Ανοιχτός από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου ο Εθνικός Κήπος φιλοξενεί στα μονοπάτια του πλήθος ανθρώπων κατά τη διάρκεια της μέρας, όμως η νυχτερινή μορφή του αποτελεί ένα μικρό μυστήριο. Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Εθνικός Κήπος. Περίπατος Μαθητείας – 10+1 Στάσεις» από τις Εκδόσεις Άγρα, ο Στράτος Καλαφάτης κατέγραψε μέσω μιας σειράς φωτογραφιών την όψη που παίρνει το ιστορικό σημείο της πόλης το βράδυ.


Μια ιδιαίτερη περιπατητική παράσταση που παρουσιάστηκε για δύο συνεχόμενα χρόνια στο Φεστιβάλ Αθηνών βρίσκεται πίσω από αυτή την έκδοση. Το «Εθνικός Κήπος, περίπατος μαθητείας και αλητείας» υπήρξε μία από τις πιο αγαπημένες παραγωγές που έχει παρουσιάσει το φεστιβάλ τα τελευταία χρόνια. Η παράσταση του Θοδωρή Γκόνη ανέβηκε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 2017 και γνώρισε τόση επιτυχία που επαναλήφθηκε και την επόμενη χρονιά, στο πλαίσιο πάντα της ενότητας «Άνοιγμα στην πόλη».

 

Γύρω απ' τα σιντριβάνια και τα μονοπάτια του έχουν περάσει ποιητές και περιπατητές, κατατρεγμένοι και ερωτευμένοι, φυγαδευμένοι βουλευτές, τουρίστες και πολλοί ακόμα.

 

Μέσα από μια μεγάλη βόλτα στον Εθνικό Κήπο, το κοινό μπορούσε να μάθει όχι μόνο την ιστορία του ίδιου του Κήπου, αλλά και της βασίλισσας Αμαλίας και τελικά της ίδιας της πόλης της Αθήνας.

 

Ο Θοδωρής Γκόνης μαζί με τη συνδημιουργό και σκηνογράφο της παράστασης, Ελένη Στρούλια, συγκέντρωσαν το υλικό στο οποίο βασίστηκαν για τη δραματουργία της παράστασης, στο βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Άγρα. Οι πρωτότυπες νυχτερινές φωτογραφίες του Εθνικού Κήπου τραβήχτηκαν ειδικά για την έκδοση από τον φωτογράφο Στράτο Καλαφάτη.

 

© Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019
© Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019


Ο πρώτος οργανωμένος χώρος διακοσμητικού πρασίνου της νεότερης Ελλάδας, επίσημα χαρακτηρισμένος ως ιστορικός τόπος συμπυκνώνει την μνήμη, την ιστορία, την ένταση της πόλης και των ανθρώπων της. Γύρω απ' τα σιντριβάνια και τα μονοπάτια του έχουν περάσει ποιητές και περιπατητές, κατατρεγμένοι και ερωτευμένοι, φυγαδευμένοι βουλευτές, τουρίστες και πολλοί ακόμα.


Εθνικός, Κρατικός / Δημόσιος, Βασιλικός, ο Κήπος βαφτίζεται ανάλογα με το πολίτευμα της χώρας. Τώρα ανοιχτός για όλους από την ανατολή μέχρι τη δύση του ήλιου. Άλλοτε η είσοδος στο κοινό δεν επιτρεπόταν παρά ελάχιστες μέρες τον χρόνο, όταν έλειπαν οι βασιλείς από τα ανάκτορα.


Περπατώντας κανείς με σκοπό ή ασκόπως, συναντά τις προτομές του Διονυσίου Σολωμού, του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, του Ζαν Μορεάς, αλλά και του Ιωάννη Καποδίστρια, του Ελβετού τραπεζίτη Ιωάννη Εϋνάρδου και του συνθέτη του ολυμπιακού ύμνου Σπυρίδωνα Φιλίσκου Σαμάρα.


