ΠΑΝΤΑ ΥΠΗΡΧΕ ΕΝΑ ανέκδοτο που συνόδευε τις συζητήσεις για την Αθήνα: «Μπορεί να γίνει χειρότερη;». Τελικά, ήρθε ο σημερινός δήμαρχος να μας αποδείξει ότι μπορεί. Όποιος περπατήσει στην πόλη θα διαπιστώσει κάτι σχεδόν σουρεαλιστικό στην Αθήνα του 2026. Η πόλη γίνεται όλο και πιο βρόμικη, πιο αφρόντιστη και πιο δύσκολη στην καθημερινότητά της, την ώρα που ο δήμαρχός της μοιάζει να βρίσκεται διαρκώς κάπου αλλού. Σε μια συνεδρίαση, σε μια πολιτική συζήτηση, σε ένα ταξίδι, σε μια κομματική διαβούλευση, στην επόμενη εσωκομματική εξίσωση του ΠΑΣΟΚ ή ακόμη και σε μια συζήτηση για την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Παντού, εκτός από εκεί όπου τον χρειάζονται περισσότερο: στους δρόμους της Αθήνας.
Θα αναρωτηθεί κάποιος: είναι θέμα αισθητικής; Μα προφανώς και όχι. Είναι θέμα στοιχειώδους λειτουργίας μιας πόλης. Είναι θέμα καθαριότητας, δημόσιου χώρου, ασφάλειας, καθημερινότητας. Είναι, τελικά, θέμα του αν μια πρωτεύουσα μπορεί να προσφέρει στους κατοίκους της τα απολύτως βασικά. Η Αθήνα, το ξέρουμε όλοι, δεν είναι εύκολη πόλη.
Αυτό που χρειάζεται, όμως, δεν είναι παρά τα στοιχειώδη: να μαζεύονται τα σκουπίδια, να λειτουργούν οι υπηρεσίες της, να μπορεί ο πεζός να περπατήσει χωρίς να κάνει καθημερινά σλάλομ ανάμεσα σε κάδους, μηχανάκια, λεκάνες, καναπέδες, τραπεζοκαθίσματα και διαλυμένα πεζοδρόμια. Ειδικά αυτή την περίοδο, τα κολλώδη πεζοδρόμια, με μπόλικη γλίτσα και μάκα, έχουν γίνει μια καθημερινή μάστιγα που σε κάνει να ντρέπεσαι για την πόλη στην οποία ζεις. Μια εικόνα παρακμής που δεν χρειάζεται καμιά σπουδαία πολιτική ανάλυση για να την αντιληφθείς, αρκεί να περπατήσεις λίγα τετράγωνα. Και δεν είναι ανάγκη να φτάνουμε στο σημείο να λέμε: «μια βροχή θα μας σώσει».
Ο δήμαρχος μπορεί να θέλει να γίνει οτιδήποτε: αρχηγός κόμματος, γενικός γραμματέας, υπουργός ή πρωθυπουργός. Όλα θεμιτά. Υπάρχει, όμως, μια μικρή λεπτομέρεια: πρώτα πρέπει να αποδείξει ότι είναι δήμαρχος.
Και είναι αλήθεια ότι ο κ. Δούκας δείχνει τα αντανακλαστικά του μόνο όταν χτυπά το αριστερόμετρο. Στα υπόλοιπα, όμως, κυριαρχεί όλο και περισσότερο η αίσθηση ότι η πόλη έχει μπει στον αυτόματο πιλότο. Αυτό που περιμένει κανείς από έναν δήμαρχο δεν είναι θαύματα αλλά να υπάρχει η αίσθηση ότι κάποιος έχει την ευθύνη της πόλης και την αναλαμβάνει πλήρως. Αντί γι’ αυτό, έχει αρχίσει να επικρατεί μια περίεργη αίσθηση εγκατάλειψης. Σαν η Αθήνα να συνεχίζει να λειτουργεί μόνη της και η δημοτική αρχή να θεωρεί ότι αρκεί να ανακοινώνει δράσεις για να αποδεικνύει ότι κάπου υπάρχει, πίσω από ένα γραφείο.
Επίσης, ο δήμαρχος της Αθήνας δεν εξελέγη για να σχολιάζει την κεντρική πολιτική ούτε για να συμμετέχει στον αέναο διάλογο για το μέλλον του ΠΑΣΟΚ. Τη μία τον ακούμε να ζητά σύγκλιση με τον Τσίπρα, την άλλη να διαφωνεί με την Άννα Διαμαντοπούλου, την επόμενη να θέτει ως όρο το καθαρό «όχι» σε μετεκλογική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία και κάπου - κάπου να δηλώνει στην «Guardian» ότι «η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν τεράστιο ξενοδοχείο». Για να μη μιλήσουμε για τις τοποθετήσεις του σχετικά με τη Βασιλίσσης Όλγας και την επιστροφή των αυτοκινήτων, την ώρα που στο Λονδίνο δρομολογείται η μετατροπή της Oxford Street σε πεζόδρομο. Μάλιστα, είναι ενεργός και στα social media, όπου κάνει αναρτήσεις, όπως εκείνη για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, που κατρακυλούν στη γελοιότητα. Είναι ξεκάθαρο ότι έχει μελετήσει ατάκες, έχει επενδύσει στην πολιτική του εικόνα και μοιάζει να γνωρίζει πολύ καλά πώς να απευθύνεται στο εσωκομματικό ακροατήριο. Το ερώτημα είναι αν γνωρίζει εξίσου καλά πώς να διοικεί την πόλη.
