Υμηττός

Βάλλεται από παντού

Περιγραφή: Περιοχή περίπου 80.000 τετραγωνικών μέτρων ενταγμένη στο πανευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 με 672 είδη φυτών, 134 είδη πουλιών. Το πράσινο είναι χωρισμένο σε δυο ζώνες προστασίας: την Α', στην οποία απαγορεύεται οποιαδήποτε μορφή δόμησης, και τη Β', η οποία προστατευει τον Υμηττό - εδώ επιτρέπεται, για παράδειγμα, να χτιστούν νοσοκομεία, σχολές και νεκροταφεία.

Καταπατήσεις: Και οι δυο ζώνες καταπατούνται - στην Α' βρίσκει κανείς άπειρες κεραίες κινητής τηλεφωνίας και τηλεόρασης, ενώ εδώ βρίσκεται από το 1955 το Στρατόπεδο Σακέτα εκτάσεως 125 στρεμμάτων (να σημειώσουμε πως στην περιοχή ο στρατός διαθέτει από βενζινάδικο μέχρι κατάστημα για να κάνουν οι στρατιωτικοί τα ψώνια τους), ενώ στη Β' ζώνη λειτουργούν παράνομα μάντρες, τσιμεντοβιομηχανίες και ασβεστοποιεία αλλά και αυθαίρετοι οικισμοί.

Πυρκαγιές: Εξαιτίας των πυρκαγιών, μόνο το 2007 και το 2008 χάθηκαν πάνω από 2.000 στρέμματα δάσους.

Διεκδικήσεις: Τουλάχιστον 30.000 στρέμματα διεκδικούνται από ιδιώτες. Πιο συγκεκριμένα, η Εκκλησία διεκδικεί περί τα 15.000 στρέμματα σε περιοχές είτε δασικές είτε ημιδασικές. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο που πρόεκυψε πρόσφατα είναι τα σχέδια του ΥΠΕΧΩΔΕ, που προσπαθεί με νέο Προεδρικό Διάταγμα να χωρίσει την περιοχή σε τρεις ζώνες (Α', Β' και Γ') και οκτώ υποζώνες, με λίγα λόγια να εγκαταστήσει ακόμα περισσότερες εμπορικές χρήσεις στον Υμμητό αλλά και να ανοιξει το δρόμο για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων. Παράλληλα, το ΥΠΕΧΩΔΕ σχεδιάζει επέκταση της Αττικής Οδού 55 χιλιόμετρων με 100 μέτρα πλάτος. Θα χρειαστεί να κοπούν πάνω από 4.000 δέντρα, ενώ μέρος του βουνού θα επιχωματωθεί, θα σκαφτεί και θα ασφαλτοδρομηθεί, διαταράσσοντας για τα καλά το ήδη ταλαιπωρημένο οικοσύστημα του βουνού. Στο σχέδιο αντιτίθενται η Εκκλησία, που διεκδικεί πάνω από 14.000 στρέμματα αλλά και η πλειοψηφία των δημων. Πριν από δυο εβδομάδες η Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Υμμητού μαζί με τη Νομαρχία της Ανατολικής Αττικής, το Δικηγορικό Σύλλογο Αθήνας και το Τεχνικό Επιμελητήριο κατέθεσαν εναλλακτικό σχέδιο στο ΥΠΕΧΩΔΕ, που αφήνει άθικτο τον Υμηττό.

Κτήμα Ζωγράφου

Περιμένοντας το Προεδρικό Διάταγμα

Περιγραφή: Πρόκειται για 9,5 μόλις στρέμματα στην καρδιά του Δήμου Ζωγράφου, στη μέση του οποίου βρίσκεται η διατηρητέα Βίλλα Ζωγράφου. Nα σημειωθεί ότι ο Δήμος Ζωγράφου είναι από τους πιο πυκνοκατοικημένους της Αθήνας, με αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο μόλις 0,4 τ.μ.

