Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Μήπως πρέπει να καταργηθεί εντελώς το Νόμπελ Λογοτεχνίας;

Μετά από τόσα σκάνδαλα και τόση μυστικοπάθεια, ίσως έχει φτάσει η ώρα να λάβει τέλος ο θεσμός ή έστω να αναλογιστούμε, μετά από 124 χρόνια, ποια είναι πλέον η συνεισφορά του στο πολιτιστικό τοπίο

Βιασμός, σεξουαλική κακοποίηση, εσωτερικές διενέξεις, μυστικά, οικονομικές ατασθαλίες: όλα τα είχε το σκάνδαλο που ξέσπασε με φόντο το Νόμπελ Λογοτεχνίας όταν το Νοέμβριο του 2017 η σουηδική εφημερίδα Dagens Nyheter αποκάλυψε τις καταγγελίες δεκαοχτώ γυναικών εναντίον του 71χρονου Γαλλο-Σουηδού φωτογράφου Ζαν-Κλοντ Αρνό.

 

Ο Αρνό δεν ήταν μόνο σύζυγος της Καταρίνα Φρόστενσον, μέλους της Σουηδικής Ακαδημίας που είναι υπεύθυνη για το Νόμπελ Λογοτεχνίας, αλλά, όπως ο ίδιος κόμπαζε, το «19ο μέλος της επιτροπής».

 

Εκτός από μια σωρεία σεξουαλικών κακουργημάτων σε διάστημα είκοσι ετών, κάποια από τα οποία έλαβαν χώρα σε χώρους ιδιοκτησίας της Ακαδημίας, ο Αρνό κατηγορήθηκε και για άλλες παράνομες δραστηριότητες, όπως η διαρροή των ονομάτων των βασικών υποψηφίων, τα οποία γίνονται κάθε χρόνο αντικείμενο έντονης στοιχηματικής δραστηριότητας.

 

Τον περασμένο Οκτώβριο που καταδικάστηκε ο Αρνό σε δύο χρόνια φυλάκιση, επτά από τα δεκαοχτώ μέλη της Ακαδημίας είχαν ήδη παραιτηθεί ενώ είχε αποφασιστεί ότι δεν θα απονεμηθεί βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2018.

 

 

Το ίδιο το Ίδρυμα Νόμπελ μάλιστα, κατηγόρησε ανοιχτά πριν λίγο καιρό την Ακαδημία ότι «έχει καλλιεργήσει μια ερμητική κουλτούρα όσον αφορά στα βραβεία».

 

Στο διάστημα που μεσολάβησε μέχρι σήμερα, κακήν κακώς η επιτροπή της Ακαδημίας ξαναμάζεψε τα κομμάτια της, ενώ το Ίδρυμα Νόμπελ είχε ανακοινώσει ότι το 2019 θα απονεμηθούν δύο βραβεία για να καλυφθεί το περσινό κενό.

 

Σύμφωνα με ακόμα πιο πρόσφατη ανακοίνωση (την εβδομάδα που μας πέρασε), το Ίδρυμα δήλωσε επίσης ότι, αναγνωρίζοντας τα ζητήματα που προέκυψαν από το σκάνδαλο Αρνό, διόρισε πέντε εξωτερικά μέλη της Ακαδημίας για να βοηθήσουν στην επιλογή των υποψηφίων, σημειώνοντας παράλληλα ότι θα απομακρυνθεί άμεσα όποιο μέλος βρεθεί υπόλογο για δραστηριότητα που μπορεί να εκθέσει το κύρος του θεσμού.