Άλλες μορφές είναι μεν αόρατες αλλά επίμονα παρούσες: η απαρηγόρητη βασίλισσα Αμαλία, ο Όθων, οι βασιλικές οικογένειες, ο Βαυαρός γεωπόνος Φρειδερίκος Σμιτ, ο κηποτεχνίτης Φρανσουά Λουί Μπαρώ, που έφεραν απ' όλο τον κόσμο τα πεντακόσια είδη φυτών με παράξενα ονόματα.

 

Η προτομή του Γαλλοελβετού φιλέλληνα Ιωάννη Εϋνάρδου, έργο του γλύπτη Ιωάννου Κόσσου. Είναι η πρώτη προτομή που τοποθετήθηκε σε υπαίθριο χώρο της νεότερης Αθήνας. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019
Η προτομή του Γαλλοελβετού φιλέλληνα Ιωάννη Εϋνάρδου, έργο του γλύπτη Ιωάννου Κόσσου. Είναι η πρώτη προτομή που τοποθετήθηκε σε υπαίθριο χώρο της νεότερης Αθήνας. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019

 

Κατά την εκτέλεση των κηποτεχνικών και τεχνικών εργασιών δημιουργίας του Κήπου βρέθηκαν, σε διάφορα μέρη του χώρου που ανασκάπτονταν, αρχαιότητες, κυρίως της ρωμαϊκής περιόδου. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019
Κατά την εκτέλεση των κηποτεχνικών και τεχνικών εργασιών δημιουργίας του Κήπου βρέθηκαν, σε διάφορα μέρη του χώρου που ανασκάπτονταν, αρχαιότητες, κυρίως της ρωμαϊκής περιόδου. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019

 

Άποψη του κέντρου του Κήπου, όπου διακρίνεται η χαρακτηριστική νησίδα με τις Δατούρες (Datura Arborea) και τις Λιβιστόνες (Livistona chinensis). © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019
Άποψη του κέντρου του Κήπου, όπου διακρίνεται η χαρακτηριστική νησίδα με τις Δατούρες (Datura Arborea) και τις Λιβιστόνες (Livistona chinensis). © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019

 

Η μνημειώδης δεντροστοιχία με τις Ουασινγκτώνιες στη δυτική είσοδο του Κήπου. Σύμφωνα με τον Σμιτ, φυτεύτηκαν το 1842 από την ίδια την Αμαλία. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019
Η μνημειώδης δεντροστοιχία με τις Ουασινγκτώνιες στη δυτική είσοδο του Κήπου. Σύμφωνα με τον Σμιτ, φυτεύτηκαν το 1842 από την ίδια την Αμαλία. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019

 

Η προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια, μπροστά σε παρτέρι με φοινικοειδείς Λιβιστόνες (Livistona chinensis). Ο Καποδίστριας απεικονίζεται με ενδυμασία που παραπέμπει σε ρωμαϊκά πρότυπα. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019
Η προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια, μπροστά σε παρτέρι με φοινικοειδείς Λιβιστόνες (Livistona chinensis). Ο Καποδίστριας απεικονίζεται με ενδυμασία που παραπέμπει σε ρωμαϊκά πρότυπα. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019

 

Ουασινγκτώνια η νηματοφόρος (Washingtonia filifera), μεγάλο φοινικοειδές δένδρο που κατάγεται από τις νοτιοδυτικές Η.Π.Α. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019
Ουασινγκτώνια η νηματοφόρος (Washingtonia filifera), μεγάλο φοινικοειδές δένδρο που κατάγεται από τις νοτιοδυτικές Η.Π.Α. © Στράτος Καλαφάτης και Εκδόσεις Άγρα, 2019


Info

Θοδωρής Γκόνης- Ελένη Στρούλια

«Εθνικός Κήπος. Περίπατος Μαθητείας-10+1 Στάσεις»

Νυχτερινές Φωτογραφίες του Στράτου Καλαφάτη

Εκδόσεις Άγρα