Το ψηφιακό εμπόριο σημειώνει ραγδαία αύξηση στην Ελλάδα, με χιλιάδες εκπροσώπους της Γενιάς Z αλλά και Millennials να εργάζονται σε υπηρεσίες delivery και courier, καθοριστικά κομμάτια της «παραγωγικής διαδικασίας» που προέρχεται από τις διαδικτυακές αγορές. Οι περισσότεροι ταχυμεταφορείς εργάζονται ως μισθωτοί σε επιχειρήσεις εστίασης και ένα ποσοστό τους ως freelancers σε πλατφόρμες.
Ωστόσο, τα «κενά» σημεία στην ασφάλεια και στην ασφάλισή τους είναι πολλά, όπως εξηγεί ο Παναγιώτης Αμαξόπουλος, πρόεδρος του Σωματείου Αυτοαπασχολούμενων Διανομέων Τροφίμων Αττικής. «Στην πλειονότητά τους, οι διανομείς είναι υπασφαλισμένοι ή ανασφάλιστοι. Συνήθως στο 60%-70% των καταστημάτων δηλώνεται ότι εργάζονται 8 ώρες, ενώ απασχολούνται 50. Κατά συνέπεια, ένα ατύχημα που θα συμβεί δεν θα δηλωθεί ως εργατικό».
Για να αναγνωριστεί η ευθύνη στον εργοδότη, βασική προϋπόθεση είναι τη στιγμή του ατυχήματος ο διανομέας να αναγνωρίζεται ως υπάλληλος της επιχείρησης. Από τη στιγμή που αυτό δεν γίνεται, το βάρος του ατυχήματος πέφτει κατά κύριο λόγο στις πλάτες του διανομέα, ο οποίος καλείται να καλύψει με δικά του χρήματα ζημιές στο όχημά του, αλλά και θεραπείες για τραυματισμούς. Παρόλο που κατά καιρούς τα σωματεία προτείνουν στα μέλη τους λύσεις για κάλυψη ατυχημάτων με προγράμματα ασφαλιστικών εταιρειών, οι οικονομικές συνθήκες σε πολλές περιπτώσεις δεν ευνοούν προς αυτή την κατεύθυνση.
Ωστόσο, αν και με μεγάλη καθυστέρηση, υπήρξε στον τομέα της ασφάλειας μια θετική έκβαση για τους διανομείς. Τον Αύγουστο του 2023, τέσσερα χρόνια μετά τον σχετικό νόμο που είχε ψηφίσει ο ΣΥΡΙΖΑ (4611/2019), βγήκε η κοινή υπουργική απόφαση η οποία υποχρεώνει τους εργοδότες που απασχολούν εργαζόμενους με δίκυκλο να τους παρέχουν συγκεκριμένα μέσα ατομικής προστασίας:
α) Προστατευτικό κράνος (full face με αποσπώμενο προστατευτικό κάτω μέρους προσώπου)
β) Πανωφόρι και παντελόνι για την προστασία του αναβάτη, ανθεκτικά στην τριβή, με ειδική προστασία στους ώμους, στους αγκώνες, στα γόνατα και στην πλάτη
γ) Αδιάβροχο ολόσωμης προστασίας
δ) Γάντια
ε) Ανακλαστικό γιλέκο
στ) Προστατευτικά αδιάβροχα υποδήματα
Επίσης, οι εταιρείες που απασχολούν courier και delivery μπορούν να ασφαλίσουν την εργοδοτική τους ευθύνη για ατυχήματα που μπορεί να συμβούν στους υπαλλήλους τους κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Εδώ οι αποζημιώσεις συνήθως ανέρχονται στα ημερομίσθια ενός μήνα, πάντα με βάση αυτό που είναι επισήμως καταγεγραμμένο.
Οι εταιρείες μπορούν να ασφαλίσουν την εργοδοτική τους ευθύνη για ατυχήματα που μπορεί να συμβούν στους υπαλλήλους τους κατά τη διάρκεια της εργασίας τους.
Ασφάλεια και ασφάλιση
Όπως εξηγεί ο κ. Αμαξόπουλος, «ο μόνος τρόπος για να διασφαλιστεί ο εργαζόμενος που ασκεί το επαγγελμα του διανομέα είναι να έχει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και η άδεια αυτή να συνδέεται με το όχημά του. Έχει περάσει μια νομοθεσία που ορίζει ότι οι εργοδότες των διανομέων που κατά την εργασία τους χρησιμοποιούν το δικό τους μέσο οφείλουν να δηλώνουν στο ΕΡΓΑΝΗ και τον αριθμό κυκλοφορίας του, αλλά, δυστυχώς, στην πράξη ο νόμος δεν εφαρμόζεται. Αν αυτό γινόταν, ενδεχομένως να υπήρχε δίοδος και για μία επιπλέον ασφάλεια, με δεδομένους τους κινδύνους που υπάρχουν στον κλάδο».
Πάντως, εφόσον πρόκειται για ένα επάγγελμα όπου αναμφισβήτητα το ρίσκο είναι πολύ αυξημένο, οι εργοδότες θα έπρεπε, πέρα από τα αυτονόητα των νόμιμων διαδικασιών όσον αφορά τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των διανομέων, να τους παρέχουν και ομαδικές ασφαλίσεις. Όσον αφορά ομάδες με κοινά χαρακτηριστικά, οι Ασφαλιστικές δημιουργούν συμβόλαια με καλύψεις για ασθένειες, ατυχήματα και διαγνωστικές εξετάσεις που καλύπτουν τους εργαζόμενους μέχρι ένα συγκεκριμένο ποσό, λ.χ. 3.000-4.000 ευρώ. Πέρα από το γεγονός ότι μια τέτοια κίνηση θεωρείται έξοδο της επιχείρησης, άρα συμφέρει, ταυτόχρονα δημιουργεί και μια σχέση αλληλοϋποστήριξης μεταξύ των ταχυμεταφορέων και των εργοδοτών τους.
