ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ στην αποκατάσταση των περιουσιών τους αντιμετωπίζουν οι σεισμόπληκτοι κάτοικοι του Αρκαλοχωρίου. Μερικοί μάλιστα βρέθηκαν αντιμέτωποι και με κατασχέσεις λογαριασμών, στους οποίους κατατέθηκε η κρατική βοήθεια για τις επισκευές και τις ανακατασκευές των σπιτιών τους. Κάποιοι άλλοι πάλι κινδυνεύουν να χάσουν τις μισογκρεμισμένες περιουσίες τους σε πλειστηριασμούς, όπως καταγγέλλεται.
Δεν κατεδαφίζονται τα ετοιμόρροπα
Περίπου 3.500 χιλιάδες πολίτες έχουν εγκαταλείψει στα σπίτια τους στο Αρκαλοχώρι για να ζήσουν σε άλλες περιοχές, λέει στη LiFO o Κώστας Γκαντάτσιος, πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμοπλήκτων του δήμου Μίνωα Πεδιάδας «Ελπίδα». Δεκαοκτώ μήνες μετά τον σεισμό, άλλα 700 άτομα ζουν ακόμη σε κοντέινερ.
Οι 650 μαθητές δύο δημοτικών σχολείων και ενός γυμνασίου κάνουν μάθημα επίσης σε λυόμενους οικίσκους και κινδυνεύουν, όπως και οι υπόλοιποι κάτοικοι που κινούνται μέσα στην κωμόπολη του Αρκαλοχωρίου, από τα 1.000 περίπου ετοιμόρροπα κτίρια του σεισμού, από τα οποία έχουν κατεδαφιστεί μόνο τα 17.
Ο ίδιος μας εξηγεί ότι οι βροχοπτώσεις και τα χιόνια την περίοδο του χειμώνα «αύξησαν εκθετικά τον κίνδυνο επιπλέον καταπτώσεων και θέτουν σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο τους διερχόμενους και τις όμορες ιδιοκτησίες».
Τα στοιχεία των κατατεθεισών αιτήσεων δείχνουν ότι η διαδικασία εξελίσσεται με απελπιστικά αργούς ρυθμούς. Σε σύνολο λοιπόν 8.000 φακέλων, είχαν κατατεθεί μέχρι πριν από δέκα μέρες 1.200 φάκελοι και εγκρίθηκαν μόλις 7!
Πρόβλημα με τον αμίαντο
Από την καθυστέρηση κατεδάφισης των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων δημιουργείται ένα ακόμη σοβαρότατο ζήτημα. Στις καπνοδόχους και στις στέγες των πληγέντων κτιρίων υπάρχει αμίαντος, κάτι που είχε επισημάνει με ανακοίνωσή του από τον περασμένο Νοέμβρη το ΤΕΕ (τμήμα Ανατολικής Κρήτης), ζητώντας να γίνει η αποψίλωση αμιάντου από εξειδικευμένα συνεργεία. Προς το παρόν όμως δεν έχει ληφθεί καμία μέριμνα.
Κατασχέσεις
«Δυστυχώς, πέρα από τις πρώτες κινήσεις που είχαν γίνει, εδώ και 18 μήνες τίποτα δεν έχει προχωρήσει», λέει ο κ. Γκαντάτσιος. Αναφέρει ακόμη ότι πρόσφατα κατασχέθηκε για φορολογικές οφειλές από τους λογαριασμούς κάποιων σεισμόπληκτων του Αρκαλοχωρίου το ποσό της κρατικής αρωγής, που αφορά τη στεγαστική συνδρομή για επισκευές και ανακατασκευές κτιρίων.
«Το ποσό αυτό είναι ακατάσχετο και αφορολόγητο βάσει του Ν.4797/21», λέει. Επίσης περίπου το 30% των δικαιούχων δεν έχει λάβει ακόμη αυτό το ποσό της κρατικής αποζημίωσης που αφορά την οικοσκευή. Πρόκειται για το επίδομα που δίνεται για την κάλυψη των πρώτων βιοτικών αναγκών που όλοι οι πληγέντες δικαιούνται, ανεξαρτήτως της έκτασης της ζημιάς που έχει υποστεί η κατοικία τους.
Πλειστηριασμοί
Εκτός από τις κατασχέσεις των χρηματικών ποσών για τα οποία δεν έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα για όλες τις περιπτώσεις αποδέσμευση και επιστροφή χρημάτων, κάποιοι σεισμόπληκτοι πολίτες της περιοχής βρίσκονται αντιμέτωποι με τον πλειστηριασμό των σπιτιών ή της επαγγελματικής τους στέγης.
