ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΙΣΧΥΡΗ, πολυπληθής και πανταχού παρούσα η ιδιότητα του influencer στη σύγχρονη οικονομία της προσοχής αλλά και στην καθημερινότητα την ίδια (την καθημερινότητα της οθόνης), που ξεχνά κανείς ότι πρόκειται για πολύ πρόσφατο φρούτο. Μια δεκαετία το πολύ. Στο μεταξύ όμως η «δημιουργία περιεχομένου» έχει σκεπάσει τα πάντα και ο τζίρος των influencers έχει απογειωθεί στη στρατόσφαιρα, παρά την όλο και πιο έντονη αντιπάθεια που προκαλεί το «είδος» σε μεγάλο μέρος του κοινού διεθνώς.
Ειδικά δε σε δημοφιλείς προορισμούς όπως τα ελληνικά νησιά, πολλά από τα οποία κατακλύζονται από influencers κάθε επιπέδου και κλίμακας, οι οποίοι/ες χρησιμοποιούν τα μέρη και τα μαγαζιά ως ιδιωτικό σκηνικό για το προϊόν που πουλάνε – είτε είναι ο εαυτός τους είτε κάποιο πολυτελές ή ευτελές brand – και τους ανύποπτους συχνά περαστικούς ως καρικατούρες ή ως κομπάρσους.
«Το θέαμα ενός/μιας influencer που γυρίζει βίντεο δημόσια δεν έχει πλέον να κάνει με κάποιο άτομο που παράγει περιεχόμενο, αλλά όλο και περισσότερο, εκλαμβάνεται από τον κόσμο ως η ορατή πρόσοψη ενός πολύ μεγαλύτερου συστήματος παρακολούθησης».
Κάποια στιγμή θα συνέβαινε λοιπόν. Κάποια στιγμή κάποιος καταστηματάρχης σε τουριστικό προορισμό, αγανακτισμένος από τα πολύβουα σμήνη που μπουκάρουν στο γραφικό μαγαζί του, φρακάρουν την κίνηση, τραβάνε με το κιλό φωτογραφίες και βίντεο και μπορεί να κάνουν και ολόκληρη ζωντανή μετάδοση από τον χώρο, συχνά χωρίς να καταναλώσουν απολύτως τίποτα, θα έβαζε μια πινακίδα που να λέει ρητά: «No Influencers». Θα μπορούσε να συμβεί στη Σαντορίνη ή στην Ύδρα ή σε ένα σωρό μέρη ανά τον πλανήτη.
Έτυχε όμως να συμβεί πριν από μερικές μέρες στο νησί Ναντάκετ της Μασαχουσέτης – ένα παραδοσιακό αμερικανικό θέρετρο που βιώνει κι αυτό τα τελευταία χρόνια τον δικό του υπερτουρισμό – όταν ο ιδιοκτήτης ενός καταστήματος με χειροποίητα είδη και αντίκες, ανάρτησε μια τέτοια επιγραφή σε περίοπτη θέση στο μαγαζί του. «No Influencers». Και μετά την τράβηξε φωτογραφία και την ανέβασε στο Instagram.
Το θέμα πήρε τεράστια δημοσιότητα, η είδηση εξαπλώθηκε παντού και η ταμπέλα αντιμετωπίστηκε ως «σημείο των καιρών» από μεγάλα και έγκυρα αμερικανικά μέσα, αναφλέγοντας συγχρόνως την συζήτηση για καίρια ζητήματα της εποχής όπως η ιδιωτικότητα, ο υπερτουρισμός και η αχαλίνωτη δράση των influencers. Υπήρξαν πάντως κι εκείνοι που παρατήρησαν ότι η δημοσιότητα (η τζάμπα διαφήμιση) που χάρισε στο μαγαζί η απαγορευτική πινακίδα μέσω της viral ανάρτησης του ιδιοκτήτη της, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί κι αυτή ως ένα είδος «influencing». Φαύλος κύκλος.
Ο ίδιος ο καταστηματάρχης δήλωσε στο περιοδικό New York ότι σαφώς και υπήρχε πρόβλημα με τους εισβολείς (και τζαμπατζήδες) influencers, αλλά την πινακίδα την έβαλε μεταξύ σοβαρού και αστείου. Και μετά πρόσθεσε σοβαρά: «Πολλοί άνθρωποι εδώ έχουν κουραστεί να νιώθουν σαν κομπάρσοι στο βίντεο κάποιου άλλου». Μεγάλη κουβέντα φίλε μου. Το θέμα έφτασε μέχρι την αμερικάνικη Vogue, με τη μορφή ενός ρεπορτάζ με τον τίτλο The Meaning of Consent in the Age of Content («Το νόημα της συναίνεσης στην εποχή του περιεχομένου»), όπου μεταξύ άλλων, η Δρ. Σάρα Σάσκα, κοινωνιολόγος της τεχνολογίας (ιδού μια άλλη σύγχρονη ιδιότητα), η οποία ειδικεύεται στην σχέση της τεχνολογίας με την κουλτούρα και με την εξουσία, δήλωνε σχετικά: «Το θέαμα ενός/μιας influencer που γυρίζει βίντεο δημόσια δεν έχει πλέον να κάνει με κάποιο άτομο που παράγει περιεχόμενο, αλλά όλο και περισσότερο, εκλαμβάνεται από τον κόσμο ως η ορατή πρόσοψη ενός πολύ μεγαλύτερου συστήματος παρακολούθησης».
