ADVERTORIAL
Στα ελληνικά σχολεία τα τελευταία χρόνια συμβαίνει κάτι τέτοιο: μαθητές και μαθήτριες μετρούν την κατανάλωση ενέργειας του σχολείου τους, οργανώνουν δράσεις για τη βιοποικιλότητα στη γειτονιά τους, σχεδιάζουν τρόπους μείωσης των απορριμμάτων ή δημιουργούν σχολικούς κήπους. Δεν πρόκειται απλώς για περιβαλλοντικές δραστηριότητες, αλλά για μια διαφορετική προσέγγιση στην εκπαίδευση.
Και βρίσκεται ακριβώς στον πυρήνα μιας διεθνούς πρωτοβουλίας.
Το 2022, στη Σύνοδο για τον Μετασχηματισμό της Εκπαίδευσης, η UNESCO ανακοίνωσε την τη Σύμπραξη για την Πράσινη Εκπαίδευση (Greening Education Partnership), μια παγκόσμια προσπάθεια που φιλοδοξεί να μετατρέψει την εκπαίδευση σε βασικό εργαλείο αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης, ώστε όλη η εκπαιδευτική κοινότητα να είναι κλιματικά έτοιμη, αλλά και να επηρεάζει θετικά την κοινωνία γύρω της.
Η λογική είναι απλή αλλά βαθιά: η βιωσιμότητα δεν μπορεί να διδάσκεται μόνο ως θεωρία. Πρέπει να αποτελεί μέρος της καθημερινής εμπειρίας των μαθητών, ενώ να σημειωθεί πως μέχρι το 2030 θα πρέπει να μισά εκπαιδευτικά ιδρύματα πανελλαδικά να διαθέτουν μία πράσινη πιστοποίηση.
Έτσι γεννιέται η ιδέα των «πράσινων σχολείων» από την UNESCO: σχολείων που ενσωματώνουν την αειφορία στη λειτουργία τους, στη διδασκαλία και στη σχέση τους με την κοινότητα. Και σε αυτή την κατεύθυνση, η UNESCO έχει ήδη αναγνωρίσει ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία που υπάρχουν σήμερα παγκοσμίως: το δίκτυο Οικολογικά Σχολεία (Eco-Schools).
Όταν το σχολείο γίνεται ένα μικρό οικοσύστημα
Τα Οικολογικά Σχολεία είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα εκπαίδευσης για την αειφορία στον κόσμο, και υλοποιείται σε περισσότερες από 100 χώρες με συμμετοχή εκατομμυρίων μαθητών/τριών. Το πρόγραμμα βασίζεται σε μια απλή αλλά ισχυρή ιδέα: το σχολείο δεν διδάσκει μόνο για το περιβάλλον – λειτουργεί το ίδιο ως βιώσιμο οικοσύστημα.
Μέσα από την καταξιωμένη μεθοδολογία των επτά βημάτων, οι μαθητές και οι μαθήτριες συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία αλλαγής του σχολείου τους. Δημιουργούν περιβαλλοντικές επιτροπές, καταγράφουν το οικολογικό αποτύπωμα του σχολείου, σχεδιάζουν δράσεις και συνεργάζονται με την τοπική κοινωνία.
Η βιωσιμότητα δεν περιορίζεται σε ένα μάθημα. Διαπερνά όλη τη σχολική ζωή – από το πρόγραμμα σπουδών μέχρι τη διαχείριση των πόρων και τη συμμετοχή της κοινότητας.
Αυτός είναι και ο λόγος που η UNESCO θεωρεί το πρόγραμμα ένα από τα καταλληλότερα εργαλεία για την επίτευξη των στόχων του πυλώνα «Greening Schools» της Σύμπραξης για την Πράσινη Εκπαίδευση, σύμφωνα με τον οποίο μέχρι το 2030 θα πρέπει τα μισά εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας μας να διαθέτουν μία πράσινη πιστοποίηση.
Η Ελλάδα μέσα σε ένα παγκόσμιο δίκτυο σχολείων
Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα υλοποιείται από την Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, την παλαιότερη περιβαλλοντική ΜΚΟ στην Ελλάδα, ενεργή αδιάλειπτα από το 1951.