Διεκδίκηση: To 2004 ο νομάρχης κηρύσσει το Κτήμα Ζωγράφου κοινόχρηστο χώρο πρασίνου. Οι κληρονόμοι της οικογένειας Ζωγράφου, που διεκδικούν την προγενέστερη δωρεά του κτήματος, το 1978, καταφεύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Τον Αύγουστο του 2007 ο Δήμος παίρνει πίσω την απόφασή του περί χώρου πρασίνου και συμφωνεί με την οικογένεια Ζωγράφου. Σε αυτήν προβλέπεται ότι η οικογένεια θα οικοδομήσει εμπορικό κέντρο 37.000 τ.μ., με πολυκαταστήματα, σινεμά, καφετέριες και υπόγεια γκαράζ. Παράλληλα, ο Δήμος χρεώνεται με 19,4 ευρώ, για τα οποία αναγκάζεται να πάρει δάνειο 25 εκατ. ευρώ - με λιγα λόγια χάνεται και το Κτήμα Ζωγράφου και ο δήμος βρίσκεται χρεωμένος.

Η αντίδραση των κατοίκων: Δημιουργείται η Επιτροπή Αγώνα Κατοίκων για το Κτήμα Ζωγράφου. Το Συμβούλιο της Επικρατείας απαγορεύει την οποιαδήποτε δόμηση, ενώ παραπέμπει το θέμα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στο ΥΠΕΧΩΔΕ για να εκδοθεί Προεδρικό Διάταγμα που να χαρακτηρίζει τον χώρο «κοινόχρηστο πράσινο» και ταυτόχρονα να αποτραπούν η υπερχρέωση του δήμου και η οικονομική επιβάρυνση των δημοτών. Το Μάρτιο του '08 ο υφυπουργός ΥΠΕΧΩΔΕ υποστηρίζει ότι θα βγει Προεδρικό Διάταγμα για το χαρακτηρισμό του χώρου ως «πράσινου», μόλις παραληφθεί ο φάκελος με την υπόθεση από το Δήμο Ζωγράφου. Πράγματι, ο φάκελος με την εισήγηση του δημάρχου στέλνεται δυο μήνες μετά. Ένα χρόνο μετά η υπόθεση ακόμα εκκρεμεί. Τι ακριβώς περιμένει το ΥΠΕΧΩΔΕ; Ιδού η απορία.

Ελαιώνας

Στην αναμονή

Περιγραφή: Πρόκειται για 9.000 στρέμματα πολύ κοντά στο κέντρο της Αθήνας - εδώ υπάρχουν, μεταξύ άλλων, μάντρες, αποθήκες και βιομηχανίες. Με Προεδρικό Διάταγμα του 1995 προβλέπονται ανάπλαση και 3.500 στρέμματα πρασίνου. Δεν γίνεται απολύτως τίποτα. Ο Ελαιώνας αφήνεται στη μοίρα του και γίνεται κάτι σαν παράνομη χωματερή, εξαιτίας των απορριμμάτων και των μπάζων από τις μάντρες και τις βιομηχανίες της περιοχής.

