Λόρα Νάιτ: Ματιές στο έργο της πρώτης γυναίκας ζωγράφου που έγινε μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας

Dame Λόρα Νάιτ: Η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της, η πρώτη γυναίκα μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Facebook Twitter
Dame Laura Knight, The Flower (The Gift). © Φωτο: Credits Sotheby's
0

Η Λόρα Νάιτ δεν ήταν μόνο η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της αλλά και η πρώτη γυναίκα που έγινε το 1936 πλήρες μέλος στη Βασιλική Ακαδημία. Η αναδρομική της έκθεση στη Βασιλική Ακαδημία το 1965 ήταν η πρώτη από γυναίκα ζωγράφο.

Το όνομά της έρχεται πάλι στην επικαιρότητα με το ενδιαφέρον για τα έργα της να είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλη φορά, όπως δείχνει η διαδικτυακή δημοπρασία του οίκου Σόθμπις αποκλειστικά με έργα γυναικών ζωγράφων.

Η επιτυχία της άνοιξε τον δρόμο για μεγαλύτερη αναγνώριση των γυναικών στο βρετανικό καλλιτεχνικό ίδρυμα που κυριαρχείται ακόμα και σήμερα από άντρες, αλλά ήταν κάτι που κέρδισε με σκληρή δουλειά, αποφασιστικότητα και ταλέντο και με μια προσωπικότητα που ήταν αφοπλιστικά γοητευτική.

Η Dame Λόρα Νάιτ γεννήθηκε το 1877 στο Λονγκ Ίτον και μεγάλωσε με πολλά οικονομικά προβλήματα αφού ο πατέρας είχε εγκαταλείψει την γυναίκα του και τις τέσσερις κόρες του, λίγο μετά τη γέννηση της Λόρα. Η οικογένεια είχε πτωχεύσει όταν το εργοστάσιο παραγωγής δαντελών έπεσε «θύμα» της εκβιομηχανοποίησης και των νέων τεχνολογιών.

Η οικογένεια είχε σχέσεις στη βόρεια Γαλλία με κατασκευαστές δαντελών και το 1889 η Νάιτ στάλθηκε εκεί με την πρόθεση να μελετήσει την τέχνη σε ένα παριζιάνικο ατελιέ. Μετά από μια άθλια περίοδο στα γαλλικά σχολεία και τη χρεοκοπία της επιχείρησης που είχε η οικογένεια, η Νάιτ αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αγγλία.

Η επιτυχία της άνοιξε το δρόμο για μεγαλύτερη αναγνώριση των γυναικών στο βρετανικό καλλιτεχνικό ίδρυμα που κυριαρχείται ακόμα και σήμερα από άντρες, αλλά ήταν κάτι που κέρδισε με σκληρή δουλειά, αποφασιστικότητα και ταλέντο και με μια προσωπικότητα που ήταν αφοπλιστικά γοητευτική.

 Knight
Η Λόρα Νάιτ, περ. 1910. Φωτο: Wikipedia

Η μητέρα της, Σαρλότ Τζόνσον, δίδασκε με μερική απασχόληση στη Σχολή Τέχνης του Νότιγχαμ και κατάφερε να εγγραφεί εκεί η νεαρή Λόρα ως «μαθητευόμενη τεχνίτρια», χωρίς να πληρώνει δίδακτρα σε ηλικία μόλις 13 ετών. Αλλά μόλις δυο χρόνια αργότερα ανέλαβε να διδάξει, όταν η μητέρα της αρρώστησε με καρκίνο.

Αργότερα κέρδισε μια υποτροφία και το χρυσό μετάλλιο στον εθνικό διαγωνισμό φοιτητών που πραγματοποιήθηκε από το τότε Μουσείο South Kensington. Συνέχισε να παραδίδει ιδιωτικά μαθήματα μετά την αποχώρησή της από τη Σχολή Τέχνης, καθώς τόσο αυτή όσο και η αδερφή της Σίσι είχαν μείνει μόνες και με λίγα χρήματα μετά τον θάνατο της μητέρας τους.

Στη Σχολή Τέχνης, η Λόρα γνώρισε έναν από τους πιο υποσχόμενους μαθητές, τον Χάρολντ Νάιτ, τότε 17 ετών, και αποφάσισε ότι η καλύτερη μέθοδος μάθησης ήταν η αντιγραφή της τεχνικής του Χάρολντ. Έγιναν φίλοι και παντρεύτηκαν το 1903.