Από την ίδρυσή της, η ΕΕΠΦ έχει συνδέσει την πορεία της με την προστασία της φυσικής κληρονομιάς της Ελλάδας. Από τη συμβολή της στη δημιουργία εθνικών δρυμών μέχρι την προώθηση διεθνών περιβαλλοντικών πρωτοβουλιών, η δράση της έχει διαμορφώσει σημαντικά το πεδίο της περιβαλλοντικής πολιτικής και εκπαίδευσης στη χώρα.
Σήμερα, η Εταιρία είναι εθνικός χειριστής των πέντε διεθνών προγραμμάτων του Foundation for Environmental Education (FEE), που είναι η Γαλάζια Σημαία, το Green Key και τρία μεγάλα εκπαιδευτικά δίκτυα: τα Οικολογικά Σχολεία, το Μαθαίνω για τα Οικοσυστήματα και τα Δάση και οι Νέοι Δημοσιογράφοι για το Περιβάλλον.
Στην Ελλάδα υπάρχει σήμερα ένα από τα πιο ενεργά δίκτυα Οικολογικών Σχολείων στην Ευρώπη. Περίπου 1.000 σχολεία σε όλη τη χώρα συμμετέχουν στο πρόγραμμα, ενώ την προηγούμενη σχολική χρονιά συμμετείχαν στις δράσεις του δικτύου περισσότερες από 800 σχολικές μονάδες, 8.000 εκπαιδευτικοί και πάνω από 160.000 μαθητές.
Το πιο σημαντικό όμως στοιχείο δεν είναι οι αριθμοί. Είναι η κουλτούρα που δημιουργείται: σχολεία που λειτουργούν ως μικρές κοινότητες δράσης, όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν είναι απλοί αποδέκτες γνώσης αλλά ενεργοί συμμετέχοντες.
Ένα φεστιβάλ που αποτυπώνει μια εκπαιδευτική αλλαγή
Η δυναμική του δικτύου θα αποτυπωθεί φέτος σε μια μεγάλη συνάντηση σχολείων. Στις 3 Απριλίου, στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, θα πραγματοποιηθεί το Μαθητικό Φεστιβάλ Οικολογικών Σχολείων.
Περισσότερα από 260 σχολεία από όλη την Ελλάδα θα συναντηθούν για να παρουσιάσουν τις δράσεις τους, να ανταλλάξουν ιδέες και να γιορτάσουν μια διαφορετική εκπαιδευτική κουλτούρα.
Το αποκορύφωμα της ημέρας θα είναι η βράβευση 263 σχολείων με την Πράσινη Σημαία, τη διεθνή πιστοποίηση που απονέμεται σε σχολικές κοινότητες που εφαρμόζουν με συνέπεια τις αρχές της βιωσιμότητας και της συμμετοχικής μάθησης.
Η Πράσινη Σημαία είναι κάτι περισσότερο από μια διάκριση. Είναι η αναγνώριση ότι ένα σχολείο έχει καταφέρει να μετατρέψει την περιβαλλοντική ευαισθησία σε καθημερινή πρακτική.
Το σχολείο ως χώρος αλλαγής
Η εκπαίδευση για το περιβάλλον δεν αφορά μόνο την κατανόηση των περιβαλλοντικών προβλημάτων ή της κλιματικής κρίσης. Αφορά την καλλιέργεια δεξιοτήτων, αξιών και στάσεων που βοηθούν τους νέους να κατανοήσουν τον κόσμο και να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωσή του.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί η Σύμπραξη της UNESCO για την Πράσινη Εκπαίδευση. Και αυτό ακριβώς εφαρμόζεται καθημερινά στα Οικολογικά Σχολεία.
Μέσα σε μια εποχή μεγάλων περιβαλλοντικών προκλήσεων, τα σχολεία αυτά λειτουργούν ως δυναμικά εργαστήρια αλλαγής. Και το μήνυμα που μεταφέρουν είναι απλό αλλά βαθιά αισιόδοξο: Είναι cool να νοιάζεσαι.
Κάποια πράγματα αλλάζουν αργά. Κάποια άλλα, σχεδόν αθόρυβα, δημιουργούν μια μικρή επανάσταση.
Διεύθυνση: Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων (Πειραιώς 100, 11854 - Γκάζι, Αθήνα)
Ώρες: 10:00 - 18:00
Περισσότερες πληροφορίες:
Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης
τηλ: 210 3224944, (εσωτ:113) | email: [email protected] | www.eepf.gr