 

Η βασιλική οικογένεια της Σουηδίας κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης απονομής του βραβείου... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel
Η βασιλική οικογένεια της Σουηδίας κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης απονομής του βραβείου... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel

 

Γνωρίζουμε ότι η Ακαδημία εξετάζει γύρω στις 200 υποψηφιότητες τον Φεβρουάριο, κατόπιν ανακοινώνει μια λίστα τον Μάιο και μια τελική λίστα πέντε υποψηφίων το καλοκαίρι, αλλά δεν έχουμε ιδέα πώς ακριβώς επιλέγεται ο νικητής, αφού τα πρακτικά είναι σφραγισμένα και μπορούν να αποκαλυφτούν μετά από 50 χρόνια.

 

Το ίδιο το Ίδρυμα Νόμπελ μάλιστα, κατηγόρησε ανοιχτά πριν λίγο καιρό την Ακαδημία ότι «έχει καλλιεργήσει μια ερμητική κουλτούρα όσον αφορά στα βραβεία».

 

Μήπως τελικά έχει φτάσει η ώρα να λάβει τέλος ο θεσμός του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ή έστω να αναλογιστούμε, μετά από 124 χρόνια, ποια είναι πλέον η συνεισφορά του στο πολιτιστικό σύμπαν;

 

Ο Άλφρεντ Νόμπελ (1833-1896) δημιούργησε την τεράστια περιουσία του, όταν εφηύρε, μεταξύ άλλων, το δυναμίτη.... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel
Ο Άλφρεντ Νόμπελ (1833-1896) δημιούργησε την τεράστια περιουσία του, όταν εφηύρε, μεταξύ άλλων, το δυναμίτη.... Φωτογραφία: Το Ίδρυμα Nobel

 

Το αμφιλεγόμενο (πλέον) Νόμπελ Λογοτεχνίας


Αντίθετα από τα υπόλοιπα βραβεία, το Νόμπελ Λογοτεχνίας μοιάζει συχνά να υπάρχει μόνο προς διαιώνιση της ίδιας του της – αμφιλεγόμενης - υπόστασης.

 

Το κλειστό κύκλωμα που το αναδεικνύει αντιπροσωπεύει ό,τι πιο αρνητικό ισχύει για τον εκδοτικό χώρο: ένα κλειστό κύκλωμα αποφασίζει τι συνιστά μεγάλη λογοτεχνία.

 

Η επιτροπή έχει τη δύναμη να διαμορφώνει το φιλολογικό τοπίο, κρατά όμως τις επιλογές της μυστικές, γεγονός που αιτιολογεί υπαινιγμούς για μεροληψία και διακρίσεις.

 

O Γιώργος Σεφέρης με την πριγκίπισα Σίβυλλα της Σουηδίας, κατά τη διάρκεια της τελετής απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας, το οποίο κέρδισε το 1963
O Γιώργος Σεφέρης με την πριγκίπισα Σίβυλλα της Σουηδίας, κατά τη διάρκεια της τελετής απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας, το οποίο κέρδισε το 1963

 

 

Υπάρχουν και κάποιες φορές επίσης, όπως το 2016 που πήρε το βραβείο ο Μπομπ Ντύλαν, που μοιάζει σαν να έχουν να κάνουν οι αποφάσεις τους λιγότερο με την προώθηση της λογοτεχνίας και περισσότερο με την αναζήτηση μιας αμφιλεγόμενης δημοσιότητας.

 

Μόνο 14 από τα 100 βραβεία που έχουν απονεμηθεί πήγαν σε γυναίκες, ελάχιστα σε μη λευκούς, ενώ τα «αγγλόφωνα» Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι διπλάσια από τα αντίστοιχα της επόμενης πιο βραβευμένης γλώσσας, της γαλλικής.

 

Μόνο 14 από τα 100 βραβεία που έχουν απονεμηθεί πήγαν σε γυναίκες, ελάχιστα σε μη λευκούς, ενώ τα «αγγλόφωνα» Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι διπλάσια από τα αντίστοιχα της επόμενης πιο βραβευμένης γλώσσας, της γαλλικής.

 

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας πρέπει να γίνει πιο διάφανο ως διαδικασία και πιο ανοιχτό στις επιλογές του, αλλιώς σύντομα δεν θα έχει κανένα λόγο ύπαρξης.

