… Είναι η αγάπη φονικό που ζωντανό σε αφήνει
Είναι η αγάπη ξενιτιά που παίρνει το παιδί σου,
Μα κάθε μέρα καρτερεί μη και γυρίσει πίσω
Είν’ η αγάπη χείμαρρος που χυμά και σε συντρίβει
Είν’ η αγάπη όνειρο που θέλεις για να τρέξεις,
μα απ’ τη γη τα πόδια σου δεν λεν να ξεκολλήσουν.
Αγάπη είναι ν’ αγαπάς όποια πληγή σού ανοίγει,
Αγάπη είναι η μοναξιά που πρέπει στον καθένα,
Αγάπη είναι να κοιτάς την πόρτα ολοένα
Αγάπη είναι να μιλάς στα φύλλα και στα δέντρα,
Στις πέτρες, στα τριαντάφυλλα, στους τοίχους, στα ταβάνια…
Από μια θρυλική παράσταση, την «Γκόλφω», σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου, έρχονται αυτοί οι στίχοι της Λένας Κιτσοπούλου. «Η Λένα είχε φέρει τρεις σελίδες με στίχους για να διαλέξουμε», λέει η Λυδία Φωτοπούλου, ενώ ετοιμάζεται με τον συνθέτη Άγγελο Τριανταφύλλου στο στούντιο της LiFO.
Αυτή είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται καθαρά με τη μουσική που το συνοδεύει αυτό το μικρό διαμάντι, αυτό το ποίημα αγάπης που είπαμε ότι θέλουμε να έχουμε στις «Αναγνώσεις».
Στην ορμητική «Γκόλφω» του Καραθάνου, στο Rex, η Λένα Κιτσοπούλου προσθέτει αυτούς τους στίχους που η Λυδία Φωτοπούλου τους λέει με δύναμη και δέος, σύγκορμη, τολμηρά. Στην ούτως ή άλλως πολύφυλλη γλώσσα του Περεσιάδη (κισσός πάνω από πηγή βουνού), η Λένα προσθέτει έναν αντίλαλο πόλης: «Ώστε λοιπόν και τα παλιόπαιδα του Κέντρου χάνονται στο δάσος της αγάπης. Απ’ την αγάπη δεν γλιτώνει κανείς – ούτε καν το κτήνος που ξέγραψε ο θεός... Συστήνω να το δείτε», έγραφε ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος το 2013 στο editorial της LiFO, δύο μέρες μετά την πρεμιέρα.
Για την ιστορία, ο Γιάννης Χουβαρδάς είχε βάλει γενικό τίτλο στο Εθνικό «Τι είναι η πατρίδα μας;». Στην κουρασμένη και μελαγχολική Αθήνα του 2013 και της κρίσης, ο νυχτερινός εφιάλτης της Γκόλφως ή το πανηγυρικό της ρέκβιεμ, αυτή η εικόνα μιας κοινωνίας με κοινή καταγωγή, έγινε μια γιορτή μαυροντυμένη. Ίσως ποτέ άλλοτε μια γιορτή πένθους τόσο μαύρη, ρομαντική και υποχθόνια, αθώα και σουρεαλιστική δεν κινητοποίησε ψυχικά και δεν ξύπνησε τόσο καταλυτικά τις αισθήσεις του κοινού, που το ανέβασε σε ξέφωτα και λαγκάδια και βουνοκορφές απάτητες και το βύθισε σε αισθήματα μύχια.
Η Έλλη Παπαγεωργακοπούλου έφτιαξε αυτά τα πελώρια μαύρα λιθάρια, τις μαύρες φουστανέλες, ο Άγγελος Τριανταφύλλου δημιούργησε ένα πράγμα καθαρό με τους ήχους. σαν ταξίδι ανακάλυψης.
«Γράφαμε στίχους, όλοι οραματίζονταν αυτά τα βουνά και έβρισκαν μέσα τους λέξεις κάπου βαθιά αποθηκευμένες, σαν ρεμπέτικο, σαν δημοτικό, σαν λαϊκό, έχωναν βαθιά το χέρι στο στομάχι και τις έβγαζαν. Έγραψαν στίχους ο Άγγελος και η Λένα Κιτσοπούλου», λέει ο Νίκος Καραθάνος στη LiFO. «Το ζητούσε το έργο το κομμάτι αυτό, το “Είναι η αγάπη”. Είναι η συνέχεια ενός μονολόγου, χορικό πες το καλύτερα. Ξέρεις, όταν βρούμε μέσα μας μια αρχή, το να μιλήσει μέσα μας το πλήθος όλων των ανθρώπων είναι εύκολο και θαυμαστό για τον Έλληνα. Και πάντοτε, μα πάντοτε, σηκώνεται ο κόσμος όρθιος. Και λες, αλήθεια συμβαίνει αυτό; Τόσο πολύ μπορούμε να εκφραστούμε συλλογικά; Μιλάς σε πληθυντικό αριθμό, υπάρχουμε όλοι μαζί».
«… Αυτές είναι από τις λίγες στιγμές που το θέατρο είναι όπως πρέπει, ένα δώρο που στέκεσαι μπροστά του και το ανοίγεις. Αυτό μου ήρθε από τις βόλτες που κάναμε στο βουνό με τον πατέρα μου και δεν μιλάγαμε. Όλο το θέατρο υφαίνεται σε ένα πέπλο ησυχίας. Οι στιγμές που υπάρχουμε μαζί χωρίς να λέμε τίποτα. Έψαχνα φωτογραφίες του πατέρα μου, τον έβλεπα στο χωριό να χορεύει με τα αδέλφια του και απλώς να υπάρχουν. Απλώς να είμαστε ο ένας με τον άλλο.
Όταν κάνεις τέτοια πράγματα, ξεχνάς τι δυσκολίες έχεις, όλα είναι ευλογημένα.
Δεν είχα κανένα ζητούμενο επιτυχίας, ούτε το είχα σκεφτεί, ούτε με φόβιζε όσο άλλα πράγματα. Ήταν η στιγμή μέσα στη μαυρίλα της χώρας που ζήταγες κάτι τόσο καθαρό, την ένιωθες την ανάγκη μέσα στα ψέματα που λέμε ο ένας στον άλλο. Κάποια στιγμή, είτε έργο είναι είτε ζωή, ζητάς κάτι καθαρό», λέει ο Νίκος Καραθάνος.
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Αργυρώ Μποζώνη
Κάμερα - μοντάζ: Γεράσιμος Δομένικος
Ηχοληψία: Αλέξανδρος Αντωνίου
Μίξη ήχου: Φαίδωνας Κτενάς
