Γύρω στα 20 θέλουμε να μάθουμε τα πάντα. Να ρίξουμε γερές δαγκωνιές στη ζωή και να γνωρίσουμε ανθρώπους, μέρη, καταστάσεις. Γύρω στα 30, με λίγη έπαρση παραπάνω, νομίζουμε ότι ξέρουμε τα πάντα, ότι έχουμε εμπειρίες και βγάζουμε και λίγη γλώσσα, αν μας παίρνει. Και εκεί γύρω στα 40 συμβαίνει κάτι απίθανο – ίσως έχετε ακούσει αρκετούς φίλους να το ομολογούν: πιστεύουμε ότι δεν ξέρουμε τίποτα. Αναθεωρούμε τα πάντα.
Αυτό που κάποτε μας φαινόταν πιθανό και προβλέψιμο, βάσει της εμπειρίας μας, πλέον το αντιμετωπίζουμε επιφυλακτικά, πολύ συχνά με δέος και άγνοια μικρού παιδιού. Τι συμβαίνει, λοιπόν; Ακόμη και αυτό – το περίφημο σωκρατικό «ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα» - είναι μία διαδικασία μάθησης, σοβαρής εισαγωγής στην ωριμότητα, κατά την οποία καλό είναι να θυμόμαστε πράγματα, που θα θέλαμε να ξέρουμε πολύ – πολύ νωρίτερα σ' αυτή τη ζωή. Να μια καλή λίστα, λοιπόν:
1. Η πίεση (κάποτε) είναι καλό πράγμα
Αντί να λέμε «δεν αντέχω άλλο», ας πούμε «απάνω τους!». Έτσι, για αλλαγή.
2. «Όχι» στη γκρίνια.
Το να παραπονιόμαστε είναι η χειρότερη μορφή χαμένου χρόνου. Όταν υπάρχει πρόβλημα, ζήτημα που πρέπει να λυθεί ή το λύνουμε. Ή δεν το λύνουμε. Πάντως, σίγουρα δεν γκρινιάζουμε.
3. Περισσότερος χρόνος με ανθρώπους που αγαπάμε
Ας μην είμαστε επισκέπτες στην ίδια μας τη ζωή. Στο τέλος της ημέρας οι φίλοι και η οικογένεια είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε. Κι αν δεν έχουμε οικογένεια, υπάρχουν οι φίλοι. Όπως λέει και η διαφήμιση «είναι οι συγγενείς που διαλέγουμε».
4. Αν δεν είμαστε ερωτευμένοι, γιατί κάνουμε σχέση;
Λάθος. Από τα μεγαλύτερα. Θα θέλαμε να μας το έχουν πει πολλά χρόνια νωρίτερα. Δεν είναι δίκαιο ούτε για εμάς ούτε για τον άλλο. Πέρα από το ότι χάνουμε ευκαιρίες για να βρούμε τον άνθρωπο της ζωής μας.
Το να γράφουμε είναι μια μορφή πνευματικής άσκησης, που σε καλές ή κακές μέρες, μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
5. Καθημερινή άσκηση; Ναι, μάλιστα
Δεν είναι εύκολο. Και το ζήτημα δεν είναι στο να έχει κανείς «κορμάρα». Όχι, είναι στο να «χτίζει» τη μέρα του με μία ρουτίνα που μόνο καλά έχει να προσφέρει. Μεταξύ των οποίων και η κορμάρα.
6. Κρατάμε ημερολόγιο
Μπορεί να φαίνεται κάπως κοριτσίστικο, αλλά το να σημειώνουμε κάποια πράγματα μέσα στη μέρα ή έστω όσες μέρες τον μήνα προλαβαίνουμε, μας κάνει εξυπνότερους. Το να γράφουμε είναι μια μορφή πνευματικής άσκησης που σε καλές ή κακές μέρες, μπορεί να φανεί σωτήρια.
7. Λίγη ευγνωμοσύνη, παραπάνω, δεν βλάπτει
Κανείς δεν θα μας κατηγορήσει ως υπερβολικά ρομαντικούς, αν απολαύσουμε τον καφέ μας για λίγο με κλειστά μάτια, νιώθοντας υπέροχα για τη στιγμή που ζούμε. Ούτε αν ευχαριστήσουμε φίλους, γνωστούς, τον μανάβη της γειτονιάς που υπάρχουν και κάνουν ομορφότερη, πιο εύκολη τη ζωή μας.
8. Δεν μας νοιάζει τι θα πουν οι άλλοι
Τις μεγαλύτερες παρορμήσεις δεν τις έχουμε ζήσει, δεν τις έχουμε τολμήσει καν, επειδή τρέμαμε για το τι θα πουν οι άλλοι. Ας το πούμε πιο απλά (και λίγο κυνικά): μια μέρα θα πεθάνουμε. Ε, ας ζήσουμε τα όνειρα μας και σκασίλα μας για τους άλλους.
Ηγέτης για μια μέρα; Γιατί όχι; Το θέμα δεν είναι ο "τίτλος". Είναι οι δρόμοι που ανοίγουμε.
9. Ρισκάρουμε
Έστω και εκ του ασφαλούς, αλλά ας μην είμαστε δειλοί.
10. Διαλέγουμε επάγγελμα, όχι δουλειά.
Ακόμη και σε περιόδους κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε, καλό είναι να εργαζόμαστε πάνω σε κάτι που αγαπάμε. Ή έστω το επόμενο καλύτερο από αυτό που αγαπάμε. Οτιδήποτε άλλο ή θα πάει στραβά ή θα μας αρρωστήσει κάποια στιγμή.
