ΠΟΛΛΑ ΣΧΟΛΙΑ ΕΓΙΝΑΝ για τη στάση των δύο Ευρωπαίων εκπροσώπων απέναντι στην απρεπή συμπεριφορά του Προέδρου Ερντογάν στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους στην Τουρκία, περιστατικό που οδήγησε στο λεγόμενο #sofagate.
Άλλοι είπαν ότι έπρεπε να είχαν σχολιάσει κάτι και οι δύο ή, έστω, ένας από τους δύο. Άλλοι είπαν ότι η κ. Φον ντερ Λάιεν έπρεπε να είχε αποχωρήσει ή να είχε κάνει κάτι και η ίδια. Άλλοι, πάλι, δεν κατάλαβαν ή δεν ήθελαν να καταλάβουν καθόλου ότι υπήρξε κάποιο πρόβλημα. Στο κάτω-κάτω της γραφής, βρε αδερφέ, κάθισε στον καναπέ.
Ένας από αυτούς, και βασικότερος πρωταγωνιστής αυτής της ιστορίας, ήταν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Σαρλ Μισέλ. Δεν θέλω να συζητήσω για τα πρωτόκολλα, τις αρχές και τους στόχους της διπλωματίας. Δεν θέλω, όμως, να συζητήσω ούτε για κανόνες συμπεριφοράς και ευγενείας απέναντι σε μια κυρία. Δεν είναι αυτοί οι λόγοι για τους οποίους με ενόχλησε η στάση ή, μάλλον, η μη στάση του Σαρλ Μισέλ. Αυτό που με έκανε να βγω από τα ρούχα μου είναι η αδυναμία του να αντιληφθεί επί τόπου per se το πρόβλημα.
Από έναν πολιτικό ή διπλωμάτη καριέρας του δικού του επιπέδου θα περίμενε κανείς δύο πράγματα: πρώτον, να είναι πλήρως έτοιμος και εκπαιδευμένος να αντιμετωπίζει «άβολες» καταστάσεις, και μάλιστα κατά τη διάρκεια επισκέψεων σε χώρες που δεν μιλούν την «ευρωπαϊκή» γλώσσα και δεν ασπάζονται τον ευρωπαϊκό τρόπο σκέψης, ανεξάρτητα από το αν δίπλα του, σε αυτή την αποστολή, βρισκόταν άνδρας ή γυναίκα. Έχοντας χρόνια στον χώρο της πολιτικής επικοινωνίας, γνωρίζω καλά πως η σωστή προετοιμασία πριν από μια ομιλία, επίσκεψη ή εμφάνιση, η καλή γνώση του περιβάλλοντος στο οποίο θα κινηθεί ο πολιτικός αλλά και η πρόβλεψη κάθε πιθανού θέματος που μπορεί να δημιουργηθεί και να ακυρώσει τον στόχο της επίσκεψης είναι η μισή δουλειά.
Δεύτερον, η επίσκεψη αυτή έγινε λίγο μόνο καιρό μετά την αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, τον μήνα που παγκόσμια προβάλλονται οι αγώνες για ισότητα και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, που μεταφέρει ένα ξεκάθαρο μήνυμα της Άγκυρας, το οποίο τη βρίσκει απέναντι σε ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, να μην προετοιμάστηκε επαρκώς για το ενδεχόμενο μιας οποιασδήποτε απαξιωτικής συμπεριφοράς των Τούρκων απέναντι σε μια κυρία, οποιαδήποτε κυρία, συνόδευε, πολύ περισσότερο όταν αυτή η κυρία εκπροσωπεί έναν σημαντικό θεσμό;
Θα περίμενα να μη δώσει κανένα δικαίωμα να αμφισβητήσει κανείς ότι στην Ευρώπη οι γυναίκες κατακτούν με την αξία τους ηγετικές θέσεις. Δεν σηκώθηκε όμως. Για την ακρίβεια, δεν έκανε απολύτως τίποτα.
Αντίθετα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έδειξε σαν να μην έχει καταλάβει τι έχει συμβεί. Σαν να μην έχει πάρει καν μυρωδιά όλα αυτά που λέμε εδώ. Φάνηκε απροετοίμαστος και λίγος και το λάθος του θα το κουβαλάμε όλες μας για πολύ καιρό ακόμη!
Γιατί, όταν οι γυναίκες δίνουν καθημερινές μάχες για να διεκδικήσουν τη θέση τους στην κοινωνία, στις επιχειρήσεις, στην πολιτική, όταν βρισκόμαστε σε μια περίοδο που οι γυναίκες δοκιμάζονται, με τα ποσοστά της βίας και τη γυναικεία ανεργία να ανεβαίνουν στα ύψη την περίοδο της πανδημίας, όταν οι διεθνείς αναφορές δείχνουν ότι η ενδοοικογενειακή βία αφορά μία στις τρεις(!) γυναίκες στην Τουρκία, θα περίμενα ο πρόεδρος του σημείου εκείνου του κόσμου που υπερασπίζεται περισσότερο από κάθε άλλο τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα και τη δικαιοσύνη να σηκωθεί και να υπερασπιστεί την κυρία που έχει δίπλα του, και κάθε κυρία. Θα περίμενα να μη δώσει κανένα δικαίωμα να αμφισβητήσει κανείς ότι στην Ευρώπη οι γυναίκες κατακτούν με την αξία τους ηγετικές θέσεις.
Δεν σηκώθηκε όμως. Για την ακρίβεια, δεν έκανε απολύτως τίποτα.
Και για να μην παρεξηγηθώ: δεν με ενδιαφέρει καθόλου να σηκωθεί από ευγένεια, αν και αυτός από μόνος του θα ήταν ένας ικανός λόγος, τη στιγμή που οι γυναίκες βρίσκονται στο περιθώριο αιώνες τώρα. Αυτό που με ενδιαφέρει πρωτίστως είναι να δείξει, με τη συμβολική και ουσιαστική αυτή κίνησή του, ότι εμείς δεν τα «σηκώνουμε» αυτά, να «σηκώσει» το ευρωπαϊκό μας ανάστημα στον Μεσαίωνα.
Είμαι, λοιπόν, οργισμένη διπλά, γιατί σε αυτήν τη συνάντηση ο Σαρλ Μισέλ επέτρεψε να απαξιωθούν και η γυναίκα και ο θεσμός.
Ίσως και η πρόεδρος της Ε.Ε. θα έπρεπε να είχε κάνει κάτι, θα σχολιάσουν άλλοι. Αν θέλετε τη γνώμη μου, ναι, θα έπρεπε να είχε αντιδράσει και η ίδια με έναν έξυπνο τρόπο που δεν θα έθετε σε κίνδυνο τους εξαιρετικά σημαντικούς στόχους της συνάντησης. Τη δεδομένη στιγμή, όμως, εκείνη ήταν που δεχόταν «επίθεση» και μαζί της δέχτηκαν επίθεση οι δυτικές αρχές και αξίες. Η δουλειά του Σαρλ Μισέλ στην Τουρκία ήταν να τις υπερασπιστεί, όλες, αλλιώς πήγε μόνο για βόλτα!
