Η λιπώδης διήθηση του ήπατος είναι μια συχνή διαταραχή που σχετίζεται με το μεταβολικό σύνδρομο και μπορεί να αποβεί επικίνδυνη. Η νέα τεχνική της «ηλεκτρονικής βιοψίας» διευκολύνει την αναίμακτη διάγνωση και παρακολούθησή της.
— Πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η λιπώδης διήθηση του ήπατος; Πού οδηγεί τον ασθενή εάν εξελιχθεί και μείνει χωρίς θεραπεία;
Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (Νon-alcoholic Fatty Liver Disease-NAFLD) αποτελεί τη συχνότερη μορφή χρόνιας ηπατοπάθειας και την πρώτη αιτία ανεύρεσης παθολογικά αυξημένων ηπατικών ενζύμων στον γενικό πληθυσμό. Σύμφωνα με τα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα που μας «χτυπάνε» το καμπανάκι για το λιπώδες ήπαρ, το 20% του γενικού πληθυσμού θα αναπτύξει λιπώδη ηπατίτιδα (μη αλκοολικής αιτιολογίας), η οποία μπορεί να καταστεί επικίνδυνη και να οδηγήσει σε κίρρωση ή ηπατοκυτταρικό καρκίνο. Προκαλείται από την παθολογική συσσώρευση λιπιδίων στα ηπατοκύτταρα σε άτομα που δεν καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ, ενώ συνήθως ταυτίζεται με την παχυσαρκία. Το λιπώδες ήπαρ δεν είναι τόσο αθώο όσο νομίζουμε, καθώς δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα συμπτώματα και συνήθως ανευρίσκεται τυχαία κατά τη διενέργεια προληπτικού ελέγχου. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια άκρως επικίνδυνη κατάσταση διότι προσβάλλει τα ενδοθήλια στα αγγεία και μάλιστα τα περιφερικά αγγεία πρώτα, δηλαδή την περιφέρεια σώματος, αλλά κυρίως τον εγκέφαλο.
Το λιπώδες ήπαρ δεν είναι τόσο αθώο όσο νομίζουμε, καθώς δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα συμπτώματα και συνήθως ανευρίσκεται τυχαία κατά τη διενέργεια προληπτικού ελέγχου.
Το λιπώδες ήπαρ συνδυάζεται απολύτως με το μεταβολικό σύνδρομο. Όμως συνυπάρχουν κι άλλοι παράγοντες υψηλής επικινδυνότητας, όπως η χαμηλή HDL (καλή χοληστερίνη), η υψηλή χοληστερίνη, η υπέρταση και ο διαβήτης. Επομένως, είναι επικίνδυνο για το 2-5% των ασθενών που μπορεί να αναπτύξουν φλεγμονώδη ηπατίτιδα, η οποία θα οδηγήσει σε καρδιαγγειακά νοσήματα και πολλά άλλα.
— Τι αλλάζει στην παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου με τη νέα μέθοδο που στην ουσία αντικαθιστά την επεμβατική βιοψία με μια ηλεκτρονική βιοψία;
Στην Affidea εφαρμόζουμε τη νέα πρωτοποριακή μέθοδο εκτίμησης του λιπώδους ήπατος «UGAP» (Ultrasound-Guided Attenuation Parameter). Μέχρι σήμερα δυστυχώς δεν είχαμε τη δυνατότητα αντικειμενικής εκτίμησης της λιπώδους διήθησης, παρά μόνο μια αδρή υπερηχογραφική εκτίμηση. Πλέον, με αυτή την καινούργια μέθοδο κατηγοριοποιούμε τη λιπώδη διήθηση σε τρία στάδια (S1, S2, S3 – σοβαρότερη μορφή είναι η S3), με δυνατότητα επαναληψιμότητας της εξέτασης με μεγάλη αξιοπιστία. Πρόκειται για ένα απλό υπερηχογράφημα που γίνεται από εξειδικευμένο και κατάλληλα καταρτισμένο γιατρό. Δεν έχει καμία παρενέργεια και είναι εύκολη εξέταση για τον ασθενή. Επιπροσθέτως, με αυτήν τη νέα μέθοδο έχουμε τη δυνατότητα να βλέπουμε τη βελτίωση ή την επιδείνωση κάθε ασθενούς. Εκτός από αυτήν τη τεχνική βέβαια, συμπληρωματικά έχουμε και την ελαστογραφία, τη Shear Wave Elastography, για να εκτιμήσουμε και την ίνωση. Η ιατρική τεχνολογία τα τελευταία χρόνια, έχοντας σημειώσει αλματώδη ανάπτυξη, μας παρέχει σήμερα αυτήν τη μέθοδο που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ηλεκτρονική βιοψία, συμβάλλοντας στην πρόληψη και στην ακριβή διάγνωση της λιπώδους διήθησης.
— Πόσο έχει αλλάξει η πρόληψη στις μέρες μας χάρη σε αυτήν τη μεγάλη τεχνολογική επανάσταση;
Η πρώιμη διάγνωση αλλά και η αξιόπιστη κατηγοριοποίηση της λιπώδους διήθησης βοηθά να δούμε ποιοι ασθενείς έχουν συνεχή επιδείνωση και ποιοι από αυτούς παρουσιάζουν βελτίωση μετά από κατάλληλη θεραπευτική αγωγή. Ο κλινικός γιατρός, έχοντας ως γνώμονα αυτές τις αντικειμενικές μετρήσεις, δίνει συγκεκριμένες οδηγίες και θεραπεία, με αποτέλεσμα να προφυλάσσει τον ασθενή από τις συνέπειες της λιπώδους διήθησης με αναίμακτο τρόπο. Έτσι μπορούμε να κατηγοριοποιήσουμε το λιπώδες ήπαρ και να καταφέρουμε την υποστροφή της κατάστασης προς όφελος του ασθενούς.
— Καθώς μιλάμε για πρόληψη, τι άλλο πρέπει να γνωρίζουμε για να προλάβουμε την εμφάνιση της λιπώδους διήθησης του ήπατος;
Προσεκτική δίαιτα και οπωσδήποτε διατήρηση του ιδανικού βάρους με άσκηση, ρύθμιση του διαβήτη, του θυρεοειδούς και της δυσλιπιδαιμίας, αποφυγή του αλκοόλ και λήψη μόνο των απαραίτητων φαρμάκων, κατόπιν σύστασης του γιατρού, είναι μεταξύ άλλων μερικά από τα βασικά προληπτικά μέτρα. Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και με μια μικρή ποσότητα ξηρών καρπών λειτουργεί ως αντιοξειδωτικός παράγοντας ο οποίος βοηθάει στην επανόρθωση των βλαβών, ενώ προλαμβάνει την επίθεση των τοξινών σε διάφορα όργανα του σώματός μας.
