Ο Ben Fuog βρέθηκε από τη Μελβούρνη στην Αθήνα λόγω έρωτα και δεν θέλει να επιστρέψει. Είναι γνωστός στην Αυστραλία για τα πορτρέτα του και επιλέγεται ως ημι-φιναλίστ τα τελευταία τρία χρόνια για το βραβείο Doug Moran National Portrait. Δηλώνει περήφανος που αποκαλείται φιλέλληνας.
«Το 2009 επισκέφτηκα την Ελλάδα με την τότε κοπέλα μου που είναι Ελληνοαυστραλή. Είμαστε παντρεμένοι πλέον. Έχω έρθει τέσσερις φορές στην Ελλάδα. Αυτήν τη φορά, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Είμαι ήδη έξι μήνες εδώ, αλλά θα κάτσω έναν χρόνο. Μένω στην Αθήνα, συγκεκριμένα στα Εξάρχεια» λέει.
Όσο περισσότερο χρόνο περνάω στην Ελλάδα, τόσο περισσότερο συνειδητοποιώ ότι ο κόσμος εδώ είναι πιο υπεύθυνος κι ενδιαφέρεται περισσότερο για τον εαυτό του και για τους άλλους απ' ότι στην Αυστραλία. Αυτό δημιουργεί μια κοινωνική ισότητα.
Είναι τόσο ενθουσιασμένος με τη γειτονιά των Εξαρχείων, που η περιοχή αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την έκθεση που έκανε εδώ και έχει τον τίτλο «Faces of Exarcheia/Children of the Night». Σε αυτήν ζωγραφίζει τα πορτρέτα διαφόρων ανθρώπων που κατοικούν και κυκλοφορούν καθημερινά στην περιοχή. Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που εμπνέεται από την κατάσταση στην Ελλάδα. Επίσης, δεν περίμενα να είναι αυτός ο δημιουργός ενός πολύ χαρακτηριστικού γκράφιτι από τα παλιά.
Στην πρώτη του επίσκεψη εδώ, το 2009, εμπνεύστηκε τόσο πολύ από τη street art, που έφτιαξε το «Free Coin», την εικόνα ενός χρυσού ευρώ που κάποια περίοδο το 2011 πετύχαινε κανείς συχνά στους τοίχους των Εξαρχείων. Η κρίση και οι απεργίες της ίδιας χρονιάς τον οδήγησαν στην έκθεση «Μολών λαβέ».
Στην Αθήνα εκθέτει για πρώτη φορά με το «Faces of Exarcheia/Children of the Night» και φυσικά η έκθεση γίνεται στα Εξάρχεια, εγκαινιάζοντας έναν καινούργιο χώρο που άνοιξε πρόσφατα στον πιο πολυσύχναστο δρόμο της περιοχής, την Καλλιδρομίου. Βρήκαμε την ευκαιρία να τον ρωτήσουμε μερικά πράγματα.
— Τι σε τραβάει στην Αθήνα;
Η Αθήνα είναι η πιο συναρπαστική πόλη που έχω επισκεφτεί μέχρι σήμερα. Σε εμπνέει. Η συγκέντρωση του πληθυσμού σε αυτήν είναι έντονη. Δείχνει ότι οι κάτοικοί της αγαπούν τη μεταξύ τους επαφή και αυτό πρέπει να είναι κάτι που συμβαίνει εδώ και πολύ καιρό. Σε μια εποχή ατομικισμού και ιδιοτέλειας, όπως αυτή που διανύουμε, είναι σαν ένα δροσερό καλοκαιρινό αεράκι που σε κάνει να χαίρεσαι.
Αυτή η στενή επαφή μεταξύ των ανθρώπων επιτρέπει στις ιδέες να ρέουν, γεγονός που κάνει την Αθήνα πολύ ισχυρή ιδεολογικά. Την αισθάνομαι ως μια πραγματικά όμορφη πόλη, γεμάτη διαφορετικές όψεις και με απίστευτο χαρακτήρα που αποκαλύπτεται σε κάθε γωνιά της. Έχω βρει έμπνευση παντού, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά σε όλη την Ελλάδα.
Η τέχνη γεννιέται από την πρόκληση ιδεών και συναισθημάτων και η Αθήνα είναι πολύ καλή σε αυτό. Είναι ένα σημαντικό μέσο αντικατοπτρισμού της πραγματικότητας μιας τοποθεσίας, καθώς επιτρέπει την κατανόηση μιας κατάστασης που μπορεί να μην είναι εφικτή με άλλους τρόπους.
