Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Μήπως πρέπει να καταργηθεί εντελώς το Νόμπελ Λογοτεχνίας;

Μετά από τόσα σκάνδαλα και τόση μυστικοπάθεια, ίσως έχει φτάσει η ώρα να λάβει τέλος ο θεσμός ή έστω να αναλογιστούμε, μετά από 124 χρόνια, ποια είναι πλέον η συνεισφορά του στο πολιτιστικό τοπίο

Βιασμός, σεξουαλική κακοποίηση, εσωτερικές διενέξεις, μυστικά, οικονομικές ατασθαλίες: όλα τα είχε το σκάνδαλο που ξέσπασε με φόντο το Νόμπελ Λογοτεχνίας όταν το Νοέμβριο του 2017 η σουηδική εφημερίδα Dagens Nyheter αποκάλυψε τις καταγγελίες δεκαοχτώ γυναικών εναντίον του 71χρονου Γαλλο-Σουηδού φωτογράφου Ζαν-Κλοντ Αρνό.

 

Ο Αρνό δεν ήταν μόνο σύζυγος της Καταρίνα Φρόστενσον, μέλους της Σουηδικής Ακαδημίας που είναι υπεύθυνη για το Νόμπελ Λογοτεχνίας, αλλά, όπως ο ίδιος κόμπαζε, το «19ο μέλος της επιτροπής».

 

Εκτός από μια σωρεία σεξουαλικών κακουργημάτων σε διάστημα είκοσι ετών, κάποια από τα οποία έλαβαν χώρα σε χώρους ιδιοκτησίας της Ακαδημίας, ο Αρνό κατηγορήθηκε και για άλλες παράνομες δραστηριότητες, όπως η διαρροή των ονομάτων των βασικών υποψηφίων, τα οποία γίνονται κάθε χρόνο αντικείμενο έντονης στοιχηματικής δραστηριότητας.

 

Τον περασμένο Οκτώβριο που καταδικάστηκε ο Αρνό σε δύο χρόνια φυλάκιση, επτά από τα δεκαοχτώ μέλη της Ακαδημίας είχαν ήδη παραιτηθεί ενώ είχε αποφασιστεί ότι δεν θα απονεμηθεί βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2018.

 

 

Το ίδιο το Ίδρυμα Νόμπελ μάλιστα, κατηγόρησε ανοιχτά πριν λίγο καιρό την Ακαδημία ότι «έχει καλλιεργήσει μια ερμητική κουλτούρα όσον αφορά στα βραβεία».

 

Στο διάστημα που μεσολάβησε μέχρι σήμερα, κακήν κακώς η επιτροπή της Ακαδημίας ξαναμάζεψε τα κομμάτια της, ενώ το Ίδρυμα Νόμπελ είχε ανακοινώσει ότι το 2019 θα απονεμηθούν δύο βραβεία για να καλυφθεί το περσινό κενό.

 

Σύμφωνα με ακόμα πιο πρόσφατη ανακοίνωση (την εβδομάδα που μας πέρασε), το Ίδρυμα δήλωσε επίσης ότι, αναγνωρίζοντας τα ζητήματα που προέκυψαν από το σκάνδαλο Αρνό, διόρισε πέντε εξωτερικά μέλη της Ακαδημίας για να βοηθήσουν στην επιλογή των υποψηφίων, σημειώνοντας παράλληλα ότι θα απομακρυνθεί άμεσα όποιο μέλος βρεθεί υπόλογο για δραστηριότητα που μπορεί να εκθέσει το κύρος του θεσμού.

 

Η βασιλική οικογένεια της Σουηδίας κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης απονομής του βραβείου... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel
Η βασιλική οικογένεια της Σουηδίας κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης απονομής του βραβείου... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel

 

Γνωρίζουμε ότι η Ακαδημία εξετάζει γύρω στις 200 υποψηφιότητες τον Φεβρουάριο, κατόπιν ανακοινώνει μια λίστα τον Μάιο και μια τελική λίστα πέντε υποψηφίων το καλοκαίρι, αλλά δεν έχουμε ιδέα πώς ακριβώς επιλέγεται ο νικητής, αφού τα πρακτικά είναι σφραγισμένα και μπορούν να αποκαλυφτούν μετά από 50 χρόνια.

 

Το ίδιο το Ίδρυμα Νόμπελ μάλιστα, κατηγόρησε ανοιχτά πριν λίγο καιρό την Ακαδημία ότι «έχει καλλιεργήσει μια ερμητική κουλτούρα όσον αφορά στα βραβεία».