Πρόσφατα, όπως εξηγεί ο κ. Γκαντάτσιος, ο σύλλογος που εκπροσωπεί έκανε μετά από καταγγελίες σεισμόπληκτων κατοίκων έρευνα στο Υποθηκοφυλακείο Αρκαλοχωρίου: «Διαπιστώσαμε ότι έχουν καταχωρηθεί 12 κατασχέσεις ακινήτων σε κτηματικές περιφέρειες του δήμου Μινώα Πεδιάδας και του δήμου Αρχανών Αστερουσίων. Δεν μπορεί να γίνονται κατασχέσεις και πλειστηριασμοί σε ακίνητα που βρίσκονται σε σεισμόπληκτες περιοχές, οι οποίες δεν έχουν ακόμη ορθοποδήσει, όπως συμβαίνει στο Αρκαλοχώρι, το οποίο εδώ και 18 μήνες βρίσκεται στο σημείο μηδέν. Δεν είπα να καλύψουμε τους μπαταχτσήδες και τους κακοπληρωτές, αλλά εδώ οι άνθρωποι δεν φταίνε που δεν έχουν να πληρώσουν. Υπάρχουν επαγγελματίες που ακόμη δεν έχουν καταφέρει να ανοίξουν τα καταστήματά τους».
Απελπιστικά αργοί οι ρυθμοί των εγκρίσεων για τις επισκευές των σπιτιών
Σε οκτώ χιλιάδες ανέρχονται οι σεισμόπληκτοι οι οποίοι έχουν το δικαίωμα να καταθέσουν φακέλους για να λάβουν την κρατική χρηματοδότηση που αφορά την επισκευή ή την κατασκευή των ακινήτων τους, που υπέστησαν ζημιά ή ολική καταστροφή από τον ισοπεδωτικό σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου του 2021 στην περιοχή του δήμου Μίνωα Πεδιάδας.
Τα στοιχεία των κατατεθεισών αιτήσεων δείχνουν ότι η διαδικασία εξελίσσεται με απελπιστικά αργούς ρυθμούς. Σε σύνολο λοιπόν 8.000 φακέλων, είχαν κατατεθεί μέχρι πριν από δέκα μέρες 1.200 φάκελοι και εγκρίθηκαν μόλις 7! Ο κύριος λόγος που η διαδικασία εξελίσσεται με τόσο απελπιστικά αργό ρυθμό οφείλεται στη γραφειοκρατία και στο κόστος της διαδικασίας –καθώς το κόστος υποβολής φακέλου ξεκινάει από τα 1.200 ευρώ– και βεβαίως στο λιγοστό προσωπικό των μηχανικών που καλούνται να κάνουν αυτοψίες και να εξετάσουν τους φακέλους.
Χάσμα στις τιμές
Εκείνο που αποθαρρύνει επίσης τους κατοίκους είναι το χάσμα που υπάρχει μεταξύ των τιμών της αγοράς και του τιμολογίου στεγαστικής συνδρομής. Για όσους καταφέρουν να καταθέσουν τον φάκελο, όταν και όποτε αυτός εγκριθεί, το κράτος θα χρηματοδοτήσει το 80% του ποσού που θα τους δοθεί για να ανακατασκευάσουν το ακίνητό τους και το υπόλοιπο ποσό θα δοθεί μέσω άτοκου δανείου.
Εδώ όμως δημιουργούνται δύο ζητήματα, όπως μας εξηγεί ο κ. Γκαντάτσιος. Το τιμολόγιο εργασιών της στεγαστικής συνδρομής έχει τιμές του 2011, όταν σήμερα το κόστος κατασκευής ανά τετραγωνικό έχει εκτιναχτεί λόγω της ενεργειακής κρίσης.
Επιπλέον, το γεγονός ότι οι σεισμόπληκτοι δικαιούνται άτοκο δάνειο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι τράπεζες θα το χορηγήσουν. Διότι θα προχωρήσουν τη διαδικασία με τραπεζικούς όρους. Αν δηλαδή κάποιος χρωστάει ή έχει άλλο δάνειο, δεν θα του δώσουν το άτοκο δάνειο. Μας λέει ακόμη ότι η αναπροσαρμογή των τιμών για τη στεγαστική συνδρομή, που έγινε τον περασμένο Σεπτέμβριο, ουσιαστικά ήταν γράμμα κενό.
«Από τις 169 εργασίες που μπήκαν στο νέο τιμολόγιο για τη στεγαστική συνδρομή, οι αυξήσεις ήταν μηδαμινές. Αύξηση 100% δόθηκε για την αναβάθμιση των WC των ξενοδοχείων. Εδώ στο Αρκαλοχώρι δεν έχουμε ούτε ένα ξενοδοχείο», λέει.
Έχουν περάσει 18 μήνες από τους καταστροφικούς σεισμούς στον δήμο Μίνωα Πεδιάδας με επίκεντρο το Αρκαλοχώρι και η περιοχή ακόμα προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές της.
Οι άδειες επισκευής των περιουσιών παραμένουν ακόμη ζητούμενο, ενώ χιλιάδες κάτοικοι πιστεύουν ότι δεν θα μπορέσουν να ξαναγυρίσουν στα σπίτια τους. Παράλληλα, δημιουργούνται και νέα προβλήματα, όπως οι δεσμεύσεις λογαριασμών στα χρήματα της αρωγής, οι κατασχέσεις, η πενιχρή αναπροσαρμογή του τιμολογίου εργασιών και η αργή πρόοδος των κατεδαφίσεων.
