Κάποια χαρακτηριστικά γεγονότα στη τηλεοπτική σειρά του HBO Game of Thrones, έχουν κάνει το κόσμο να μιλάει για το τι σημαίνει η επιστροφή από το κόσμο των νεκρών. Αλλά ενώ η ανάσταση φαίνεται να είναι μία πολύ καλή πιθανότητα για κάποιες θρησκείες του μυθικού Westeros- αν μη τι άλλο μιλάμε για την ανάσταση του Jon Snow από την "κόκκινη ιέρεια" Μελισάνδρη"- τι μπορεί να προσθέσει η πιο προσιτή σε μας Βίβλος στον διάλογο:

 

Στην πραγματικότητα η επιστροφή από το κόσμο των νεκρών ήταν ένα πραγματικά πολύ σπάνιο γεγονός στα χρόνια του Χριστού. Ελάχιστοι Έλληνες και Ρωμαίοι τα κατάφεραν να γυρίσουν από τον κόσμο του Άδη αλλά όσοι ελάχιστοι τα κατάφεραν ήταν ήρωες, όπως ο Ηρακλής και ο Πρωτεσίλαος.

 

Ο Χριστός δεν ήταν ο μόνος που αναστήθηκε στη Βίβλο. Η ιστορία του Λαζάρου βρίσκεται μόνο στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, αλλά απολαμβάνει χιλιάδες επανερμηνείες στην τέχνη... Ο Αναστάς Χριστός, του Αντρέα Μαντένια, 15ος αι.,Μουσείο του Λούβρου
Ο Χριστός δεν ήταν ο μόνος που αναστήθηκε στη Βίβλο. Η ιστορία του Λαζάρου βρίσκεται μόνο στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, αλλά απολαμβάνει χιλιάδες επανερμηνείες στην τέχνη... Ο Αναστάς Χριστός, του Αντρέα Μαντένια, 15ος αι.,Μουσείο του Λούβρου

 

Ένα ιδιαιτέρως γνωστό παράδειγμα είναι ο Ορφέας, ο οποίος ταξίδεψε στον σκοτεινό κάτω κόσμο  για να σώσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Όμως καθώς ο Ορφέας οδηγεί την Ευρυδίκη έξω από το σκοτάδι, γυρίζει να τη κοιτάξει, σπάζοντας τη συμφωνία που είχε κάνει και η Ευρυδίκη οδηγείται πίσω στα βάθη του Άδη για να μην επιστρέψει ποτέ ξανά. Αυτή η ιστορία ήταν δημοφιλής στην αρχαιότητα, παρουσιάστηκε με ποικίλους τρόπους στη τέχνη και συνεχίζει να είναι έτσι ακόμα και σήμερα.

 

 

 

The Arcade Fire, "Afterlife," από το άλμπουμ τους του 2013, Reflektor. Οι εικόνες είναι από το φιλμ Ο Ορφέας στον Άδη, του Μαρσέλ Καρνέ (1959)

 

Αυτό όμως που είναι σαφές κατά την αρχαιότητα είναι ότι είναι οι ήρωες, όπως ο Ορφέας και όχι οι κοινοί θνητοί αυτοί που επιστρέφουν από τους νεκρούς .

 

Η ανάσταση στη Βίβλο

Πιθανόν όπως συμβαίνει με κάποιους ήρωες, η Ανάσταση του Ιησού σχετίζεται με την υπερφυσική Του ταυτότητά ως  Υιός του Θεού. Βέβαια η ανάσταση δεν ήταν το κυρίαρχο χαρακτηριστικό για τους αναμενόμενους Μεσσίες των αρχών του Ιουδαϊσμού, αλλά εξελίχθηκε σε μία κοινή αλληγορία για να περιγράψει τους σωτήρες μετά την άνοδο του χριστιανισμού. Ωστόσο ο Χριστός δεν ήταν ο μόνος που αναστήθηκε στη Βίβλο. Η ιστορία του Λαζάρου βρίσκεται μόνο στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, αλλά απολαμβάνει χιλιάδες επανερμηνείες στην τέχνη. 

 

 

Lazarus, του David Bowie από το άλμπουμ Blackstar (2016)

 

Στη Βηθανία, ο Ιησούς ανακαλύπτει ότι η Μαρία και ο αδελφός της Μάρθας, Λάζαρος έχει πεθάνει και έχει ήδη ενταφιαστεί - ήταν νεκρός για τέσσερις ημέρες.  Ο Ιησούς λέει στη Μάρθα : «όποιος ζει και πιστεύει σε μένα, δεν θα πεθάνει ποτέ» ( Ιωάννης 11:26 ) και στη συνέχεια διατάζει τον Λάζαρο να βγει από τον τάφο του, ζωντανός αλλά ακόμα τυλιγμένος με το νεκροσέντονό του (Ιωάννης 11 : 43-44 ). 