 

Μήπως τελικά έχει φτάσει η ώρα να λάβει τέλος ο θεσμός του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ή έστω να αναλογιστούμε, μετά από 124 χρόνια, ποια είναι πλέον η συνεισφορά του στο πολιτιστικό σύμπαν;

 

Ο Άλφρεντ Νόμπελ (1833-1896) δημιούργησε την τεράστια περιουσία του, όταν εφηύρε, μεταξύ άλλων, το δυναμίτη.... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel
Ο Άλφρεντ Νόμπελ (1833-1896) δημιούργησε την τεράστια περιουσία του, όταν εφηύρε, μεταξύ άλλων, το δυναμίτη.... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel

 

Το αμφιλεγόμενο (πλέον) Νόμπελ Λογοτεχνίας


Αντίθετα από τα υπόλοιπα βραβεία, το Νόμπελ Λογοτεχνίας μοιάζει συχνά να υπάρχει μόνο προς διαιώνιση της ίδιας του της – αμφιλεγόμενης - υπόστασης.

 

Το κλειστό κύκλωμα που το αναδεικνύει αντιπροσωπεύει ό,τι πιο αρνητικό ισχύει για τον εκδοτικό χώρο: ένα κλειστό κύκλωμα αποφασίζει τι συνιστά μεγάλη λογοτεχνία.

 

Η επιτροπή έχει τη δύναμη να διαμορφώνει το φιλολογικό τοπίο, κρατά όμως τις επιλογές της μυστικές, γεγονός που αιτιολογεί υπαινιγμούς για μεροληψία και διακρίσεις.

 

O Γιώργος Σεφέρης με την πριγκίπισα Σίβυλλα της Σουηδίας, κατά τη διάρκεια της τελετής απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας, το οποίο κέρδισε το 1963
O Γιώργος Σεφέρης με την πριγκίπισα Σίβυλλα της Σουηδίας, κατά τη διάρκεια της τελετής απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας, το οποίο κέρδισε το 1963

 

 

Υπάρχουν και κάποιες φορές επίσης, όπως το 2016 που πήρε το βραβείο ο Μπομπ Ντύλαν, που μοιάζει σαν να έχουν να κάνουν οι αποφάσεις τους λιγότερο με την προώθηση της λογοτεχνίας και περισσότερο με την αναζήτηση μιας αμφιλεγόμενης δημοσιότητας.

 

Μόνο 14 από τα 100 βραβεία που έχουν απονεμηθεί πήγαν σε γυναίκες, ελάχιστα σε μη λευκούς, ενώ τα «αγγλόφωνα» Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι διπλάσια από τα αντίστοιχα της επόμενης πιο βραβευμένης γλώσσας, της γαλλικής.

 

Μόνο 14 από τα 100 βραβεία που έχουν απονεμηθεί πήγαν σε γυναίκες, ελάχιστα σε μη λευκούς, ενώ τα «αγγλόφωνα» Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι διπλάσια από τα αντίστοιχα της επόμενης πιο βραβευμένης γλώσσας, της γαλλικής.

 

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας πρέπει να γίνει πιο διάφανο ως διαδικασία και πιο ανοιχτό στις επιλογές του, αλλιώς σύντομα δεν θα έχει κανένα λόγο ύπαρξης.

 

Κι αυτό θα προκαλέσει ζημιά στους σημαντικούς λογοτέχνες, διότι παρόλο που το χρηματικό έπαθλο που αποδίδεται στον νικητή δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο (ποικίλει ανάλογα με τη χρονιά – το 2017, ο Κάζουο Ισιγκούρο έλαβε 9 εκατομμύρια κορώνες, δηλαδή 968.805 δολάρια με την τότε αναλογία), το γενικό πρεστίζ προέρχεται από τον τίτλο του «κατόχου Νόμπελ», η αξία του οποίου αυξάνεται ή μειώνεται ανάλογα με το κύρος της Ακαδημίας.

 

Το σκάνδαλο Αρνό αποκάλυψε όλη τη νοσηρότητα που υφέρπει σε τέτοιους οργανισμούς: τις μικροπρέπειες, την πομπώδη αυταρέσκεια, την κατάχρηση της επιρροής που απολαμβάνουν τα επίτιμα μέλη, την ταύτιση κύρους και μυστικοπάθειας.

 

Η Ακαδημία δεν χρειάζεται να δημοσιοποιεί τα πρακτικά όλων των συσκέψεων, αλλά θα έπρεπε να είναι πιο διαφανής όσον αφορά στα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων και να τα μοιράζεται με το κοινό επιτρέποντάς του να συμμετέχει στη δημιουργία και στην επιβράβευση των λογοτεχνικών ηρώων του.