Το 1894 η Νάιτ επισκέφτηκε το Staithes, ένα ψαροχώρι στην ακτή του Γιορκσάιρ, για διακοπές και όταν επέστρεψε άρχισε να ζωγραφίζει ψαράδες και χωρικούς από τα γύρω αγροκτήματα δείχνοντας τη δυσκολία και τη φτώχεια της ζωής τους. Έκανε μελέτες, πίνακες ζωγραφικής με ακουαρέλες σε σκιώδεις τόνους. Η έλλειψη χρημάτων για ακριβά υλικά σήμαινε ότι παράγει λίγες ελαιογραφίες εκείνη την εποχή.

Η ίδια θυμόταν αργότερα ότι για να ζεσταθεί πέταγε στη φωτιά έργα, κάτι για το οποίο δεν μετάνιωσε γιατί δεν θεωρούσε επιτυχημένα αυτά τα κομμάτια. Τα παιδιά της περιοχής κάθονταν να ποζάρουν για αυτήν, για λίγες πένες, δίνοντάς της την ευκαιρία να αναπτύξει την τεχνική της.

Μετά τον γάμο της επισκέφθηκε με τον Χάρολντ Νάιτ την Ολλανδία και την καλλιτεχνική αποικία στο Λάρεν. Η αποικία ήταν μια ομάδα οπαδών της σχολής καλλιτεχνών της Χάγης που ζωγράφιζαν σε απομακρυσμένες αγροτικές κοινότητες από το 1850.

Dame Λόρα Νάιτ: Η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της, η πρώτη γυναίκα μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Facebook Twitter
Dame Laura Knight, Wind and Sun. Φωτο: © Credits Sotheby's

Στα τέλη του 1907 οι Νάιτ μετακόμισαν στην Κορνουάλη και εκεί μαζί με τους Lamorna Birch και Alfred Munnings, έγιναν κεντρικά πρόσωπα στην αποικία καλλιτεχνών γνωστή ως Σχολή Newlyn. Στο Newlyn η Νάιτ άφησε να φανούν οι πιο ζωντανές και δυναμικές πτυχές της προσωπικότητάς της.

Πέρασε το καλοκαίρι του 1908 δουλεύοντας στην παραλία, κάνοντας μελέτες για τη μεγάλη ζωγραφική της με παιδιά σε έντονο ηλιακό φως. Η «Παραλία» εμφανίστηκε στη Βασιλική Ακαδημία το 1909 και θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία, δείχνοντας τη Λόρα να ζωγραφίζει σε πιο ιμπρεσιονιστικό στυλ από ό,τι είχε δείξει στο παρελθόν.

Το φύλο στην περίπτωση της Νάιτ ήταν αυτό που διευκόλυνε την επαφή της με τα γυμνά σώματα των γυναικών όταν χρησιμοποιούσε μοντέλα από το Λονδίνο που ήταν έτοιμα να ποζάρουν γυμνά. Στο έργο της «Οι κόρες του Ήλιου», πολλές γυναίκες, μερικές γυμνές, κάθονται σε ένα παράκτιο κολπίσκο. Περίπου αυτή την εποχή άρχισε να ζωγραφίζει συνθέσεις γυναικών στο ύπαιθρο, με τα ρούχα να ανεμίζουν στον αέρα συχνά στα βράχια ή στις κορυφές των βράχων γύρω από τη Λαμόρνα στην Κορνουάλη. Τα τελευταία χρόνια παραδείγματα συνθέσεων με τον αέρα της Κορνουάλης έχουν προσελκύσει υψηλές τιμές σε δημοπρασίες.

Dame Λόρα Νάιτ: Η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της, η πρώτη γυναίκα μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Facebook Twitter
Dame Laura Knight, The Picnic. Φωτο: © Credits Sotheby's

Η μεγάλη ευελιξία της να κινείται σε διάφορα κοινωνικά στρώματα και όρια με ευκολία την οδήγησαν να δημιουργήσει εικόνες με το τσίρκο, όπου κλόουν και ακροβάτες την υποδέχτηκαν αναγνωρίζοντάς της σαν μια από αυτούς, μια καλλιτέχνιδα, ενώ σε μια από τις εξορμήσεις της στα περίχωρα ζωγράφισε τους τσιγγάνους από την ανοιχτή πόρτα μιας Rolls-Royce που της έδωσε ένας φίλος της και τη χρησιμοποιούσε σαν στούντιο.