Πιστεύω ότι τα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα καθώς και η αρχαία εικόνα της πόλης παρέχουν μια μοναδική ευκαιρία για δημιουργία. Ανεξάρτητα από την κρίση, η Αθήνα και η τεράστια ιστορία της πάντα θα αποτελούν ένα εύφορο έδαφος για τους καλλιτέχνες. Τα Εξάρχεια ενσαρκώνουν βαθιά αυτή την κατάσταση, ακόμα και στην υπερβολή τους.
Ο Τύπος συχνά αντιμετωπίζει την περιοχή εχθρικά (λόγω πολιτικών κίνητρων), αλλά στην πραγματικότητα είναι μια γειτονιά που βασίζεται σε πολύ ισχυρά ιδανικά. Προσωπικά, βρίσκω ότι είναι μία από τις ασφαλέστερες γειτονιές στην Αθήνα.
— Ποια ήταν η ιδέα πίσω από το πρότζεκτ «Free Coin»;
Το 2009 σοκαρίστηκα όταν είδα πόση street art υπήρχε στην Αθήνα. Σε κάθε σημείο οι τοίχοι της πόλης έκρυβαν τις σκέψεις των Αθηναίων. Μου έδωσαν μια εικόνα για την ψυχή του τόπου. Με επηρέασε σε μεγάλο βαθμό και πείστηκα ότι έπρεπε να προσθέσω κάτι σε αυτήν τη «βιβλιοθήκη» με κάποιον τρόπο. Το καλοκαίρι του 2011 δημιούργησα το πρότζεκτ «Free coin» λόγω της οικονομικής κρίσης που μάστιζε την πόλη και τη χώρα ολόκληρη.
Το free coin (ελεύθερο νόμισμα) ήταν ένα ελληνικό νόμισμα αξίας 1 ευρώ. Πήρα την κουκουβάγια, που είναι το σύμβολο της σοφίας, μετασχημάτισα ένα από τα φτερά της έτσι ώστε να θυμίζει μούντζα και αντικατέστησα το ευρώ με τη λέξη «ελεύθερο».
Το νόμισμα είχε διάμετρο 30 εκατοστά επειδή δεν ήθελα το έργο να είναι υπερβολικό και επειδή ήταν χρυσό και ασημένιο, παρά το μέγεθός του, μπορούσες να διακρίνεις τις λεπτομέρειες. Πιστεύω ότι ως έργο είναι αρκετά κατανοητό. Θεωρώ μεγάλη υποκρισία το ότι μια ανθρώπινη επινόηση, το χρήμα, μπορεί να προκαλέσει τόσο πόνο σε τόσο κόσμο.
Γενικά, πιστεύω ότι το πρότζεκτ πήγε πολύ καλά κι ένιωσα ωραία όταν το 2014 ανακάλυψα πως συμπεριλήφθηκε σε ένα βιβλίο για τη street art των Εξαρχείων του Tάκη Σπυρόπουλου.
Το πρότζεκτ συνέπεσε με τις μαζικές διαδηλώσεις λόγω της οικονομικής κρίσης. Το καλοκαίρι του 2011 τις έζησα από πρώτο χέρι. Έτσι βγήκε η έκθεση «Moλών Λαβέ» που βασίστηκε στις απεργίες εκείνης της εποχής. Όταν ξαναγύρισα, το 2016, και είδα την κατάσταση, οδηγήθηκα στην έκθεση του 2016 «The four givens, the great pearl and Ikaria».
— Τι στάθηκε αφορμή για την καινούργια σου έκθεση;
H έκθεση «Faces of Exarcheia/Children of the night» είναι το αποκορύφωμα των εμπειριών μου από τα Εξάρχεια. Πρόκειται για πίνακες των ανθρώπων που γνώρισα και ζουν εδώ. Είναι μια συλλογή της πιο πρόσφατης δουλειάς που έκανα στην Ελλάδα με τους ανθρώπους που συναναστρεφόμουν στη γειτονιά.
Κάποιοι απ' όσους απεικονίζονται στα έργα είναι γνωστοί μου και άλλους τους γνώρισα κατά την παραμονή μου εδώ. Όλοι έπρεπε να έχουν μια δυνατή σχέση με τη γειτονιά. Η έκθεση έχει επίσης να κάνει με τη γνωριμία μου με πολλούς κατοίκους παλιότερα.
Είχα επισκεφτεί το κέντρο της Αθήνας στα προηγούμενα ταξίδια μου και όταν έμαθα ότι ανοίγει μια νέα γκαλερί στο Άμα Λάχει σκέφτηκα ότι ο κόσμος θα ήταν ένα καταπληκτικό θέμα για μια έκθεση εκεί. Προσπάθησα να αποτυπώσω τον χαρακτήρα των Εξαρχείων μέσα από τους διαφορετικούς ανθρώπους που ζουν εδώ. Τα «Παιδιά της Νύχτας» αφορούν το ατελείωτο κύμα ανθρώπων αυτής της πόλης που δεν κοιμάται ποτέ. Η έκθεση αποτελείται από δεκαέξι πίνακες και ένα neon έργο.