 

Oρφέας και Ευριδίκη, του Auguste Rodin (1893). The Metropolitan Museum, NY
Oρφέας και Ευριδίκη, του Auguste Rodin (1893). The Metropolitan Museum, NY

 

Ο ισχυρισμός του Ιησού ότι «όποιος ζει και πιστεύει σε μένα, δεν θα πεθάνει ποτέ» δεν ερμηνεύεται πάντα ως αναφορά στην αιώνια ζωή του Λαζάρου στον ουρανό· κάποιοι οπαδοί του Ιησού φαίνεται να πιστεύουν ότι ο Λάζαρος δεν θα βιώσει ποτέ ξανά ένα σωματικό θάνατο μετά την ανάστασή του. Το τελευταίο κεφάλαιο του Ιωάννη, για παράδειγμα - που θεωρείται από τους περισσότερους μελετητές ως μεταγενέστερη προσθήκη-  αναφέρει ότι η «φήμη εξαπλώθηκε στους μαθητές ότι αυτός ο μαθητής δεν θα πεθάνει »( Ιωάννης 21 : 21-23 ). Το ερώτημα που αυτό έφερε ήταν:  αν κάποιος έχει γυρίσει πίσω από τους νεκρούς, μπορεί στη συνέχεια να πεθάνει και πάλι; Είναι πραγματικά η ίδια περίπτωση, όπως αυτή που έχουν στα Iron Islands του Game of Thrones  ότι «αυτό που είναι νεκρό δεν μπορεί ποτέ να πεθάνει»;

 

Ο θάνατος δεν είναι το τέλος

(Αν δεν έχετε δει τα τελευταία επεισόδια της 6ης σεζόν, σταματήστε την ανάγνωση εδώ).

 

Η επιστροφή στη ζωή δεν είναι γεγονός ασυνήθιστο στον κόσμο του George R. R. Martin. Εκτός από την δραματική επαναφορά του Jon Snow, η πρόσφατη σεζόν βρίθει από τους White Walkers, τον στρατό των πτωμάτων που απειλεί τα Επτά Βασίλεια. Η Φρανκενσταϊνική ανάσταση του Mountain, Gregor Clegane, από τον ατιμασμένο Maester Qyburn. Η δεύτερη δραπέτευση της Daenerys Targarian από τις φλόγες. Και ο πνιγμός του Euron Greyjoy σαν ένα είδος βάπτισης στον Πνιγμένο Θεό των Σιδερένιων Νήσων. Ό,τι είναι νεκρό, δεν ξαναπεθαίνει πράγματι.

 

Η επιστροφή του Jon Snow στη ζωή γίνεται μέσω της Melisandre. Οι κόκκινοι ιερείς και ιέρειες που υπηρετούν τον Θεό R'hllor, άρχοντα του φωτός, φαίνεται ότι μπορούν να καλούν πίσω νεκρούς όποτε το επιθυμούν. Ο πιο πετυχημένος στις αναστάσεις είναι πιθανώς ο Thoros ο οποίος έχει φέρει πίσω τον Beric Dondarrion έξι φορές, προσευχόμενος κάθε φορά στον Άρχοντα του Φωτός. Στο βιβλίο του Martin, A Storm Of Swords – το οποίο διαφέρει από την τηλεοπτική σειρά – η Cately Stark επανέρχεται στη ζωή σαν Lady Stoneheart από τον Beric Dondarrion. Σαν το Λάζαρο, ο Jon Snow παραμένει νεκρός για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν επανέλθει στη ζωή.

 

 

H ανάσταση του Jon Snow στο Game of Thrones

 

Από τους εναπομείναντες διεκδικητές του Σιδερένιου Θρόνου, o Jon Snow, η Daenerys Targarian και ο Euron Greyjoy, έχουν όλοι επιστρέψει από τη χώρα των νεκρών. Και η Melisandre και η τελευταία από τις "κόκκινες" ιέρειες που εμφανίζονται στη σειρά, η Kinvara, γνωρίζουν την προφητεία για των επερχόμενο «Πρίγκηπα». Η Melisandre πίστευε ότι αυτή η προφητεία αναφερόταν στον Stannis Baratheon αλλά τώρα βλέπει σαν πιθανότερο τον Jon Snow – O (μόνιμος) θάνατος του Stannis του αφαίρεσε την υποψηφιότητα αλλά η ανάσταση του Jon Snow φαίνεται να επιβεβαιώνει την διαθεσιμότητα του. Όπως μάθαμε πρόσφατα, ο Kinvara πιστεύει ότι η προφητεία μιλάει για την Daenerys την «άκαυτη» η οποία έχει γυρίσει από ένα θάνατο στις φλόγες που φαινόταν βέβαιος όχι μια φορά αλλά δύο.

 

«Όποιος είναι νεκρός δεν μπορεί να πεθάνει ποτέ»

Η ιδέα ενός αναστημένου Σωτήρα του οποίου η βασιλεία θα σώσει τον γνωστό κόσμο από τις στρατιές του σκότους στηρίζεται σαφώς στις χριστιανικές εικόνες του Ιησού ως θείος ηγεμόνας και κατατροπέας του θανάτου. Αλλά αυτή η πιο προσεκτική ματιά στην ανάσταση εγείρει ίσως περισσότερα ερωτήματα: είναι οι χαρακτήρες που έχουν έρθει πίσω στη ζωή ικανοί να πεθάνουν ξανά; ή, για παράδειγμα , θα έχει ο Jon Snow περισσότερες και πιο "ιδιαίτερες" ικανότητες εναντίον των απέθαντων White Walkers;

 

Πράγματι, είναι η ανάσταση απαραίτητη προϋπόθεση για να διοικήσει κάποιος τα Επτά Βασίλεια; και αν ναι, είναι οι αρχικοί ελπιδοφόροι υποψήφιοι όπως ο Gendry εκτός υποψηφιότητας για τη διαδοχή; Αυτό που είναι σαφές είναι ότι οι μεσσιανικές φιγούρες της στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα είναι κατασκευασμένοι κατ' εικόναν των βιβλικών προγόνων τους. Και αυτό το εύρημα δεν φαίνεται να τελειώνει σύντομα. 

 

Στοιχεία από το Conversation