Κάθε έργο ανάπλασης που ολοκληρώνεται σε μια πόλη αλλάζει έστω και σε μικρό βαθμό την καθημερινότητα των «γειτόνων» του. Είτε αφορά την κατασκευή ενός χώρου στάθμευσης, την ανακαίνιση μιας παιδικής χαράς είτε ένα νέο συγκρότημα διαμερισμάτων, δημιουργεί νέες προοπτικές, νέους χώρους αλληλεπίδρασης και μια νέα πραγματικότητα για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της περιοχής.
Όταν πρόκειται, όμως, για το The Ellinikon, τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση στον κόσμο αυτή τη στιγμή, είναι σαφές ότι σταδιακά δεν θα αλλάξει μόνο η καθημερινότητα των γειτονικών περιοχών, αλλά θα επαναπροσδιοριστεί ο τρόπος που ζούμε στην πόλη σε ένα πιο συνολικό επίπεδο.
Σε άμεση επαφή με το παραλιακό μέτωπο και γειτνιάζοντας με 3 Δήμους και 2 μεγάλους οδικούς άξονες, το The Ellinikon θα εγκαινιάσει μια νέα εποχή για την Αθήνα, ως κομμάτι της πόλης του μέλλοντος που είναι ανοιχτή, προσβάσιμη και φιλόξενη για όλους.
Με βάση αυτή τη φιλοσοφία, λοιπόν, η LAMDA που αναπτύσσει το The Ellinikon, επέλεξε να κάνει την τοπική κοινωνία ενεργό κομμάτι της δημιουργίας του, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες και τις προσδοκίες τους από το έργο με τη διεξαγωγή δύο διαφορετικών ερευνών.
Οι γείτονες του The Ellinikon ως συν-δημιουργοί του
Η πρώτη έρευνα, που ήταν ποσοτική και έγινε τον Απρίλιο 2025 από την εταιρία ερευνών MINDSEARCH, έδειξε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της κοινής γνώμης των γειτονικών δήμων τοποθετείται θετικά απέναντι στο έργο του Ελληνικού. Ενδεικτικά, το 76% των κατοίκων έχει θετική στάση για το έργο, το 90%+ έχει θετική γνώμη για την LAMDA (κυρίως για την οικονομική ευρωστία που δημιουργεί στην ευρύτερη περιοχή), ενώ 9 στους 10 κατοίκους έχουν θετική πρόθεση επίσκεψης στο έργο.
Παράλληλα, από την ίδια έρευνα αναδείχθηκαν και οι προκλήσεις που συνοδεύουν ένα έργο τόσο μεγάλης έκτασης στη συγκεκριμένη τοποθεσία, όπως η πρόσβαση στη θάλασσα και το κυκλοφοριακό ζήτημα. Τις προκλήσεις αυτές αλλά κυρίως τις προσδοκίες των κατοίκων των τριών Δήμων και το τι θα ήθελαν να δουν να βελτιώνεται στις γειτονιές τους με το νέο έργο, κατέγραψε η δεύτερη έρευνα που πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίου στο Viber, που στη συνέχεια επεκτάθηκε με ερωτηματολόγιο στο website της LAMDA.
Οι περισσότεροι από 1200 συμμετέχοντες στη δεύτερη έρευνα μοιράστηκαν τις ανάγκες και τα αιτήματά τους, τα οποία διαμόρφωσαν τις πρωτοβουλίες της LAMDA γύρω από δύο βασικούς πυλώνες. Πρώτον, το να επεκταθούν τα ωφέλη του έργου στην τοπική κοινωνία με έμφαση σε 3 τομείς: το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και την προσβασιμότητα και βιωσιμότητα για τις ευπαθείς ομάδες και τη νέα γενιά και δεύτερον το να περιοριστούν οι οχλήσεις και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον από τη διαδικασία της κατασκευής του.
Πρωτοβουλίες για το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα
Συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ.
Όσον αφορά το περιβάλλον και κυρίως το αίτημα των κατοίκων για περισσότερο πράσινο, η LAMDA ξεκίνησε να συνεργάζεται με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, προκειμένου να μελετήσουν την επέκταση των χώρων πρασίνου γύρω από το μεγάλο πάρκο του Ελληνικού, το Μητροπολιτικό Πάρκο έκτασης 2.000.000 τ.μ. που βρίσκεται στην καρδιά της ανάπτυξής του. Η μελέτη αυτή έχει στόχο το να δημιουργηθούν εκτάσεις πράσινες εκτός ετων ορίων της επένδυσης, ώστε να δημιουργηθούν πράσινες διαδρομές, που θα φτάνουν στις παρυφές του Υμηττού, αλλά και το παραλιακό μέτωπο.
Επίσης, μέσω του προγράμματος Urban Green Dots, ξεκίνησε το 2025 η αναβίωση πάρκων και χώρων πρασίνου και μέχρι σήμερα έχει ήδη ολοκληρωθεί η αναβίωση 4 πάρκων στις γειτονίες του Αλίμου και της Αργυρούπολης.
Για την προστασία των υδάτινων πόρων, η LAMDA έχει ήδη αναπτύξει σταθερή κσυνεργασία με το ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. για τον έλεγχο και την πλήρη προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος, από την έναρξη των εργασιών της ανάπτυξης έως και μετά την ολοκλήρωσή τους.
Οι έλεγχοι του ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. στο The Ellinikon περιλαμβάνουν καθημερινή επιτόπια παρακολούθηση, μηνιαία και εβδομαδιαία δειγματοληψία, καθώς και ετήσια καταγραφή φυτοκοινωνιών (λιβάδια Ποσειδωνίας), ενώ παράλληλα, πραγματοποιείται έλεγχος της θολότητας του νερού σε 18 σημεία και μετρήσεις σε αποστάσεις 50 μ., 100 μ. και 150 μ. από την ακτή.
Μέχρι σήμερα, οι καταγραφές δείχνουν ότι το θαλάσσιο περιβάλλον παραμένει σε καλή κατάσταση και δεν έχει επηρεαστεί από τις εργασίες, ενώ μέσα από τη συνεργασία αυτή εξασφαλίζεται ότι κάθε μέτρηση είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη. Επιπλέον, η διαδικασία αυτή δημιουργεί και ένα πλαίσιο πλήρους διαφάνειας ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν, με τρόπο απλό και κατανοητό, την πραγματική εικόνα του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην περιοχή.
Παρακολούθηση του μικροκλίματος και αντιπλημμυρικά έργα
Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, η LAMDA συνεργάζεται με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ώστε να δημιουργηθεί μια νέα βάση γνώσης για το μικροκλίμα και τη βιοποικιλότητα της περιοχής. Παράλληλα, εγκαθίσταται ένα δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών τόσο μέσα στο έργο όσο και στους γειτονικούς δήμους, που συλλέγει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, για να παρακολουθούνται οι αλλαγές και να αποδεικνύεται το θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα του έργου. Στο πλαίσιο της συνεργασίας προβλέπεται επίσης και ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα και τυχόν υψηλά επίπεδα ρύπανσης, αλλά και μελέτες για την επίδραση του έργου στο μικροκλίμα και τη βιοποικιλότητα, μαζί με μέτρα ενίσχυσής τους.
Επενδύοντας στην αντιπλημμυρική προστασία, η η LAMDA προχώρησε από το 2022 στην υλοποίηση ενός από τα μεγαλύτερα έργα υποδομών, με τη διαπλάτυνση των ρεμάτων Τραχώνων και Ευρυάλης ή Αεροδρομίου, που στο παρελθόν είχαν κριθεί ανεπαρκή να διαχειριστούν μεγάλους όγκους νερού, και την ένταξη μέρους τους στο Μητροπολιτικό Πάρκο. Όλες οι εργασίες για την προστασία του Ελληνικού αλλά και των όμορων Δήμων γίνονται με βάση εγκεκριμένες μελέτες, ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν σε ακραία φαινόμενα λόγω της επικείμενης κλιματικής αλλαγής .
Μάλιστα, η LAMDA ανέθεσε σε εξειδικευμένα γραφεία μελέτες για πρόσθετους ελέγχους, πέρα από αυτούς που απαιτεί η νομοθεσία, με βάση τα πιο σύγχρονα μοντέλα και προδιαγραφές που χρησιμοποιούνται σε μεγάλα έργα του εξωτερικού, όπως η μελέτη STORM Risk Assessment με βάση την οποία έχει γίνει προσομοίωση για 1.000 πιθανά σενάρια καταιγίδων.
Ευπαθείς ομάδες, προσβασιμότητα και εκπαιδευτικές δράσεις
Παράλληλα με το περιβάλλον, η LAMDA επενδύει και στις κοινωνικές δράσεις, με μια εφαρμογή που ήδη καταγράφει μέσα από διαδραστικούς χάρτες τα προσβάσιμα σε ΑμεΑ σημεία στους κοινόχρηστους χώρους των δήμων, ενώ παράλληλα το πρόγραμμα «Χρόνος Μαζί» για την τρίτη ηλικία, προσφέρει συντροφιά σε μοναχικά άτομα και θεατρικά εργαστήρια σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο.
Στον τομέα της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης, το πρόγραμμα «Δες τη Ζωή με Άλλα Μάτια», μαζί με την ΑΜΚΕ Με Άλλα Μάτια, έχει φέρει από το 2024 πάνω από 13.000 μαθητές σε επαφή με έννοιες όπως η συμπερίληψη και η προσβασιμότητα, δράση που ενισχύθηκε με τον μαθητικό διαγωνισμό «Μια πόλη που μας χωράει όλ@» το 2025.
Τέλος, μέσα από το πρωτοποριακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Smart City Innovators» σε συνεργασία με τη SciCo, μαθητές των Δήμων Ελληνικού-Αργυρούπολης, Αλίμου και Γλυφάδας εξοικειώνονται με τις έννοιες της βιώσιμης ανάπτυξης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, για τις πόλεις του μέλλοντος.
Περιορισμός όχλησης και περιβαλλοντικού αντικτύπου
Σε σχέση με το δεύτερο σκέλος των αιτημάτων των κατοίκων που προέκυψε από τις έρευνες, και το οποίο αφορούσε στην ελαχιστοποίηση των οχλήσεων αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος, η LAMDA έχει ήδη βάλει σε λειτουργία ένα σύστημα παρακολούθησης των εργασιών.
Έτσι, και με δεδομένο ότι σήμερα στο έργο βρίσκονται σε λειτουργία περισσότερα από 20 εργοτάξια, η LAMDA προβλέπει την εγκατάσταση σταθερών σταθμών μέτρησης που καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τα επίπεδα περιβαλλοντικού θορύβου και αιωρούμενων σωματιδίων (PM2.5 και PM10). Συνολικά, προβλέπεται η λειτουργία 15 σταθμών εντός του εργοταξίου του Ελληνικού και ενός σταθμού ανά Δήμο, στους Δήμους Αλίμου, Γλυφάδας και Ελληνικού-Αργυρούπολης.
Οι μετρήσεις αυτές είναι 24ωρες, συνεχείς και τα αποτελέσματα περιλαμβάνονται στις Ετήσιες Περιβαλλοντικές Εκθέσεις που υποβάλλονται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), ενώ για λόγους διαφάνειας θα αναρτώνται και σε ειδική ενότητα στο site της LAMDA, ώστε οι πολίτες να μπορούν να παρακολουθούν τα δεδομένα.
