόταν εκεί. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μεταφέροντας πρόσφυγες σε όλες τις περιοχές της χώρας και ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα, που έβγαλε πρώτη τη ΝΔ και όπου υπάρχει και το προηγούμενο των εξεγέρσεων για το Μακεδονικό, δύσκολα θα αποφύγει την αντίδρασή τους, όσα «αντισταθμιστικά οφέλη» κι αν προτείνει με οικονομικά κίνητρα και προσλήψεις.

 

Λόγω του χειμώνα, όλοι ελπίζουν ότι οι ροές θα μειωθούν, αφού ο καιρός δεν θα ευνοεί τις αφίξεις. Άρα, η κυβέρνηση για την ώρα μπορεί να αγοράζει χρόνο. Το καλοκαίρι, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος οι ροές να γίνουν ανεξέλεγκτες και θα έχει περάσει αρκετός χρόνος για να έχει κριθεί η απόδοση της μεταναστευτικής πολιτικής της. Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το μεταναστευτικό-προσφυγικό αξιολογείται πλέον ως πρωτεύουσας σημασίας πρόβλημα και η κυβέρνηση παίρνει πολύ χαμηλό βαθμό στη διαχείρισή του. Η εμπειρία από άλλα κράτη έχει δείξει ότι το προσφυγικό-μεταναστευτικό είναι ικανό από μόνο του να αλλάξει τον πολιτικό χάρτη και να προκαλέσει πολιτική ζημιά.

 

Στη Γερμανία έφερε την ξενοφοβική ακροδεξιά στο προσκήνιο, αναδεικνύοντάς την σε σημαντική πολιτική δύναμη, και αποδυνάμωσε πολύ τη Μέρκελ, η οποία δεν είναι πια η δημοφιλέστερη πολιτικός, στη Γαλλία ενίσχυσε τη Μαρίν Λεπέν και στην Ιταλία έκανε τον Σαλβίνι τον δημοφιλέστερο πολιτικό της χώρας. Ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι μια πιθανή αποτυχία της κυβέρνησης στο μεταναστευτικό δεν θα ευνοήσει τη δημιουργία ενός Έλληνα Σαλβίνι; Μπορεί να καθησύχαζε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι ο Αλέξης Τσίπρας δεν θα μπορεί να τον αντιπολιτευτεί εύκολα στο πρόβλημα αυτό, αλλά ο κίνδυνος δεν είναι από τα αριστερά του.

 

Η ανεξέλεγκτη τροπή που θα μπορούσε να πάρει το μεταναστευτικό-προσφυγικό μετά την άνοιξη, λοιπόν, αποτελεί οπωσδήποτε έναν μεγάλο κίνδυνο για τον πρωθυπουργό, που δύναται να προκαλέσει και ανατροπές. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, πάντως, σε καμία περίπτωση δεν επιθυμεί τις πρόωρες εκλογές την άνοιξη, καθώς το κόμμα του είναι παντελώς ανέτοιμο κι έχει κάθε λόγο να τις φοβάται. Ο λόγος που μίλησε για τα σενάρια αυτά ήταν αφενός για να τα «κάψει» και αφετέρου για να προετοιμάσει και να συσπειρώσει το κόμμα του. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τα σενάρια αυτά δεν υπήρχαν. Άλλωστε, οι πρόωρες εκλογές ποτέ δεν προαναγγέλλονται και πάντα οι σχετικές πληροφορίες διαψεύδονται.