Ας του θυμίσουμε, λοιπόν, κάτι μάλλον αυτονόητο: εξελέγη για να διοικήσει έναν από τους δυσκολότερους δήμους της Ευρώπης. Και αυτό, από μόνο του, είναι ήδη ένα αρκετά μεγάλο πολιτικό έργο. Το αρχηγικό προφίλ θα ήταν προτιμότερο να το αποδείξει στη διαχείριση της πόλης και όχι στις φυλές του ΠΑΣΟΚ - ασχέτως του ότι στο πρόσφατο συνέδριο του κόμματος διαπιστώσαμε όλοι ότι η επιρροή του στο εσωτερικό του είναι σχεδόν ανύπαρκτη.
Γιατί ο ξύλινος πολιτικός λόγος, διανθισμένος με αντιδεξιές κορόνες και γενικόλογες διακηρύξεις, δεν καθαρίζει έναν δρόμο, δεν αδειάζει έναν κάδο και δεν κάνει ένα πεζοδρόμιο προσβάσιμο. Και η καθημερινότητα της πόλης δεν ενδιαφέρεται για τις πολιτικές φιλοδοξίες κανενός. Δεν ψηφίζει στις εσωκομματικές ισορροπίες, δεν παρακολουθεί τις δημοσκοπήσεις και δεν συγκινείται από τις πολιτικές αναλύσεις. Οι δημότες κρίνουν από αυτό που βλέπουν κάθε πρωί μόλις ανοίξουν την πόρτα του σπιτιού τους. Και αυτό που βλέπουν σήμερα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικό. Βλέπουν βρόμα, ακαταστασία, υποδομές που γερνούν και μια πόλη όπου το μόνο που λειτουργεί είναι η δημοτική αστυνομία.
Είναι, πάντως, γεγονός ότι ο δήμαρχος μπορεί να θέλει να γίνει οτιδήποτε: αρχηγός κόμματος, γενικός γραμματέας, υπουργός ή πρωθυπουργός. Όλα θεμιτά. Υπάρχει, όμως, μια μικρή λεπτομέρεια: πρώτα πρέπει να αποδείξει ότι είναι δήμαρχος. Και ειδικά τώρα που δεν βρίσκεται στην αρχή της θητείας του ώστε να δικαιολογούνται κάποιες καταστάσεις.
Ο Χάρης Δούκας ασφαλώς έχει πολλά να κάνει. Τον τελευταίο καιρό, πάντως, η Αθήνα μοιάζει να βρίσκεται χαμηλά στη λίστα των προτεραιοτήτων του. Από τη μια υπάρχει η καθαριότητα, η τάξη και η στοιχειώδης φροντίδα και από την άλλη ο δήμαρχος φαίνεται να έχει βρει έναν άλλο, πολύ πιο συναρπαστικό πολιτικό κόσμο: το ΠΑΣΟΚ, τις ισορροπίες του, τις φιλοδοξίες του και την επόμενη ημέρα της κεντροαριστεράς. Επιδιώκει να εμφανίζεται στο εσωκομματικό ακροατήριο ως εκφραστής της αριστερής φυσιογνωμίας του ΠΑΣΟΚ. Και κάπου ανάμεσα στις πολιτικές παρεμβάσεις και τις δημόσιες τοποθετήσεις του, η καθημερινότητα των δημοτών μοιάζει να έχει περάσει σε δεύτερο πλάνο.
Η Αθήνα δεν χρειάζεται άλλον έναν πολιτικό που κοιτάζει προς την επόμενη κάλπη. Χρειάζεται έναν δήμαρχο που να κοιτάζει κάτω- με αίσθηση ευθύνης και ρεαλισμού να τιμά τις ψήφους που έλαβε για το λόγο που τις έλαβε. Στα πεζοδρόμια. Στους δρόμους. Στους κάδους. Στις γειτονιές. Εκεί, τελικά, βρίσκεται και η πιο ουσιαστική δημοσκόπηση. Κι αυτή δεν χρειάζεται ούτε εταιρεία μετρήσεων ούτε κομματική επιτροπή. Μυρίζει. Και, μάλιστα, πολύ άσχημα.