Η Νάιτ ζωγράφισε εικόνες του μποξ, εικόνες από τα στρατόπεδα, εργοστάσια εξοπλισμού, ήταν επίσημη πολεμική καλλιτέχνις κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και σχεδίασε τις αφίσες για τον Γυναικείο Στρατό της Γης.

Ήταν μια γυναίκα καλλιτέχνις πέρα από τα στερεότυπα του φύλου και του ρόλου της και φιλοτέχνησε τα πορτρέτα τόσο της βασίλισσας Ελισάβετ όσο και των μαύρων ασθενών στους φυλετικά διαχωρισμένους θαλάμους του Παιδικού Νοσοκομείου της Βαλτιμόρης. Δεν έσπασε απλά τα όρια, αρνήθηκε να δει το φύλο της ως περιορισμό που θα την εμπόδιζε να ζωγραφίσει αυτό που την ενέπνεε.

Dame Λόρα Νάιτ: Η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της, η πρώτη γυναίκα μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Facebook Twitter
Πορτρέτο της Λόρα από τον σύζυγό της Χάρολντ. Harold Knight, Books, Portrait of Laura Knight. Φωτο: © Credits Sotheby's

Ο σύζυγός της, Χάρολντ, ένας ήσυχος και εύθραυστος άντρας, υποστήριζε και αγαπούσε τον ανεμοστρόβιλο της φιλοδοξίας και της ενέργειάς της. Ήταν επίσης καλλιτέχνης και με μεγάλο ταλέντο, αλλά το έργο του επισκιάστηκε από το έργο της γυναίκας του. Αγαπούσε και σεβόταν τη Λόρα, όπως και πολλοί άλλοι – σχεδόν όλοι που τη συνάντησαν, συμπεριλαμβανομένης της κοινότητας των καλλιτεχνών που εγκαταστάθηκαν στην ακτή της Κορνουάλης, στο Newlyn, στις αρχές του εικοστού αιώνα.

Τα πανάκριβα σήμερα έργα της, οι ανεμοδαρμένες εικόνες δίπλα στη θάλασσα, ζωγραφισμένες ψηλά, στα βράχια της Κορνουάλης, μας λένε πολλά για εκείνη, όταν οι καλλιτεχνικές της φιλοδοξίες ήταν τόσο ατελείωτες όσο ο ουρανός πάνω της.

Dame Λόρα Νάιτ: Η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της, η πρώτη γυναίκα μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Facebook Twitter
Dame Laura Knight, Bathing.
Dame Λόρα Νάιτ: Η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της, η πρώτη γυναίκα μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Facebook Twitter
Dame Laura Knight, Spring. Φωτο: © Tate Gallery
Dame Λόρα Νάιτ: Η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της, η πρώτη γυναίκα μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Facebook Twitter
Το έργο της δημοπρασίας. Φωτο: © Credits Sotheby's
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το σπίτι της τελευταίας των σουρεαλιστών γίνεται μουσείο. Η απίθανη και θαυμαστή ιστορία της Λεονόρα Κάρινγκτον

Εικαστικά / Λεονόρα Κάρινγκτον: Το σπίτι της τελευταίας των σουρεαλιστών γίνεται μουσείο

Δέκα χρόνια μετά το θάνατό της, το σπίτι και ατελιέ της, το μέρος στο οποίο δημιούργησε μερικά από τα ωραιότερα έργα της, έζησε για 65 χρόνια και είχε μετατραπεί με επίκεντρο την ίδια σε κέντρο για τον κύκλο των καλλιτεχνών στο Μεξικό, ανοίγει στους επισκέπτες που είναι πρόθυμοι να μάθουν περισσότερα για το έργο και την κληρονομιά της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞ Έξι χώροι τέχνης των Εξαρχείων ενώνουν τις δυνάμεις τους με θέμα το νερό