 

Κι αυτό θα προκαλέσει ζημιά στους σημαντικούς λογοτέχνες, διότι παρόλο που το χρηματικό έπαθλο που αποδίδεται στον νικητή δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο (ποικίλει ανάλογα με τη χρονιά – το 2017, ο Κάζουο Ισιγκούρο έλαβε 9 εκατομμύρια κορώνες, δηλαδή 968.805 δολάρια με την τότε αναλογία), το γενικό πρεστίζ προέρχεται από τον τίτλο του «κατόχου Νόμπελ», η αξία του οποίου αυξάνεται ή μειώνεται ανάλογα με το κύρος της Ακαδημίας.

 

Το σκάνδαλο Αρνό αποκάλυψε όλη τη νοσηρότητα που υφέρπει σε τέτοιους οργανισμούς: τις μικροπρέπειες, την πομπώδη αυταρέσκεια, την κατάχρηση της επιρροής που απολαμβάνουν τα επίτιμα μέλη, την ταύτιση κύρους και μυστικοπάθειας.

 

Η Ακαδημία δεν χρειάζεται να δημοσιοποιεί τα πρακτικά όλων των συσκέψεων, αλλά θα έπρεπε να είναι πιο διαφανής όσον αφορά στα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων και να τα μοιράζεται με το κοινό επιτρέποντάς του να συμμετέχει στη δημιουργία και στην επιβράβευση των λογοτεχνικών ηρώων του.

 

 

Με στοιχεία από το Electric Literature

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Νέο σκάνδαλο στους κόλπους της Ακαδημίας Νόμπελ- Αποχωρεί η Καταρίνα Φρόστενσον
Τι έδειξε η έρευνα
Νομπελίστας επιστήμονας χάνει τους τίτλους του λόγω ρατσιστικών σχολίων
Ο Αμερικανός Τζέιμς Γουότσον επανέλαβε τα ρατσιστικά του σχόλια για τη νοημοσύνη των μαύρων
O νομπελίστας αστροφυσικός Τζορτζ Σμουτ μιλά στο LiFO.gr για την αρχή και το τέλος του κόσμου
Σε μία συζήτηση για τη ζωή, το σύμπαν, την κοσμολογία, την ευφυΐα, το παρελθόν του Κόσμου, τις μηχανές και το μέλλον του ανθρώπινου είδους, λίγο πριν τη διάλεξή του στο Ίδρυμα Ευγενίδου
Γιατί ο Ζαν Πολ Σαρτρ αρνήθηκε να παραλάβει το Νόμπελ λογοτεχνίας;
"Ο συγγραφέας πρέπει να αρνηθεί να μετατρέψει τον εαυτό του σε όργανο"
Ο Μπομπ Ντίλαν πήγε να παραλάβει το Νόμπελ Λογοτεχνίας φορώντας κουκούλα
Σύμφωνα με σουηδικό μέσο που δημοσίευσε τη φωτογραφία