— Τι σου αρέσει τόσο πολύ στα Εξάρχεια; Θα άλλαζες κάτι;
Μου αρέσει η ζωή στα Εξάρχεια. Είναι ένα ζωντανό μέρος όπου συμβαίνουν διάφορα. Το ότι είσαι κοντά στα πάντα το κάνει ένα πολύ βολικό μέρος. Αν και βρίσκεται στο κέντρο, έχει τον χαρακτήρα χωριού.
Τρελαίνομαι που μπορώ να πηγαίνω στη λαϊκή κάθε Σάββατο, υπάρχουν καταπληκτικά εστιατόρια, μπαρ και καφετέριες και πολλοί διαφορετικοί τύποι ανθρώπων. Οι κάτοικοί τους είναι ιδεολόγοι και το γεγονός ότι υπάρχει μια ιστορική συνέχεια κάνει τα Εξάρχεια μοναδικό μέρος.
Αν χρειαζόταν να αλλάξω κάτι, θα απομάκρυνα την 24ωρη παρουσία της αστυνομίας. Τη βρίσκω εχθρική προς την κοινότητα. Πραγματικά, δεν χρειάζεται να υπάρχει συνεχώς μια ομάδα βαριά οπλισμένων και εκπαιδευμένων αστυνομικών.
Τη στιγμή που τόσο αυστηρά οικονομικά μέτρα κρίνονται αναγκαία, βρίσκω παράλογη την ισχυρή παρουσία των ΜΑΤ στα Εξάρχεια. Υπάρχουν άλλα μέρη, άτομα και οργανώσεις που ίσως τη χρειάζονται περισσότερο. Θα ήταν επίσης υπέροχο αν μπορούσε να καθαριστεί η πλατεία κάποια στιγμή ώστε να γίνει πιο προσβάσιμος και φιλικός ο χώρος για οικογένειες και παιδιά. Είναι μια τόσο όμορφη πλατεία και της αξίζει λίγο περισσότερη αγάπη.
— Πόσο διαφορετική είναι η Ελλάδα από την Αυστραλία, κατά την άποψή σου;
Όσο περισσότερο χρόνο περνάω στην Ελλάδα, τόσο περισσότερο συνειδητοποιώ ότι ο κόσμος εδώ είναι πιο υπεύθυνος κι ενδιαφέρεται περισσότερο για τον εαυτό του και για τους άλλους απ' ότι στην Αυστραλία. Αυτό δημιουργεί μια κοινωνική ισότητα.
Αντίθετα, στην Αυστραλία οι άνθρωποι τείνουν να συμπεριφέρονται διαφορετικά, συμμορφώνονται με τους κανόνες και ζουν με τον τρόπο που η κοινωνία τούς επιβάλλει. Δεν είμαι σίγουρος από πού προέρχεται αυτό, αλλά το κράτος-νταντά που υπάρχει στην Αυστραλία μου φαίνεται πιο έντονο απ' όταν άρχισα να ζω εδώ πέρα.
Το αντίθετο του καπιταλισμού και του καταναλωτισμού είναι η ικανότητα των ανθρώπων να συγκεντρώνονται και να μοιράζονται. Αποτέλεσμα αυτού είναι η δημιουργία μιας έμφυτης καλοσύνης, κάτι που φαινόταν ότι είχε χαθεί. Αυτό είναι πιο φανερό εδώ απ' ό,τι στην Αυστραλία.
Νομίζω ότι πολιτικά τα πράγματα είναι μεγεθυμένα εδώ, αλλά και ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος βιώνει μια περίοδο αλλαγών που ελπίζω να φέρει μεγαλύτερη συνειδητοποίηση της κατάστασης γενικότερα. Η διαφθορά είναι εμφανής παντού, ίσως λίγο περισσότερο εδώ, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει και στην Αυστραλία. Απλώς είναι πιο καλά κρυμμένη. Εκτός από αυτά, ο αλλοπρόσαλλος καιρός της Μελβούρνης είναι κάτι που επίσης δεν μου λείπει καθόλου.
Η έκθεση «Faces of Exarcheia/Children of the Night» πραγματοποιείται στον νέο υπόγειο εκθεσιακό χώρο του εστιατορίου Άμα Λάχει (Καλλιδρομίου 69, Εξάρχεια) και θα διαρκέσει μέχρι τις 31 Ιανουαρίου.
