Servare Intaminatum. Κλιματική Κρίση – Από το Αόρατο στο Ορατό ή πώς να αναπαραστήσεις το αδιανόητο

Η ομαδική εικαστική έκθεση σύγχρονης τέχνης «Servare Intaminatum. Κλιματική Κρίση – Από το Αόρατο στο Ορατό ή πώς να αναπαραστήσεις το αδιανόητο», σε επιμέλεια του Δημήτρη Τρίκα, παρουσιάζεται στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών με τη συμμετοχή 22 καλλιτεχνών, 6  σχημάτων performance και περισσότερων από 25 ομιλητριών και ομιλητών.

Στο βιβλίο του «Η Γη χωρίς εμάς», ο Alan Weisman προτείνει ένα νοητικό πείραμα ώστε να κατανοήσουμε το κλιματικό παρόν μας: τι απομένει από τον άνθρωπο αν η παρουσία του στη Γη έχει ήδη ολοκληρωθεί; Ποιο είναι το αχνό αλλά ανθεκτικό σημάδι που αφήνει πίσω του στον πλανήτη — ή ακόμη και στο σύμπαν;

Η έκθεση καλεί τους επισκέπτες να αναγνωρίσουν και να επανεξετάσουν την κλιματική κρίση όχι μόνο ως περιβαλλοντική καταστροφή, αλλά ως απόρροια των πολιτικών και οικονομικών συστημάτων που κυριαρχούν στον πλανήτη. Δεν πρόκειται απλώς για ένα φυσικό φαινόμενο, αλλά για μια διαρθρωτική κρίση που αναδεικνύει τις συνέπειες ενός τρόπου ανάπτυξης βασισμένου στην υπερκατανάλωση, την εκμετάλλευση φυσικών πόρων και την εκμετάλλευση των ανθρώπων, ειδικά των φτωχότερων και πιο περιθωριοποιημένων πληθυσμών του πλανήτη. Παράλληλα, επιχειρεί να επαναφέρει στο βλέμμα ό,τι συστηματικά αποκρύπτεται: απόβλητα, ρύπανση, τοξικά κατάλοιπα, ενεργειακά ίχνη και διαστημικά απορρίμματα, που αποκαλύπτουν ότι η λογική της απόρριψης δεν γνωρίζει όρια. Το Σύμπαν μετατρέπεται σε συνέχεια της γήινης χωματερής, επιβεβαιώνοντας ότι η κρίση δεν αφορά μόνο τη Γη, αλλά και το ίδιο το φαντασιακό της ανθρώπινης κυριαρχίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η τέχνη γίνεται ο τόπος όπου το αδιανόητο της κλιματικής κρίσης μπορεί να αποκτήσει μορφή, αποκαλύπτοντας την αλληλεξάρτηση του ανθρώπου με τη φύση και τη σημασία της κοινωνικής και πολιτικής ευθύνης.

Η επιλογή του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δεν είναι τυχαία. Με τη συμβολική του φόρτιση ως ιδεατού τόπου αστικής ουτοπίας, αλλά και ως χώρου που παρακολουθεί και ερευνά τον πλανήτη από την αρχή της σύγχρονης αστρονομίας, το Αστεροσκοπείο συνδέει την παρατήρηση του Σύμπαντος με έναν αναστοχασμό γύρω από τη Γη και την κλιματική κρίση.

Οι καλλιτέχνες και οι καλλιτέχνιδες που συμμετέχουν συγκροτούν, μέσα από τα έργα τους, μια συνολική και συλλογικού τύπου παρέμβαση στον χώρο του Αστεροσκοπείου. Η συνύπαρξη χώρου και έργων αναδεικνύει το μείζον πολιτικό, οικονομικό και πολιτισμικό ζήτημα της κλιματικής κρίσης, που γιγαντώνεται και απειλεί την ποιότητα ζωής των έμβιων όντων στον πλανήτη Γη. Το κοντράστ ανάμεσα στον χώρο και τα έργα δημιουργεί το κατάλληλο έδαφος για ερωτήματα, ιδέες και στοχασμούς πάνω στα κρίσιμα και υπό διεθνή συζήτηση ζητήματα που θέτει η κλιματική κρίση.

Η έκθεση είναι βαθιά πολιτική. Αναγνωρίζει ότι το μέλλον του πλανήτη εξαρτάται από το κατά πόσο οι κοινωνίες είναι έτοιμες να αμφισβητήσουν τις υπάρχουσες συνθήκες και να δράσουν για την οικολογική και κοινωνική αλλαγή. Σε αυτό το πλαίσιο, η καλλιτεχνική πρακτική ενεργοποιεί τον διάλογο γύρω από την πολιτική βούληση, την αλληλεγγύη και την αντοχή των κοινωνιών απέναντι στις περιβαλλοντικές και κοινωνικές πιέσεις.

Από την οικολογία των 80's και των 90's έχουν πια περάσει πολλά χρόνια και το κυριότερο: η σκέψη έχει προχωρήσει. Από τη Donna Haraway και τον Bruno Latour, τις Νέες Οικολογίες, τον Οικοφεμινισμό και τον Οικοσοσιαλισμό, μέχρι την Berta Cáceres —την ακτιβίστρια των αυτόχθονων λαών της Ονδούρας που αγωνίστηκε για την προστασία του ποταμού Gualcarque και δολοφονήθηκε το 2016 από επιχειρηματικά συμφέροντα, γιατί «η γη ήταν ιερή και δεν πωλείται»— και τον Michael Löwy, έχει σχηματιστεί ένα αρχιπέλαγος ρευμάτων, κινημάτων και δράσεων που αρνούνται να διαχωρίσουν οικολογία, φύλο, φυλή και τάξη. Μαζί συγκροτούν ένα συναρπαστικό εναλλακτικό αφήγημα για τον κόσμο, έναν κόσμο που δεν έχει ακόμα φανεί, αλλά ήδη αγωνίζεται να υπάρξει.

Η έκθεση μας καλεί να φανταστούμε τη Γη όχι ως αντικείμενο εκμετάλλευσης, αλλά ως ζωντανό σώμα, εύθραυστο και κοινό. Το ερώτημα, ίσως τελικά, δεν είναι πώς θα σωθεί ο πλανήτης, αλλά πώς θα μάθουμε να ζούμε χωρίς να λειτουργούμε ως παράσιτα. Πώς θα μετασχηματίσουμε τα απόβλητα σε μνήμη, την κρίση σε αφήγηση και την καταστροφή σε αφετηρία ενός άλλου τρόπου ζωής και ύπαρξης; Αυτά δεν είναι ρητορικά ερωτήματα. Είναι οι μόνες ερωτήσεις που μετράνε.

Η έκθεση πλαισιώνεται από ένα μεγάλο Δημόσιο Πρόγραμμα, που πραγματοποιείται στις 5, 11, 12, 18, 19, 20, 24 και 26 Ιουνίου 2026 και συγκροτείται σε συνεργασία με θεωρητικούς, επιστήμονες, ανεξάρτητους ερευνητές, καλλιτέχνες, ακτιβίστριες και ακτιβιστές. Μέσα από συζητήσεις, στρογγυλά τραπέζια και παρουσιάσεις, περισσότεροι από 25 ομιλητές και ομιλήτριες ανοίγουν ζητήματα που αφορούν την αρχιτεκτονική των κοινών, την επιστημολογία της περιβαλλοντικής κρίσης, τις ψευδείς κλιματικές λύσεις, την Τεχνητή Νοημοσύνη, τον οικοφεμινισμό, τα υδάτινα μέλλοντα και τις νέες οικολογίες ζωής.

Παράλληλα, ο επιμελητής της έκθεσης, Δημήτρης Τρίκας, πραγματοποιεί ξεναγήσεις για το κοινό στις 13, 17, 24, 25 και 27 Ιουνίου, καθώς και στις 1, 2 και 4 Ιουλίου 2026, στις 20:00.

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες/ιδες: Δημήτρης Αληθεινός, Γιώργος Δρόσος, Ράνια Εμμανουηλίδου, Δημήτρης Εφέογλου, Θοδωρής Ζαφειρόπουλος, Νίκος Iavazzo & Ανδρέας Καλλή, Αναστάσης Καρράς, Πέγκυ Κλιάφα, Κώστας Κοϊνός, Παναγιώτης Κουλουράς, Ανδρέας Λόλης, Κατερίνα Μπότσαρη, Πανδώρα Μουρίκη, Ελένη Πανουκλιά, Αντιγόνη Πασίδη, Άννα Προβατάρη, Πάνος Σκλαβενίτης, Κώστας Τζημούλης, Klajdi Tsano, Έφη Χαλιορή, Δέσποινα Χαριτωνίδη.

Συμμετέχοντες/ουσες Performers: Φανή Αράπη, Ομάδα ΦΡΜΚ / περιοδικό Φάρμακο, Άννα Τζάκου & Δέσποινα Χατζηπαυλίδου, Collectif MASI (Μαντλέν Ανηψητάκη και Simon Riedler), Ελένη Μεσάδου, Φωτεινή Καλλέ.

Συμμετέχοντες/ουσες ομιλητές/ομιλήτριες Δημόσιου Προγράμματος: Νίκος Αναστασόπουλος, Πηνελόπη Ηλιάσκου, Δήμητρα Θεοχάρη, Θανάσης Πετσίνης, Μαριέφη Γκούμα, εκπρόσωποι της ομάδας Μπουλούκι, Μάνια Μπενίση, Αριάδνη Αργυράκη, Γιώργος Μπουγιούκος, Κώστας Ευσταθίου, Δρ. Νικόλαος Μιχαλόπουλος, Αντώνης Μαυρόπουλος, Κατερίνα Αθανασίου, Τέλης Τύμπας, Γιώργος Βελεγράκης, Έλλη Δανάη Βαρτζιώτη, Νίκος Χατζηαργυρίου, Γιώργος Μπιθυμήτρης, Ιάσωνας Ζαρίκος, Πέννυ Τραυλού, Βασιλική Σηφοστρατουδάκη, Αταλάντη Μουσούρη, Μαρία Πετεινάκη, Τζένη Μαρκέτου, Άννα Τζάκου, Γιώργος Παπαλεξίου, Γιώργος Κόκκινος, Μίνα Καραβαντά κ.ά.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ PERFORMANCES

Το πρόγραμμα των performances της έκθεσης «Servare Intaminatum. Κλιματική Κρίση – Από το Αόρατο στο Ορατό ή πώς να αναπαραστήσεις το αδιανόητο» πραγματοποιείται στις 4, 6, 19, 20 και 25 Ιουνίου και στις 3 Ιουλίου 2026, 19:30–22:30, σε διαφορετικά σημεία του εξωτερικού χώρου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στον Λόφο Νυμφών, ενεργοποιώντας τον χώρο μέσα από ζωντανές δράσεις.

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026

Φανή Αράπη

SYMBIOTICA

Το SYMBIOTICA συγκροτείται γύρω από μια ζωντανή δράση, όπου το σώμα μετατρέπεται σε μια διογκούμενη κατασκευή που ενεργοποιείται από τη λειτουργία της αναπνοής. Δημιουργώντας ένα υβριδικό μόρφωμα, τα όρια ανάμεσα στο ευτελές, το αναλώσιμο και το τεχνολογικό γίνονται ασαφή. Το σώμα μοιάζει ταυτόχρονα να προστατεύεται και να απειλείται μέσα στο σύστημα που το διατηρεί ενεργό, παραπέμποντας σε μια αμφίσημη συνθήκη συμβίωσης.

Σάββατο 6 Ιουνίου 2026

Η ομάδα του ΦΡΜΚ / περιοδικό Φάρμακο

«Ιστορίες γύρω από τη φωτιά»

Μια συλλογική ανάγνωση με τελετουργικά στοιχεία που περιλαμβάνει σύγχρονη ποίηση από όλο τον κόσμο για έναν πλανήτη σε κίνδυνο.

Συμμετέχουν: Ορφέας Απέργης, Κατερίνα Ηλιοπούλου, Παναγιώτης Ιωαννίδης, Γιάννης Ισιδώρου, Λένια Ζαφειροπούλου, Λένα Καλλέργη, Χρήστος Σιορίκης, Μάριος Χατζηπροκοπίου, Νίκη Χαλκιαδάκη κ.ά.

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026

Άννα Τζάκου & Δέσποινα Χατζηπαυλίδου

«Κινούμενα Σώματα. Κατοικημένοι Κήποι»

Συμμετοχική performance στον Λόφο Νυμφών

Σε έναν λόφο στο κέντρο της πόλης, στον χώρο του Εθνικού Αστεροσκοπείου, σώματα συναντιούνται. Μέσα από απλές οδηγίες, οι θεατές γίνονται συμμετέχοντες σε μια διαδρομή που ξεκινά από το Αστεροσκοπείο και καταλήγει στον Λόφο της Πνύκας. Αναπνέουν, παρατηρούν, σχετίζονται. Το ανθρώπινο και το μη ανθρώπινο συνυπάρχουν. Σε μια εποχή κλιματικής κρίσης, τι συμβαίνει όταν η κατανόηση περνά μέσα από το σώμα; Πώς κατοικούμε ξανά τον κόσμο που μοιραζόμαστε;

Απαραίτητη η προκράτηση θέσης εδώ.

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 30

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

Collectif MASI (Μαντλέν Ανηψητάκη και Simon Riedler)

«Από το ήλιον (He) στον Ήλιο»

Η απελευθέρωση των μπαλονιών συνδέεται με γιορτές, αλλά τελευταία και με πολεμικούς σκοπούς. Η περφόρμανς της Collectif Masi επικεντρώνεται σε μια τελετουργική «απελευθέρωση» μπαλονιών προς το διάστημα — τον κόσμο-κόσμημα των Αρχαίων που τον βλάπτουμε καθημερινά με διαστημικά απόβλητα.

Οι επισκέπτες καλούνται να γράψουν, πάνω στα μπαλόνια, μηνύματα που επιθυμούν να διαβαστούν μετά το τέλος της ανθρωπότητας. Τα αφήνουν να πετάξουν, ελέγχοντας την πορεία τους με λεπτά σχοινιά. Αφού έχουν απομακρυνθεί, προσπαθούν μέσω του τηλεσκοπίου να τα εντοπίσουν και να τα διαβάσουν ως μελλοντικοί επισκέπτες της Γης.

Στη συνέχεια τα τραβούν ξανά πίσω. Τα μπαλόνια με ένα θεαματικό aller-retour τους μεταφέρουν την αγωνία κάποιων κατοίκων της Γης να παρατείνουν τη ζωή σε αυτόν τον πλανήτη και τους υπενθυμίζουν πως «τίποτα δεν χάνεται, τίποτα δεν δημιουργείται, όλα μεταμορφώνονται».

Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026

Ελένη Μεσάδου

«Ασκήσεις Εξαφάνισης»

Η performance «Ασκήσεις Εξαφάνισης» διερευνά το σώμα ως μεταβαλλόμενη επιφάνεια σε σχέση με την ύλη. Μέσα από οργανικά υλικά, το σώμα αποσταθεροποιείται, φέροντας ίχνη φθοράς, μνήμης και απώλειας ορίου. Το έργο αντλεί από τη φαινομενολογία, προσεγγίζοντας την παρουσία ως κάτι εύθραυστο και διαρκώς μετασχηματιζόμενο. Η πρωτότυπη μουσική είναι του Άλεξ Λουλούδη.

Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026

Φωτεινή Καλλέ

«Επικάλυψη / Cover-up»

Στο έργο αυτό η τροφή, βασική ανάγκη για την ανθρώπινη επιβίωση, χρησιμοποιείται ως άλλοθι μιας ανεξέλεγκτης υπερπαραγωγής και ταυτόχρονα επιλεκτικής προσφοράς. Κατά τη διάρκεια της ζωντανής περφόρμανς, μια συνεχής διαδικασία επικάλυψης και απόκρυψης των πραγματικών αυτών προθέσεων επιχειρείται μπροστά στο κοινό με τη χρήση βρώσιμων και μη υλικών.

ΔΗΜΟΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Το Δημόσιο Πρόγραμμα της έκθεσης «Servare Intaminatum. Κλιματική Κρίση – Από το Αόρατο στο Ορατό ή πώς να αναπαραστήσεις το αδιανόητο» πραγματοποιείται στις 5, 11, 12, 18, 19, 20, 24 και 26 Ιουνίου 2026, από τις 19:00 έως τις 21:00, στον ανοιχτό χώρο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Μέσα από στρογγυλά τραπέζια, συζητήσεις και παρουσιάσεις, το πρόγραμμα ανοίγει έναν διάλογο ανάμεσα στην τέχνη, την επιστήμη, την έρευνα και τον δημόσιο λόγο γύρω από την κλιματική κρίση.

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026

«Προς μια Αρχιτεκτονική των Κοινών: Ενδυναμωτικές προσεγγίσεις για την κλιματική αλλαγή»

Οργάνωση – συντονισμός: Νίκος Αναστασόπουλος, αρχιτέκτων, αναπληρωτής καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π., επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος MATCH – Mediterranean As The Climate Hotspot.

Συμμετέχουν: Πηνελόπη Ηλιάσκου, επιμελήτρια χορού και εκπαιδευτικός, στο πεδίο τομής μεταξύ μουσικής και κίνησης, Δήμητρα Θεοχάρη, αρχιτέκτων τοπίου, ensphere.de., Θανάσης Πετσίνης, Μαριέφη Γκούμα, απόφοιτοι Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ και Αρχιτεκτονικής Σχολής των Κοινών.

Διάλογος ανάμεσα σε διάφορες γενιές αρχιτεκτόνων και ανθρώπων που έχουν ενεργά εμπλακεί με το ζήτημα της κλιματικής κρίσης και χρησιμοποιούν εργαλεία σχεδιασμού που την αντιμετωπίζουν, καθώς και κοινωνικές και αρχιτεκτονικές πρακτικές ενδυνάμωσης και προστασίας των κοινών. Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.

Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026

«Ξαναχτίζοντας την Προσαρμογή στην Κλιματική Κρίση»

Ομάδα Μπουλούκι

Αναζητώντας δημιουργικές διεξόδους απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις που δοκιμάζουν τα τοπία και οι κοινωνίες μας, εξερευνούμε τρόπους έμπρακτης και συλλογικής προσαρμογής. Μέλη και συνεργάτες της ομάδας Μπουλούκι συζητούν για το πώς οι ήπιες πρακτικές και ο σεβασμός στα τοπικά όρια προσφέρουν άμεσες απαντήσεις, θέτοντας παράλληλα νέα ερωτήματα.

Ένα από τα βασικότερα είναι το αν η συλλογική φροντίδα μπορεί τελικά να αναδειχθεί στην απαραίτητη εκείνη χειρονομία που θα μετασχηματίσει την παρασιτική μας σχέση με τη φύση σε μια νέα πραγματικότητα ισότιμης συμβίωσης.

Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026

«Αόρατα Δίκτυα: omnipresent never seen»

Οργάνωση – συντονισμός: Μάνια Μπενίση, MSc Αρχ. Μηχ. Ε.Μ.Π.,  MSc DIC γεωλ. μηχανικός, Φωτογράφος, ανεξάρτητη ερευνήτρια της Ανθρωποκαίνου

Συμμετέχουν: Αριάδνη Αργυράκη, Καθηγήτρια Γεωχημείας ΕΚΠΑ, Fellow of Society for Environmental Geochemistry and Health (SEGH), Γιώργος Μπουγιούκος, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, MSc Σχεδιασμός – Χώρος – Πολιτισμός, ανεξάρτητος ερευνητής, Κώστας Ευσταθίου, Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π., υποψήφιος διδάκτωρ, Akademie der bildenden Künste Wien

Από την οικιακή σκόνη —την αόρατη ύλη του καθημερινού— και τα καθημερινά μας απόβλητα ως ενωτικό δίκτυο του ατόμου με την πόλη και τη Γη, έως την ψηφιακή ύλη των data στην εξαφανισμένη τροχιά της από το κομοδίνο μας στην Αθήνα, κάτω από τη γη και τη θάλασσα, μέχρι τη σύνδεσή της με τα εθνικά και παγκόσμια data centers, τίθενται σε συζήτηση χωρικές αρχιτεκτονικές και τεκμήρια που διαρρηγνύουν τις έννοιες του μέσα και του έξω, της απόσπασης, της μόνωσης, της εξαφάνισης του ίχνους και της καθαρότητας, δημιουργώντας το αθηναϊκό αρχείο της εποχής της υπερκατανάλωσης και της κλιματικής κρίσης.

Πέμπτη 18 Ιουνίου 2026

«Waste Side Stories»

Συμμετέχουν: Δρ. Νικόλαος Μιχαλόπουλος, διευθυντής ερευνών Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Αντώνης Μαυρόπουλος, χημικός μηχανικός Ε.Μ.Π. με εξειδίκευση στην κυκλική οικονομία και τη διαχείριση αποβλήτων, Κατερίνα Αθανασίου, καλλιτέχνις – διδάσκουσα ΑΣΚΤ, Τζωρτζίνα Χολέβα, αρχιτέκτων μηχανικός – μεταπτυχιακή φοιτήτρια Ε.Μ.Π.

Η συζήτηση ανοίγει ζητήματα γύρω από τα απόβλητα, την κυκλική οικονομία, την υπερκατανάλωση και τα μεταβολικά ρήγματα που διαπερνούν τη σχέση ανθρώπου, παραγωγής και περιβάλλοντος. Παράλληλα, εστιάζει στην άτυπη ανακύκλωση, στις επίσημες και ανεπίσημες οικονομίες γύρω από το απόρριμμα, καθώς και στα δίκτυα μεταφοράς, εμπορίου και διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων. Στο επίκεντρο τίθεται η σύνδεση της διαχείρισης των αποβλήτων με την κλιματική κρίση, τα κυρίαρχα μοντέλα ανάπτυξης και τις κοινωνικές ανισότητες.

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026

«Ορατό και Αόρατο, Επιδεικνυόμενο και Αποκρυπτόμενο. Από την Τεχνολογία μέχρι την Επιστημολογία της Περιβαλλοντικής Κρίσης»

Συμμετέχουν: Τέλης Τύμπας, καθηγητής ιστορίας της τεχνολογίας ΙΦΕ/ΕΚΠΑ, διευθυντής ΔΠΜΣ “Science, Technology, Society — Science and Technology Studies”, Γιώργος Βελεγράκης, επίκουρος καθηγητής περιβαλλοντικής κοινωνιολογίας, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, διδάσκων ΔΠΜΣ “Science, Technology, Society — Science and Technology Studies”, Έλλη Δανάη Βαρτζιώτη, χημικός μηχανικός KIT, περιβαλλοντολόγος και πολιτικός μηχανικός MIT, υποψήφια διδάκτωρ ΙΦΕ/ΕΚΠΑ.

Παρουσίαση για τα «μαύρα κουτιά» της σχέσης ΤΝ και περιβαλλοντικής κρίσης, πηγών και τεχνολογιών ενέργειας, μηχανών και αποβλήτων.

Με την υποστήριξη του “Research Group: Environment / Sustainability / Environmental Humanities” του “Laboratory of Philosophy, Ethics, Policy and Communication of Science and Technology”, Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης, ΕΚΠΑ.

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

«Ψευδείς κλιματικές λύσεις»

Συμμετέχουν: Νίκος Χατζηαργυρίου (Ε.Μ.Π.), Γιώργος Μπιθυμήτρης (ΕΚΚΕ), Ιάσωνας Ζαρίκος (ΕΚΠΑ)

Μετά από δεκαετίες αδιαφορίας, οι μεγάλες ιδεολογίες του καιρού μας έστρεψαν την προσοχή τους στην κλιματική αλλαγή. Από το 2015 και μετά, οι πληθαίνουσες φυσικές καταστροφές σε συνδυασμό με τη σώρευση επιστημονικών προειδοποιήσεων, ώθησαν την κλιματική αποσταθεροποίηση στο προσκήνιο της πολιτικής ζωής. Στο εξής, ο χαρακτήρας και η ταχύτητα της ενεργειακής μετάβασης αποτελούν επίδικο.

Στη συνεδρία με τίτλο «Ψευδείς κλιματικές λύσεις» θα παρουσιαστούν κάποιες δημοφιλείς πλην αδιέξοδες προσεγγίσεις: η πριμοδότηση της πυρηνικής ενέργειας, η συλλήβδην απόρριψη της αιολικής ενέργειας και η μεγεθυντική απόβλεψη του οικομοντερνισμού.

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026

«Προς Υδάτινα Μέλλοντα: Οικοφεμινισμοί, Ποτάμια και Νέες Οικολογίες Ζωής»

Οργάνωση – συντονισμός: Πέννυ Τραυλού, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πολιτιστικής Γεωγραφίας και Θεωρίας, Σχολή Καλών Τεχνών, Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και μέλος του Arts Collaboratory School.

Ομιλήτριες/Συμμετέχουσες: Βασιλική Σηφοστρατουδάκη, ιδρύτρια Yellow Brick και μέλος των Mouries Collective. Αταλάντη Μουσούρη και Μαρία Πετεινάκη, μέλη της Οικοφεμινιστικής Ομάδας. Τζένη Μαρκέτου, διεπιστημονική καλλιτέχνης και καθηγήτρια στο The New School for Social Research/Parsons στη Νέα Υόρκη. Άννα Τζάκου, θεατρική δημιουργός, καλλιτέχνιδα τοπιακών performance, ακαδημαϊκή ερευνήτρια

Το στρογγυλό τραπέζι με τίτλο «Προς Υδάτινα Μέλλοντα: Οικοφεμινισμοί, Ποτάμια και Νέες Οικολογίες Ζωής» επιχειρεί να ανοίξει έναν συλλογικό χώρο σκέψης γύρω από το νερό, τα αστικά ποτάμια και τις οικολογίες φροντίδας μέσα από οικοφεμινιστικές προσεγγίσεις. Μέσα από παρουσιάσεις δράσεων, καλλιτεχνικών έργων, ερευνητικών και συλλογικών πρακτικών, η συζήτηση θα εστιάσει στις σχέσεις ανάμεσα στα σώματα, τα υδάτινα τοπία και τις κοινότητες που ζουν, κινούνται και αγωνίζονται γύρω από αυτά.

Αντί να προσεγγίσουμε την κλιματική αλλαγή αποκλειστικά ως αφήγηση καταστροφής, το τραπέζι επιδιώκει να διερευνήσει τρόπους φαντασίας και δημιουργίας άλλων οικολογικών μέλλοντων: μορφές συνύπαρξης, κοινοτικής φροντίδας, υδάτινης δικαιοσύνης και συλλογικής ζωής που ήδη αναδύονται μέσα από τοπικές πρακτικές, καλλιτεχνικές χειρονομίες και καθημερινές σχέσεις με το νερό και το ποτάμι.

Η μορφή του κύκλου επιλέγεται ως μια πιο οριζόντια διαδικασία ανταλλαγής εμπειριών και γνώσεων, όπου η συζήτηση λειτουργεί ως κοινός τόπος συνάντησης ανάμεσα στην τέχνη, την έρευνα, τον ακτιβισμό και τις βιωματικές εμπειρίες της πόλης.

Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026

«Από το Μεταβολικό Ρήγμα στην αναπαράσταση του αδιανόητου: K. Marx, M. Löwy, Α. Ghosh»

Συμμετέχουν: Γιώργος Παπαλεξίου, διδάκτωρ Πολιτικής Οικονομίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Πατρών, Γιώργος Κόκκινος, καθηγητής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μίνα Καραβαντά, καθηγήτρια στο Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας στον Τομέα Λογοτεχνίας και Πολιτισμού του ΕΚΠΑ

Η κλιματική κρίση θέτει ένα δύσκολο ερώτημα: υπάρχουν σήμερα αξιόπιστες εναλλακτικές στον τρόπο με τον οποίο ζούμε, παράγουμε και καταναλώνουμε; Με αφετηρία την έννοια του μεταβολικού ρήγματος και τις αναφορές στους K. Marx, M. Löwy και A. Ghosh, η συζήτηση ανοίγει το ζήτημα ενός διαφορετικού δρόμου απέναντι στην οικολογική κατάρρευση. Στο επίκεντρο τίθεται το αν η αλλαγή μπορεί να νοηθεί όχι μόνο ως απειλή για την καθημερινότητα, αλλά και ως πιθανή αφετηρία μιας άλλης σχέσης με τη φύση, την παραγωγή και την κοινωνική ζωή.

Επιμέλεια: Δημήτρης Τρίκας

Επιμελητική ομάδα: Αλεξάνδρα Ασσαντουριάν, Διώνη Ζούβελου

Διοργάνωση: ΑΜΚΕ ΡΙΖΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