Η διπλή ανάπλαση: Το 2006 σχεδιάζεται η λεγόμενη «διπλή αναπλαση»του Δήμου Αθηναίων. Η διπλή ανάπλαση είναι αφορμή για μια «οικολογική αναβάθμιση» του Ελαιώνα και της ευρύτερης περιοχής - το πάρκο του Παναθηναϊκού στη λεωφόρο Αλεξάνδρας θα απαλλοτριωθεί (δημιουργώντας, μεταξύ άλλων, 35 στρέμματα πρασίνου, σύμφωνα, πάντα, με το Δήμο Αθηναίων) και το Γήπεδο του Παναθηναϊκού μεταφέρεται στον Ελαιώνα: δημιουργούνται ποδοσφαιρικό γήπεδο 40.000 θέσεων, κλειστό γήπεδο μπάσκετ, πολυλειτουργικό δημοτικό κτίριο 42.500 τετραγωνικών μέτρων, υπέργειοι και υπόγειοι χώροι στάθμευσης (πράγμα που σημαίνει μεγάλη ασφαλτοστρωμένη έκταση). Παράλληλα, μεταφέρονται 60.000 τ.μ. δόμησης, που αντιστοιχούν στο οικόπεδο της Λ. Αλεξάνδρας. Σε αυτά προστίθενται ακόμα 35.500 τ.μ., ενώ διπλασιάζεται ο συντελεστής δόμησης στο παρακείμενο οικόπεδο για να παραχωρήσει η εταιρεία χωρίς αποζημίωση στο δήμο 19 στρέμματα. To εμπορικό κέντρο δεν σχεδιάζεται για να ισοδυναμεί με δυομίσι Mall. Ο Δήμος Αθηναίων υποστηρίζει ότι σε αυτό που απομένει δημιουργείται πάρκο 135 στρεμμάτων (στα 9.000 στρέμματα!), αν και στην πραγματικότητα, βέβαια, για το εν λόγω πάρκο έχουν υπολογιστεί από ταράτσες μέχρι κοινόχρηστοι χώροι. Παράλληλα, ο Ελαιώνας συζητείται ως εναλλακτική λύση για ένα σωρό προτάσεις: από ανέγερση τζαμιού μέχρι νεκροταφείο και το νέο κτίριο της Βουλής.

Η προσφυγή: Τον Απρίλιο και αφού το χτίσιμο του εμπορικού κέντρου έχει «παγώσει» από το Δεκέμβριο, μετά από προσφυγή 131 πολιτών και με τη συνδρομή του ΣΥΡΙΖΑ, το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφασίζει να πει ναι στο γήπεδο του Παναθηναϊκού αλλά όχι στο εμπορικό κέντρο, ως παράνομο κι αντίθετο στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Από τότε η υπόθεση εκκρεμεί.

Πάρκο Ελληνικού

Η μεγάλη ευκαιρία της Αθήνας

Περιγραφή: Το αεροδρόμιο της Αθήνας για πάνω από 60 χρόνια καλύπτει περιοχή περισσότερων από 5.300 στρεμμάτων. Μετά από την κατασκευή του νέου αεροδρομίου αλλά και το πέρας των Ολυμπιακών Αγώνων, το Ελληνικό έγινε περιστασιακά χώρος εκθέσεων.

Η μελέτη του ΥΠΕΧΩΔΕ: Η μελέτη του ΥΠΕΧΩΔΕ παρουσιάζεται το 2007 και μιλά υπερήφανα για ένα πάρκο που θα ξεπερνά ακόμα και το Ηyde Park. Συμφωνα με το ΕΜΠ, φυσικά, κάτι τέτοιο δεν ισχύει: 1.726 τ.μ. προορίζονται για κτίρια από μπετόν και άσφαλτο. Έκταση 3.854 στρεμμάτων προορίζονται για πράσινο.- για να διαμορφωθεί πραγματικά ως αστικό πάρκο θα έπρεπε να φυτευτούν 500.000-750.00 δεντρα. Τωρα αναμένεται να φυτευτεί λιγότερο από το 1/10 από αυτό, με μοιρασμένες τις φυτεύσεις «υψηλού πρασίνου». Παράλληλα, ο υπουργός ΥΠΕΧΩΔΕ έχει ζητήσει την αυτοχρηματοδότηση του έργου με «ήπια» οικιστική ανάπτυξη παρα το γεγονός οτι το πάρκο θα μπορούσε άνετα να χρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ (όπως αποδείχτηκε και πρόσφατα, από την απάντηση της αρμόδιας επιτρόπου Ντανούτα Χούμπνερ, μετά από επέρωτηση του βουλευτη του ΣΥΝ Δημήτρη Παπαδημούλη). Πολυ μεγάλη ανησυχία προκαλεί επίσης το σχέδιο για το νέο αυτοκινητόδρομο που θα διατρέχει τη δυτική πλευρά του αεροδρομίου - έξι ανισόπεδοι κόμβοι θα υπάρχουν μέσα στο πάρκο. Σίγουρα δεν θα θυμίζει το Hyde Park.