Εικαστικά / Έξι γκαλερί των Εξαρχείων, έξι εκθέσεις για το νερό

Μια διαδρομή σε έξι χώρους τέχνης μέσα από τα έργα 46 καλλιτεχνών/καλλιτέχνιδων διαμορφώνει μια συνολική εμπειρία που αναδεικνύει το κέντρο της πόλης σε τόπο παραγωγής, συνομιλίας και πνευματικής κίνησης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Εικαστικά / «The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Η γκαλερί Ζουμπουλάκη οργανώνει μια έκθεση τιμώντας τον πρόωρα χαμένο καλλιτέχνη, στην οποία θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την εμβληματική εγκατάσταση που μας εκπροσώπησε το 2007 στην Μπιενάλε της Βενετίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Αποστολή στο Ριάντ / Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Η LiFO ταξίδεψε στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας για την 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Ντιρίγια. Από τις μνήμες της προσφυγιάς έως τα σύγχρονα εικαστικά τοπία, η φετινή διοργάνωση εξερευνά την κίνηση ως θεμελιώδη εμπειρία της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Guest Editors / Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Mε αφορμή το έργο του «Νεκρή φύση σε άσπρο τραπέζι», θυμόμαστε τον σπουδαίο εικαστικό που χάθηκε πριν από μερικούς μήνες, τον τρόπο που τα τοπία του υπαινίσσονται την πραγματικότητα, χωρίς να υπενθυμίζουν τον χυδαίο χαρακτήρα της.
Ν. Π. ΠΑΪ́ΣΙΟΣ
Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το μακρινό 1951

Εικαστικά / «Υπέροχη κόλαση, η Αθήνα»: Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το 1951

Ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος γράφει από το Παρίσι στη φίλη του και ζωγράφο Ελένη Σταθοπούλου για την εμπειρία της έκθεσής του στην Πόλη του Φωτός, τονίζοντας τη νοσταλγία του για την «υπέροχη κόλαση, την Αθήνα».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Οι «Άηχοι διάλογοι» του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Εικαστικά / Μια έκθεση φέρνει κοντά το έργο του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Τα έργα των δύο Ηπειρωτών δημιουργών παρουσιάζονται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων με τον τίτλο «Άηχοι Διάλογοι». Παρότι οι καλλιτεχνικές τους διαδρομές αποκλίνουν, ένα κοινό ρεύμα τις διαπερνά, επιτρέποντας μια διακριτική αλλά ουσιαστική «συνομιλία» ανάμεσά τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μαρία Τσαντσάνογλου: «Θα ήθελα η ρωσική πρωτοπορία να λειτουργήσει ως ύμνος για τον άνθρωπο και την ανάγκη για έναν ανατρεπτικό τρόπο σκέψης»

Εικαστικά / Μαρία Τσαντσάνογλου: «Στη Μόσχα έλεγαν τον Κωστάκη "τρελοέλληνα"»

Λίγο πριν από την έκθεση για τη ρωσική πρωτοπορία με έργα από τη Συλλογή Κωστάκη στην Εθνική Πινακοθήκη, η διευθύντρια του του ΜΟΜus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, που φιλοξενεί τη συλλογή, μιλάει για τη σημασία της.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Εικαστικά / Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Από τη μεγαλειώδη αναδρομική του Ακριθάκη στο Μπενάκη και την αντίστοιχη για τον Αλεξίου μέχρι την έκθεση για τους αδελφούς Χουλιαρά και τη γλυπτική του Τζούροβιτς, τα μουσεία και οι γκαλερί της πόλης έχουν πολλά να δείξουν.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

Εικαστικά / Τρεις μήνες γεμάτοι με δυνατές εκθέσεις εικαστικών

Από τον Αλέξη Ακριθάκη και τον Τζεφ Κουνς μέχρι τις φωτογραφικές σειρές του Γιώργου Λάνθιμου και τον Tom Wesselman, η εικαστική κίνηση του νέου χρόνου παίρνει τη σκυτάλη, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΠΕΞ Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία, για να μπορεί να υπάρχει»

Εικαστικά / Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία»

Η νέα έκθεση του καλλιτεχνικού διδύμου από τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει για μια ακόμα φορά πολύχρωμα χαλιά που κρύβουν αρχέγονα σύμβολα και μοτίβα, με ευθεία αναφορά στα όσα συμβαίνουν στη σκληρή εποχή μας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