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι Νάρκισσοι
Η γαλλίδα ψυχαναλύτρια Marie-France Hirigoyen, συγγραφέας του βιβλίου Οι Νάρκισσοι, εξετάζει τα νέα σημεία του καιρού μας.
Γιατί πεθαίνουν οι δημοκρατίες; Πέντε βιβλία απαντούν.
5 βιβλία που επαναφέρουν το ζήτημα της επανεξέτασης της λειτουργία της δημοκρατίας.
Από τον Λάζαρο στον Jon Snow: Τα μυστικά της ανάστασης στην Αγία Γραφή και το Game of Thrones
«Όποιος είναι νεκρός δεν μπορεί ποτέ να πεθάνει»
Μήπως δεν είναι και τόσο κακό παράδειγμα το μπλοκάρισμα των social media από τις αρχές της Σρι Λάνκα;
Τι χάνουμε περισσότερο σήμερα εξαιτίας της προσωρινής σιωπής που επιβλήθηκε; Μια αλληλουχία από εικόνες πτωμάτων; Το θρήνο και την οδύνη των επιζώντων; Ή τη συνήθη κακοφωνία φημών, αντεγκλήσεων, ψευδών ειδήσεων και εικασιών;
Σλάβοϊ Ζίζεκ: «Γιατί τώρα τον Ασάνζ; Δύο λέξεις μόνο - Cambridge Analytica»
Ο γνωστός θεωρητικός και φιλόσοφος γράφει στον Independent για τη σύλληψη του Τζούλιαν Ασάνζ καλώντας σε αντίσταση ενάντια στο σύστημα ελέγχου και χειραγώγησης εκ μέρους τεχνολογικών κολοσσών και μυστικών υπηρεσιών
H άτιμη η σκάλα του Καβάφη και τα παιδιά του παρταόλα
Για μια αιφνίδια, ανώνυμη συνεύρεση, ένα φάσωμα στα όρθια, μια εκτόνωση ηλεκτρική (ή ψηφιακή)...
Από τον Σνόουντεν στον Ασάνζ, το νέο "κυνήγι μαγισσών"
Η μεγάλη παράνοια που απλώνεται στον κόσμο
Γιατρός ή γιατρίνα; Πώς η γλώσσα που χρησιμοποιούμε εξαφανίζει ή υποτιμά τις γυναίκες επαγγελματίες
Δεν είχα ποτέ αναρωτηθεί γιατί χρησιμοποιούσα τη λέξη γιατρός αντί για γιατρίνα, μέχρι να σπουδάσω Γλωσσολογία και Κριτική Ανάλυση Λόγου.
Πίτερσον εναντίον Ζίζεκ: Η μητέρα των φιλοσοφικών μαχών πλησιάζει
Μόνο στη μαύρη αγορά και με υψηλότατο αντίτιμο μπορεί να βρει πια κανείς εισιτήρια για το μεγάλο φιλοσοφικό debate ανάμεσα στους δύο διάσημους σύγχρονους στοχαστές που θα γίνει στις 19 Απριλίου στο Τορόντο
Αυτό δεν είναι συναίνεση. Είναι victim blaming
Πώς η κουλτούρα του βιασμού εμφανίζεται παντού
Γιατί οι πιο έξυπνοι άνθρωποι πιστεύουν πιο εύκολα τα fake news;
Τα στοιχεία δείχνουν πως όσο πιο ευφυής είναι κάποιος, τόσο πιο έρμαιο της ατζέντας του και τόσο πιο ευάλωτος στην παραπληροφόρηση
Η οδοντόβουρτσά σου σε κατασκοπεύει
'Ενας καπιταλισμός της επιτήρησης, από την Shoshana Zuboff
Τι είναι η ποίηση στον 21ο αιώνα; Ο Λόρενς Φερλινγκέτι στα 100
Πώς να του φαίνεται, άραγε, του διάσημου Αμερικανού ποιητή το γεγονός ότι γεννήθηκε τη χρονιά της ποτοαπαγόρευσης και τώρα παρατηρεί τη ζωή στο τέλος της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα;
Ήταν μαύροι οι αρχαίοι Έλληνες;
Μια πρόσφατη σειρά του BBC παρουσιάζει τον Αχιλλέα και άλλους αρχαίους Έλληνες με μαύρο δέρμα. Τι λέει σχετικά η Ιστορική και Επιστημονική έρευνα; Ένας καθηγητής του Κέιμπριτζ απαντά.
Η εξουσία της πεολειξίας
Ήδη από την αρχαία Ρώμη γινόταν εξουσιαστικός διαχωρισμός ανάμεσα στο fellare (βάζω ένα πέος στο στόμα μου) και το irrumare (βάζω το πέος μου στο στόμα κάποιου).
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή