Οι «City Dwellers» του Μαρκ Χατζηπατέρα κατακλύζουν ένα εστιατόριο στου Ψυρρή

Φάγαμε στο εστιατόριο Λινού Σουμπάσης & Σία παρέα με τα υπέροχα γλυπτά του εικαστικού, που εκτίθενται στον χώρο, δημιουργώντας μια σουρεαλιστική, ποπ ατμόσφαιρα.

Μπαίνοντας στο γνωστό εστιατόριο Λινού Σουμπάσης & Σία στου Ψυρρή, η πρώτη εντύπωση είναι ότι τα πάνω ψηλά ράφια γέμισαν από ομοιώματα ανδρείκελων ή εξωγήινων από αμερικανικό μπλοκμπάστερ. Τα λαμπερά τους μεταλιζέ χρώματα και η παιγνιώδης τους όψη σε κάτι τέτοιο παραπέμπουν. Από κάτω, μια παρέλαση από μικρότερου μεγέθους ρομποτοειδή σε κάνουν να νομίζεις ότι αν μπουν σε κίνηση θα αρχίσουν να προχωράνε απειλητικά, σαν στρατιωτάκια στη σειρά έτοιμα να ορμήσουν κατά πάνω σου.

Καθώς βρισκόμαστε σε χώρο εστίασης, θα μπορούσαν και να τα κάνουν όλα λαμπόγυαλο, να προσγειωθούν επάνω στα τραπέζια και στα πιάτα και με τα αιχμηρά τους άκρα να αρχίσουν να τσιμπολογούν από τα πιάτα και να καρφώνουν τα φαγητά. Από την άλλη, δεν μοιάζουν επιθετικά, μάλλον θα τα έλεγες χαριτωμένα και «γλυκούλικα», σαν παιχνίδια για ενήλικες σε στιγμές παλιμπαιδισμού. Γλυπτικές χειρονομίες σαν τις σκανδαλιές ενός ευφάνταστου μικρού παιδιού που πλάθει με την πλαστελίνη τον δικό του μικρόκοσμο.

Εν τέλει, από ένα σημείο και μετά αρχίζουν να λειτουργούν καταπραϋντικά και χαίρεσαι όταν διαπιστώνεις ότι ένα πλήθος από δαύτα έχει κατακλύσει τον χώρο, προσφέροντας στο λευκό φόντο των τοίχων μια ευφρόσυνη αίσθηση. Πρόκειται για άτυπη έκθεση έργων του Μαρκ Χατζηπατέρα, μία από τις πιο δημοφιλείς του ενότητες με τίτλο «City Dwellers».

Ο Μαρκ Χατζηπατέρας σε όλη του τη ζωή υπερασπίζεται τη δημόσια έκθεση της τέχνης, μια δημοκρατική κίνηση που προσφέρει σε όλους μια ανάταση ζωής και επαφής, άλλοτε με μια έκφραση ομορφιάς και άλλοτε με ένα ερέθισμα προβληματισμού.

Ο Μαρκ Χατζηπατέρας συμμετείχε το 2002 σε έναν διαγωνισμό της Metropolitan Transit Authority (Μητροπολιτική Αρχή Μεταφορών) στη Νέα Υόρκη που οδήγησε στην ανάθεση μιας μόνιμης εγκατάστασης στο μετρό της 28th Street του Μανχάταν, αποτελούμενη από μωσαϊκά τα οποία ονόμασε «City Dwellers». Έναυσμα για τη δημιουργία τους αποτέλεσαν οι ιστορίες των ανθρώπων και επαγγελματιών της περιοχής, ανάμεσά τους και γουναράδες μετανάστες από την Καστοριά, ενώ τα χρωματικά ερεθίσματα προήλθαν από τα πολυάριθμα ανθοπωλεία της γειτονιάς. Έτσι κι αλλιώς, η μεγάλη του έλξη για τα χρώματα είναι γνωστή από τη ζωγραφική του.

Οι «City Dwellers» τού Μαρκ Χατζηπατέρα κατακλύζουν ένα εστιατόριο στου Ψυρρή

Ωστόσο οι αναφορές του σε εκείνη την ενότητα, που εξελίχθηκε σε μια σειρά από γλυπτά, έχουν να κάνουν και με παραμύθια, ιππότες, σαιξπηρικούς και κινηματογραφικούς ήρωες, ρομπότ και παιδικά παιχνίδια και είναι πάντα φιλτραρισμένα μέσα από τη φαντασία ενός δημιουργικού καλλιτέχνη, που όσοι έχουν ασχοληθεί με το έργο του αναγνωρίζουν σε αυτό επιρροές από τον ρωσικό κονστρουκτιβισμό και τον κυβισμό. Οι τίτλοι και οι μορφές του μικρού αυτού «στρατού» από ανδρείκελα που θα έλεγες ότι ξεπετάχτηκαν από την «Αλίκη στη Χώρα των θαυμάτων», ο ζογκλέρ, ο Πινόκιο, ο Μάγος του Οζ, ο πιερότος, ο αστυνόμος, ο κάκτος, η χελώνα, η πρίζα, για να παραθέσω τα πιο χαρακτηριστικά, όλα φιλικά και καλοπροαίρετα, μάλλον προδίδουν μια τάση προς τον σουρεαλισμό και μια ενδόμυχη –αν και ανομολόγητη– αγάπη στην ποπ αρτ.

Το βράδυ της Δευτέρας 27 Απριλίου το εστιατόριο της οδού Μελανθίου κάλεσε τους φίλους του Μαρκ σε ένα πάρτι γεύσεων και επαφής με τα υπέροχα αυτά γλυπτά που θα κοσμούν το επόμενο διάστημα τους τοίχους, τα ράφια, τα ντουλάπια, τους πάγκους του. Τα μαύρα (αλουμινένια με πατίνα) στέκουν στη σειρά σαν παραταγμένα πιόνια σε σκακιέρα. Τα μεγαλύτερα σε μέγεθος με τα μεταλιζέ χρώματα, αν τα δεις από έξω –συγκεκριμένα περνώντας από την οδό Καλαμίδα, την πίσω είσοδο και βιτρίνα του εστιατορίου– και είναι σκοτάδι, θα μείνεις έκθαμβος από τα χρώματά τους που λάμπουν – το μάτι αναγκαστικά πέφτει επάνω τους. Φυσικά είναι και τα σχήματα, οι εικόνες που αυτομάτως ερεθίζουν τη φαντασία σου. Βέβαια, την ίδια εντύπωση αφήνουν και μέσα στη μέρα.

Η εμμονή των Λινού και Σουμπάση με το φυσικό κερί είναι κάτι που διαπιστώνει κανείς ήδη από την είσοδο, αφού μπαίνοντας συναντάς ένα μικρό πωλητήριο με εκκλησιαστικά κεριά. Αντλώντας έμπνευση από τη γνωστή ενότητα «tear» (δάκρυ, εν μέρει και σπόρος που αν καλλιεργηθεί θα δώσει καρπούς) του Χατζηπατέρα με τα μικρά αχλαδόμορφα γλυπτά, έφτιαξαν αντίστοιχα μικρά φυσικά κεριά με φιτίλι. Απέναντι μπορούσες να δοκιμάσεις παρόμοια tears από σοκολάτα και αλμυρή καραμέλα. Στην κεντρική αίθουσα είχε στρωθεί το τραπέζι με τα ψωμιά, τα αλμυρά κέικ –κάποια από αυτά στο σχήμα έργων του Μαρκ–, το λάδι, τις σπεσιαλιτέ του σεφ. Τα γλυπτά κυριαρχούσαν σε κάθε γωνιά, ψηλά στα ράφια και τις εσοχές αλλά και στα μεταλλικά ντουλάπια με τα ποτήρια, πάνω στα οποία παρατηρούσες γλυπτά στο χρώμα του νίκελ. Όλα θύμιζαν σκηνικό παιδικού πάρτι ,ωστόσο τα κρασιά πρόδιδαν ότι οι καλεσμένοι ήταν ενήλικες.

Ο Μαρκ Χατζηπατέρας σε όλη του τη ζωή υπερασπίζεται τη δημόσια έκθεση της τέχνης, μια δημοκρατική κίνηση που προσφέρει σε όλους μια ανάταση, άλλοτε μέσα από μια έκφραση ομορφιάς και άλλοτε μέσα από ένα ερέθισμα προβληματισμού, ανοίγοντας τον δρόμο σε μια οικουμενικότητα των αισθημάτων, ένα σύμπαν όπου χωρούν όλοι οι φόβοι, οι χαρές και οι αυταπάτες του κόσμου τούτου. Τα έργα που απαρτίζουν την ευρύτερη ενότητα «Universal Habitat» έχουν εκτεθεί ξανά στη χώρα μας, σε μια αναδρομική έκθεση στη Δημοτική Πινακοθήκη, στο Φουγάρο στο Ναύπλιο και στην γκαλερί a.antonopoulou.art. Το εστιατόριο στου Ψυρρή τα παρουσιάζει σε μια συνθήκη φιλικής συνύπαρξης με τους πελάτες του, μετατρέποντας τρόπον τινά τον χώρο και σε γκαλερί. Δεν είναι η πρώτη φορά, καθώς έχει προηγηθεί η παρουσίαση του έργου κι άλλων καλλιτεχνών. Τώρα, θα φιλοξενήσει τα ιδιότυπα αυτά δημιουργήματα του Χατζηπατέρα που θα κάνουν παρέα σε όσους θα το επιλέγουν για να φάνε εκεί. Όπως λέει και το επιμελητικό κείμενο που συνοδεύει την έκθεση: «Η οπτική έχει αντιστραφεί: εκείνα μας παρατηρούν, σαν αν είμαστε εμείς οι “City Dwellers”. Γινόμαστε θέαμά τους. Δεν αποτελούν πλέον απομονωμένα εκθέματα, αλλά συνυπάρχουν με τους επισκέπτες. Οι άνθρωποι κρατούν συντροφιά στα έργα και τα έργα στους ανθρώπους».