 

 

Με στοιχεία από το Electric Literature

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Νέο σκάνδαλο στους κόλπους της Ακαδημίας Νόμπελ- Αποχωρεί η Καταρίνα Φρόστενσον
Τι έδειξε η έρευνα
Νομπελίστας επιστήμονας χάνει τους τίτλους του λόγω ρατσιστικών σχολίων
Ο Αμερικανός Τζέιμς Γουότσον επανέλαβε τα ρατσιστικά του σχόλια για τη νοημοσύνη των μαύρων
O νομπελίστας αστροφυσικός Τζορτζ Σμουτ μιλά στο LiFO.gr για την αρχή και το τέλος του κόσμου
Σε μία συζήτηση για τη ζωή, το σύμπαν, την κοσμολογία, την ευφυΐα, το παρελθόν του Κόσμου, τις μηχανές και το μέλλον του ανθρώπινου είδους, λίγο πριν τη διάλεξή του στο Ίδρυμα Ευγενίδου
Γιατί ο Ζαν Πολ Σαρτρ αρνήθηκε να παραλάβει το Νόμπελ λογοτεχνίας;
"Ο συγγραφέας πρέπει να αρνηθεί να μετατρέψει τον εαυτό του σε όργανο"
Ο Μπομπ Ντίλαν πήγε να παραλάβει το Νόμπελ Λογοτεχνίας φορώντας κουκούλα
Σύμφωνα με σουηδικό μέσο που δημοσίευσε τη φωτογραφία

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι αρχαίοι Έλληνες ήξεραν την θεμελιώδη αξία της παρρησίας στο δημόσιο διάλογο
Το θάρρος και η ειλικρίνεια είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες συμμετοχής στη δημόσια συζήτηση, το ίδιο όμως και η γνώση και η υπευθυνότητα.
Γιατί πρέπει να είμαστε καχύποπτοι με το MeToo
'Οταν ο πουριτανισμός καραδοκεί
Βιοασφάλεια και πολιτική
"Ο πολίτης δεν έχει πια δικαίωμα στην υγεία (health safety), αλλά υποχρεούται νομικά στην υγεία (biosecurity)"
Σίγκμουντ Φρόυντ, ένας Εβραίος χωρίς Θεό
'Ενα ποιητικό ντοκιμαντέρ για τον πατέρα της ψυχανάλυσης από τον γάλλο σκηνοθέτη David Teboul
Ευγένιος Αρανίτσης: Μην αγγίζετε!
Ένα νέο κείμενο του Έλληνα συγγραφέα για τη LIFO
Ένα MasterClass στην κοινωνική απόσταση από τον Φραντς Κάφκα
Ο Thomas Piketty και η ραγδαία άνοδος των ανισοτήτων στον κόσμο
Ο οικονομολόγος με την αύρα του ροκ σταρ, και στο νέο βιβλίο του «Κεφάλαιο και Ιδεολογία» συνεχίζει να καταγράφει την ιστορία του κόσμου ως πεδίο συνεχούς εναλλαγής καθεστώτων ανισότητας .
Εμπιστοσύνη στην επιστήμη σε εποχή πανδημίας
Η εμπιστοσύνη και η δυσπιστία προς την επιστήμη είναι εξελισσόμενες γνωσιακές στάσεις, διόλου ανεξάρτητες από τις τρέχουσες ιδεολογικο-πολιτικές αντιπαλότητες.
Σπάνιες φωτογραφίες της Λένι Ρίφενσταλ στην Αρχαία Ολυμπία
Όταν κατασκεύαζε το ναζιστικό της έπος Olympia, το οποίο δεκαετίες μετά εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις.
 Οι αυταρχικοί άντρες που κυβερνούν τον κόσμο τώρα
Στο πλαίσιο μιας σειράς κειμένων για την τρέχουσα κρίση που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα των εκδόσεων Penguin, η βραβευμένη Βρετανίδα συγγραφέας, Ντέμπορα Λέβι, τονίζει ότι πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο που συνυπάρχουμε ο ένας με τον άλλον αλλά και τον τρόπο που συνυπάρχουμε με τα ζώα.
Animal Crossing: Η σκοτεινή πλευρά της φαντασίωσης ενός παραδείσιου ερημικού νησιού
Το νέο video game “Animal Crossing: New Horizons” στο οποίο ο παίκτης βρίσκεται απομονωμένος σε ένα τροπικό νησί, είναι ένα από τα μεγάλα «σουξέ της καραντίνας». Είναι όμως τόσο αθώο όσο δείχνει;
Η πανδημία χλευάζει την αισθητική του trendy μινιμαλισμού
Τι ακριβώς λέει η λογοτεχνία των λοιμών
Στα έργα του του Βοκάκιου, του Καμύ και του Σαραμάγκου η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι η απώλεια της ανθρώπινης ζωής αλλά ο χαμός των ιδιοτήτων αυτών που μας κάνουν ανθρώπους.
Η αιφνίδια συνάντηση μιας αρκούδας με μία ανθρωπολόγο
Τι μας μαθαίνει η αιφνίδια συνάντηση μιας αρκούδας με μία ανθρωπολόγο για την σχέση μας με τον "έξω κόσμο"
Ευγένιος Αρανίτσης: «Μεταδίδονται, ναι ή όχι, οι αρρώστιες με την Μετάληψη; »
Ένα νέο κείμενο του Έλληνα συγγραφέα για το LIFO.gr
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή