Αξονική Σπονδυλαρθρίτιδα, ένα ρευματικό νόσημα που αρχίζει νωρίς

ADVERTORIAL

Η αξονική σπονδυλαρθρίτιδα είναι νόσημα που χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή τόσο στο μυοσκελετικό σύστημα όσο και στον υπόλοιπο οργανισμό ενδεχομένως, προσβάλλοντας άτομα νεαρής ηλικίας (ήδη από τη δεύτερη ή τρίτη δεκαετία της ζωής τους), και μπορεί να εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους όχι μόνο σε διαφορετικούς ανθρώπους αλλά και στο ίδιο άτομο στην πορεία του χρόνου. Αν και αρχικά φάνηκε ότι οι άντρες προσβάλλονται πιο συχνά, τα τελευταία χρόνια έχει διαπιστωθεί ότι το ίδιο ισχύει και για τις γυναίκες. 

Χαρακτηριστικό αυτής της ομάδας νοσημάτων είναι η φλεγμονή στη σπονδυλική στήλη, η οποία εκδηλώνεται κυρίως με πόνο και πρωινή δυσκαμψία. Ξεκινάει από το πίσω μέρος της λεκάνης, επεκτείνεται στους γλουτούς και σταδιακά σε ολόκληρο το μήκος της. Τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά είναι η παρατεταμένη πρωινή δυσκαμψία, που βελτιώνεται με την κίνηση και επιδεινώνεται με την ακινησία, καθώς και η γρήγορη και σημαντική βελτίωση του πόνου με τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Όταν κυριαρχεί η προσβολή της σπονδυλικής στήλης, τίθεται η διάγνωση της αξονικής σπονδυλαρθρίτιδας, σε συνδυασμό με αιματολογικές και απεικονιστικές εξετάσεις.

Mπορεί το πρόβλημα να εντοπίζεται και στις αρθρώσεις των άνω και πιο συχνά των κάτω άκρων, συνήθως σε λιγότερες από 5, στους τένοντες και στις ενθέσεις. Σε ένα μικρό ποσοστό είναι πιθανή και η εμφάνιση ψωρίασης, δηλαδή περιοχές του δέρματος να εμφανίζουν κνησμό και ερυθρότητα, και να καλύπτονται από «λέπια» με χαρακτηριστικό αργυρό χρώμα. Επίσης, μπορεί να υπάρχει ή να προηγείται φλεγμονή σε συγκεκριμένες περιοχές των ματιών και σπανιότερα στο γαστρεντερολογικό σύστημα.

Οι ασθενείς που εμφανίζουν οσφυαλγία μπορεί να έχουν επισκεφθεί έναν διαφορετικό γιατρό αρχικά και να εξεταστούν και από ρευματολόγο στη συνέχεια. Σπανιότερα η πρώτη εκδήλωση τη φλεγμονής μπορεί να είναι στους οφθαλμούς και ο ασθενής να έχει επισκεφτεί και οφθαλμίατρο. Για τους παραπάνω λόγους, είναι σημαντικό οι ασθενείς να αναφέρουν σε κάθε γιατρό ολοκληρωμένα το ιστορικό τους και να υπάρχει συστηματική συνεργασία διαφορετικών ιατρικών ειδικοτήτων.

Η αιτιολογία της αξονικής σπονδυλαρθρίτιδας δεν είναι γνωστή, αν και φαίνεται ότι συνυπάρχουν η γενετική προδιάθεση, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και η μηχανική φόρτιση ως παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωση και εξέλιξη της νόσου. Σε ένα ποσοστό των ασθενών η υπάρχουσα φλεγμονή εμφανίζεται μόνο όταν πραγματοποιηθεί μαγνητική τομογραφία –οι βλάβες στις απλές ακτινογραφίες της λεκάνης ή της σπονδυλικής στήλης μπορεί να μην είναι εμφανείς–, ενώ σε κάποιους άλλους ασθενείς αυτά τα ευρήματα εμφανίζονται εξαρχής στις απλές ακτινογραφίες. Πέρα, όμως, από τον τρόπο που τίθεται η διάγνωση, οι ασθενείς έχουν επίσης ανάγκη από θεραπευτικές λύσεις που θα ελέγξουν τα συμπτώματα και την εξέλιξη της νόσου. 

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι πρόκειται για νόσημα που μπορεί να επηρεάσει με διαφορετικούς τρόπους άτομα νεαρής ηλικίας, έχοντας σημαντική επίπτωση στην ποιότητα ζωής τους. Η διάγνωση βασίζεται σε σημαντικό ποσοστό στο ιστορικό (των ιδίων των ασθενών αλλά και της οικογένειάς τους) και στην κλινική εξέταση των ειδικών γιατρών, ενώ συμπληρωματικά γίνονται εργαστηριακές εξετάσεις, αιματολογικές και απεικονιστικές.

Η έγκαιρη και ολοκληρωμένη διάγνωση των ασθενών με αξονική σπονδυλαρθρίτιδα είναι σημαντική γιατί σήμερα είναι διαθέσιμες αρκετές θεραπευτικές επιλογές με διαφορετικά χαρακτηριστικά, οι οποίες επιτρέπουν την εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε ασθενή.