Ιαπωνία.Τι ξέρουμε για αυτή τη μακρινή, πανέμορφη, νησιωτική και τόσο ιδιαίτερη χώρα των 125 εκατ. εξαιρετικά εργατικών, πολιτισμένων και σίγουρα τόσο διαφορετικών από εμάς, κατοίκων;
Λίγα πράγματα. Σίγουρα γνωρίζουμε το γευστικό σούσι και τη minimal και διαχρονικά trendy ιαπωνική κουζίνα. Εννοείται τη «σαγιονάρα» που σημαίνει στα ιαπωνικά «αντίο», τις ιαπωνικές παραδοσιακές πολεμικές τέχνες και προφανώς τις γκέισες. Που, να το ξεκαθαρίσουμε δεν είναι ιερόδουλες, παρά τη λανθασμένη αντίληψη από διαφορετικές κουλτούρες, κυρίως στο δυτικό κόσμο. Γνωρίζουμε τον «τεράστιο» οσκαρικό σκηνοθέτη, Ακίρα Κουροσάβα, θαυμάζουμε τον εμβληματικό συγγραφέα Κενζαμπούρο Όε, υποκλινόμαστε στον εκκεντρικό πιανίστα και συνθέτη Ρουίτσι Σακαμότο…
Αυτά οι περισσότεροι. Ίσως λιγότεροι γνωρίζουμε σε βάθος την ιαπωνική κουλτούρα και ακόμη λιγότεροι το «Kaizen», την ιαπωνική επιχειρηματική φιλοσοφία που δίνει έμφαση στη συνεχή βελτίωση και αποτελεί τη βάση των σύγχρονων αλυσίδων παραγωγής και εφοδιασμού σε όλο τον κόσμο.
Ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε το «Natsumatsuri»: Tο παραδοσιακό ιαπωνικό καλοκαιρινό φεστιβάλ.. εκεί που η Φύση αποθεώνεται, τα λουλούδια αγιοποιούνται και οι κήποι υποδέχονται τους φυσιολάτρες για ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα. Στην ουσία το «Natsumatsuri» είναι ένας γενικευμένος όρος για τα ιαπωνικά φεστιβάλ του καλοκαιριού, από τις αρχές Ιουλίου έως τα τέλη Αυγούστου. Ό,τι γίνεται πριν και μετά από αυτό το διάστημα, απλά δεν είναι «Natsumatsuri»!
Ένα αντιπροσωπευτικό λοιπόν δείγμα των ιαπωνικών καλοκαιρινών φεστιβάλ του καλοκαιριού δόθηκε πρόσφατα στους καλεσμένους των εγκαινίων του πρώτου δημόσιου ανοικτού ιαπωνικού πάρκου, εκεί που προηγουμένως η Αθήνα τιμούσε τις Νηρηίδες, τις περίπου 50 νύμφες, που – κατά τη Μυθολογία- προσωποποιούσαν τα χαρακτηριστικά της θάλασσας και λατρεύονταν ως θεές του αλμυρού υδάτινου στοιχείου. Οι επισκέπτες πήραν μια γεύση από αυτό το δημοφιλές πολιτιστικό γεγονός των Ιαπώνων, όπου ντυμένοι με καλοκαιρινά kimono (yukata) απολαμβάνουν παραδοσιακά φαγητά και ποτά από τα ολόφωτα περίπτερα (yomise) υπό τους ήχους των παραδοσιακών τυμπάνων.»
Στη γειτονιά του Πολιτισμού
Το πρώτο δημόσιο ιαπωνικό πάρκο της πόλης που ολοκληρώθηκε με την ευγενική υποστήριξη τη JTI Hellas, στο πλαίσιο του προγράμματος του Δήμου Αθηναίων «Υιοθέτησε την πόλη σου» με την αιγίδα της Ιαπωνικής Πρεσβείας, βρίσκεται στο Παγκράτι σε μια «γειτονιά Πολιτισμού» όπου αυτή η θεματική «πράσινη όαση», ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά από εμβληματικά κτίρια, όπως η Εθνική Πινακοθήκη, το Βυζαντινό Μουσείο και το ξενοδοχείο Hilton τη ΒΔ πλευρά του οποίου φιλοτέχνησε το 1959 ο ζωγράφος Γιάννης Μόραλης.
Η πρωτοβουλία της JTI να δημιουργήσει το πρώτο ιαπωνικό πάρκο στην Ελλάδα συνιστά ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο στο ταξίδι της εταιρείας και τη δέσμευσή της να ‘επιστρέφει’ στις κοινωνίες που δραστηριοποιείται. Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά. Η εταιρεία μας μυεί σιγά σιγά στο αστικό πράσινο και στη βιοποικιλότητα μέσα στον πυκνοδομημένο ιστό της πόλης καθώς το 2016 στήριξε την ανάπλαση του εσωτερικού κήπου στο αίθριο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αθήνας και 4 χρόνια μετά, το 2020, ολοκλήρωσε και απέδωσε ένα μεγαλύτερο έργο το οποίο συνεχίζει να συντηρεί συστηματικά μέχρι σήμερα: Τον κήπο στον εξωτερικό χώρο του Μουσείου.
Μα που βρίσκομαι; στην Ιαπωνία;
«Η νέα διαμόρφωση του πάρκου έχει ως στόχο τη δημιουργία ενός χώρου που θα αποτελεί βίωμα για τους χρήστες και θα βελτιώνει την ποιότητα ζωής στην πόλη. Το πάρκο σχεδιάστηκε με στόχο να αποτελέσει ένα οικοσύστημα που θα συμβάλλει στην αισθητική και κλιματική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής. Στο πάρκο προστέθηκαν χαρακτηριστικά στοιχεία της ιαπωνικής διακόσμησης, όπως το Torii Gate (παραδοσιακή ιαπωνική πύλη) και πέτρινοι φανοί. Ταυτόχρονα, ενισχύθηκε και εμπλουτίστηκε το πράσινο και δημιουργήθηκε ένας καινούργιος πέτρινος διάδρομος για διευκόλυνση των ΑμΕΑ» αναφέρει ο Δρ. Αντώνης Σκορδίλης, επικεφαλής της εταιρείας Ecoscapes που ανέλαβε τη διαμόρφωση του πάρκου. «Για την κατασκευή του ιαπωνικού πάρκου» επισημαίνει, «απομακρύνθηκαν 180 κυβικά μέτρα μπετόν από κράσπεδα αλλά και μπάζα, τα οποία παράνομα εναπόθεταν τα εργοτάξια της Μιχαλακοπούλου στο συγκεκριμένο σημείο. Επίσης, μεταφέρθηκαν 350 κυβικά γόνιμο έδαφος, δημιουργήθηκαν μικροί λόφοι για να αυξηθεί η ωφέλιμη επιφάνεια και φυτεύτηκαν περισσότερα από 50 δέντρα και 3.000 νέοι θάμνοι, μικροί και μεγάλοι» σημειώνει ο κ. Σκορδίλης προσθέτοντας ότι «έγινε πλήρης μελέτη για τον κατάλληλο φωτισμό του χώρου. Τον κήπο συνθέτουν με έντονη βλάστηση και νερό διαφορετικές περιοχές, εφτά ζώνες λαμβάνοντας υπόψιν τις αρχές της ιαπωνικής κουλτούρας, με μια ισορροπημένη εναλλαγή των στοιχείων της γης, του νερού και της φωτιάς συνδυάζοντας, ωστόσο, είδη τόσο από την ιαπωνική, όσο και από τη μεσογειακή χλωρίδα προκειμένου το αποτέλεσμα να είναι εξίσου βιώσιμο και εναρμονισμένο με το τοπίο».
«Αειθαλής» Πολιτισμός 15 αιώνων
Οι Ιαπωνικοί κήποι σε όλο τον κόσμο αποτελούν πολιτιστικούς και βοτανικούς θησαυρούς, καθώς αποδίδουν φόρο τιμής στις διάφορες περιόδους της ιαπωνικής κουλτούρας και Ιστορίας. Αποτελούν ένα από τα παραδοσιακά πολιτιστικά και πνευματικά σύμβολα της Ιαπωνίας και η ιστορία τους χρονολογείται από τον 6ο αιώνα μ.Χ.
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Ιαπωνικοί κήποι, τόσο στην Ιαπωνία όσο και στον υπόλοιπο κόσμο, εξελίσσονται σε χώρους που βρίσκονται σε απόλυτη αρμονία με το τοπίο που τους περιβάλλει, συνδέοντας τις ανθρώπινες ανάγκες με το ευρύτερο περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας η επιρροή του σύγχρονου σχεδιασμού στην έκφραση της παραδοσιακής Ιαπωνικής κουλτούρας έχει επιφέρει σημαντικές εξελίξεις στο σχεδιασμό των Ιαπωνικών κήπων. Η έννοια του μινιμαλισμού και της ‘μικρογραφίας’ του τοπίου, η γλυπτική δομή στα φυτά, οι διαφορετικές υφές αλλά και η εκτεταμένη και προσεκτική χρήση των φυτών στο σχεδιασμό, σηματοδοτούν στοιχεία χαρακτηριστικά της νέας περιόδου της Ιαπωνικής Αρχιτεκτονικής Τοπίου.
Σήμερα, η γοητεία του ιαπωνικού κήπου εκτιμάται ευρέως σε όλο τον κόσμο και πολλοί Ιαπωνικοί Κήποι έχουν δημιουργηθεί σε διάφορες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης. Μια από τις αρχές του ιαπωνικού κήπου είναι να αντικατοπτρίζει την ιαπωνική παράδοση, με σεβασμό παράλληλα στο τοπικό κλίμα και σε αρμονία με τη Φύση. Αυτή τη φιλοσοφία ενστερνίζεται απόλυτα και η JTI.