11. Ηγέτες για μια μέρα; Γιατί όχι;
Κυριολεκτικά ή όχι, αν αισθανόμαστε ότι μπορούμε να γίνουμε «ηγέτες» σε κάποιον τομέα της ζωή μας – ας είναι και η ξυλογλυπτική, που λέει ο λόγος – ας το κάνουμε. Δεν είναι ο τίτλος το θέμα. Είναι οι δρόμοι που ανοίγουμε.
12. Πόση σημασία έχουν τα λεφτά;
Μεγάλη, είναι η απάντηση. Αλλά δεν είναι το μόνο πράγμα που αξίζει στη ζωή. Το να είμαστε κτητικοί, είναι μία πρώτης τάξεως εξάρτηση που «πονάει» με το που χαθεί το αντικείμενο της ιδιοκτησίας μας.
13. Ξεκουραζόμαστε, πριν κουραστούμε
Είναι ακριβώς σαν το «σταματάμε να τρώμε, πριν χορτάσουμε». Και ακούγεται και είναι ωραίο. Και αναγκαίο. Το να ξοδεύουμε όλη μας την ενέργεια, μόνο και μόνο επειδή νιώθουμε δυνατοί, είναι ανοησία.
Πόσα από αυτά που μας "τρώνε" ενέργεια σήμερα θα είναι σημαντικά σε 5 χρόνια από τώρα; Σε 10; Σε 20; Δεν λέει κανείς να γίνουμε ανεύθυνοι, αλλά ας μην παίρνουμε την ύπαρξη μας πολύ στα σοβαρά.
14. Μαθαίνουμε κάτι κάθε μέρα
Ποιός είπε ότι η μία μέρα είναι καρμπόν με την άλλη; Μένουμε παρατηρητικοί. Θέλει λίγο εξάσκηση, αλλά αν δοκιμάσουμε να δούμε – ακόμη και τον δρόμο που πηγαινοερχόμαστε κάθε μέρα – με άλλο μάτι, θα ανακαλύψουμε διάφορα.
15. Δεν παίρνουμε τον εαυτό μας σοβαρά
Αν υπάρχει ένα αληθινό μυστικό στη ζωή, αυτό είναι το εξής: απ' όσα μας προβληματίζουν, μας στενοχωρούν και καταναλώνουν την ενέργεια μας σήμερα, πόσα από αυτά θα μας απασχολούν σε 5 χρόνια από τώρα; Σε 10; Σε 20; Δεν λέει κανείς να γίνουμε ανεύθυνοι, αλλά στην κόντρα του χρόνου με τον άνθρωπο, ξέρουμε ποιός νικάει. Ας μην παίρνουμε την ύπαρξη μας πολύ στα σοβαρά.
16. Είμαστε ευγενείς και δεν κρίνουμε
Φερόμαστε ευγενικά, όχι πάντα γιατί είμαστε «καλά παιδιά», αλλά γιατί είναι μια συμπεριφορά που θα μας χρειστεί στον... δρόμο. Δεν κρίνουμε, γιατί θα το βρούμε επίσης μπροστά μας και δεν μένουμε για καιρό σε όσα έγιναν παλιά, γιατί έχουμε να δημιουργήσουμε καινούρια πράγματα.
17. Κάνουμε μικρές αλλαγές στην εμφάνιση μας
Αν μας κολακεύουν, τονώνουν διάθεση και αυτοπεποίθηση. Ακόμη κι αν κάτι πάει στραβά, όμως, μ' εκείνο το κούρεμα, μαθαίνουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας ακόμη και έτσι. Και να τον επιβάλλουμε.
Το σύμπαν έχει τους δικούς του νόμους για το δούναι και λαβείν και εμείς γνωρίζουμε ότι συνήθως δεν παίρνουμε από εκεί που δίνουμε.
18. Ας μην περιμένουμε αντάλλαγμα, όταν προσφέρουμε κάτι
Δεν έχει καμία σημασία που κάποιος υπήρξε αχάριστος απέναντι μας. Ας μην κάνουμε θέμα το ότι προσφέραμε βοήθεια ή εκδούλευση. Το σύμπαν έχει τους δικούς του νόμους για το δούναι και το λαβείν και εμείς γνωρίζουμε ότι συνήθως δεν παίρνουμε από εκεί που δίνουμε. Και πηγαίνουμε παρακάτω.
19. Δεν κάνουμε κάτι χωρίς να το θέλουμε πραγματικά
Δεν είναι μόνο η εσωτερική φθορά του να υποχωρούμε σε κάτι που δεν μας εκφράζει καθόλου. Είναι ότι – ειδικά από μία ηλικία και μετά – είναι αδύνατον να κρυφτούμε και να προσποιηθούμε ότι το κάνουμε με την καρδιά μας.
20. Το τέλος του κόσμου δεν εξαρτάται από εμάς
Ούτε καν το δικό μας φυσικό τέλος (εκτός κι αν κάνουμε επιπολαιότητες). Με λίγα λόγια δεν χρειάζεται να είμαστε για όλα προετοιμασμένοι και να έχουμε τα πάντα υπό τον έλεγχο μας. Αυτή είναι μία πιο δυτική κουλτούρα, στην οποία οφείλονται αρκετά εμφράγματα και εγκεφαλικά.
Με στοιχεία από τον Observer
