H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter

H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία

9

Τα ξενοδοχεία «Ξενία» ήταν μέρος ενός κρατικού προγράμματος το οποίο στόχευε την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Ελλάδας σε παγκόσμιο επίπεδο, υπό την εποπτεία του Ε.Ο.Τ. Το πρόγραμμα είχε τεθεί σε λειτουργία από το 1953 έως το 1967 (αμέσως πριν από την άνοδο της Χούντας, καθώς, με βάση την εφαρμογή του σχεδίου Μάρσαλ, στην Ελλάδα ο τουρισμός αποτελεί μια από τις κινητήριες δυνάμεις για την ανάκαμψη της οικονομίας).

Το πρόγραμμα των κρατικών ξενοδοχείων «Ξενία» προαναγγέλλει μια σειρά ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων (ξενοδοχεία, μοτέλ, Τουριστικά Περίπτερα και οργανωμένες πλαζ), κατά μήκος των Εθνικών Οδών, αρχαιολογικών χώρων ή σημείων εξαίρετου φυσικού κάλλους. Έπειτα από την εφαρμογή αυτού του σχεδίου η εικόνα της Ελλάδας μεταφέρεται σε όλη την Υφήλιο.

Τα κρατικά «Ξενία», τα τουριστικά περίπτερα, τα μοτέλ, οι οργανωμένες παραλίες και τα camping του Ε.Ο.Τ, οι εγκαταστάσεις του Αστέρα (Βουλιαγμένη, Γλυφάδα, Ρόδος), οι παραθεριστικοί οικισμοί κι οι λουτροπόλεις αποτελούν τον παράδεισο της βαλκανικής χερσονήσου.

Τα κρατικά «Ξενία», τα τουριστικά περίπτερα, τα μοτέλ, οι οργανωμένες παραλίες και τα camping του Ε.Ο.Τ, οι εγκαταστάσεις του Αστέρα (Βουλιαγμένη, Γλυφάδα, Ρόδος), οι παραθεριστικοί οικισμοί κι οι λουτροπόλεις αποτελούν τον παράδεισο της βαλκανικής χερσονήσου.

Το 1958 ο Άρης Κωνσταντινίδης κτίζει το πρώτο Ξενία στην Άνδρο, το οποίο δημιουργεί τομή στην τυπολογία των ξενοδοχείων που κτίζονται από τον Ε.Ο.Τ. Το 1960 αρχίζει το 1ο πενταετές πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης της χώρας. Βασικές αρχές του η ανάδειξη όχι μόνο των μνημείων της χώρας, αλλά και του φυσικού τοπίου, η ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού (πλαζ, σπορ, κρουαζιέρες), η τουριστική ανάπτυξη νέων περιοχών στην ηπειρωτική χώρα κυρίως, ενώ απευθύνεται πλέον όχι μόνο στα υψηλά αλλά και στα μεσαία κοινωνικά στρώματα. Η Ελλάδα αρχίζει να προβάλλεται στο εξωτερικό με αφίσες και διαφημιστικά φυλλάδια επώνυμων καλλιτεχνών. Οι ξένοι ανακαλύπτουν την αθωότητα του ελληνικού καλοκαιριού.

H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Ξενία Άνδρου τη δεκαετία του 1970. Έργο του Άρη Κωνσταντινίδη (1958)

Τα «Ξενία» σχεδιάστηκαν με κοινόχρηστους χώρους να μπορούν να φιλοξενήσουν μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών από αυτόν των ενοίκων. Ήταν λογική της αρχικής σχεδίασης, ώστε το ξενοδοχείο να δέχεται και περαστικούς ή κατοίκους της ευρύτερης περιοχής στο πλαίσιο της καλύτερης ένταξης του ξενοδοχείου στο περιβάλλον του.

Τέλη της δεκαετίας του '80, το κράτος αποδείχτηκε ανίκανο στον ρόλο του ξενοδόχου, οι απαιτήσεις στην τουριστική αγορά διαφοροποιήθηκαν και τα «Ξενία» πήραν το δρόμο της μιζέριας και της εγκατάλειψης. Το τελευταίο «Ξενία» υπό κρατική λειτουργία έκλεισε το 1997 στο Παλιούρι. 

H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Το Ξενία στη Χίο
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Ξενία Μεσολογγίου. Έργο του Ιωάννη Τριανταφυλλίδη (1958)
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Το Ξενία στα Χανιά που έχει πλέον κατεδαφιστεί.
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
To Ξενία Ιωαννίνων µελετήθηκε από τον Φίλιππο Βώκο και οικοδοµήθηκε από τον Άρη Κωσταντινίδη το 1959. Είχε δοµηµένη επιφάνεια 4.800 τ.µ., 60 δωµάτια και 113 κλίνες. Το 1985 παραχωρήθηκε από τον ΕΟΤ στο Δήµο Ιωαννίνων και πλέον έχει κατεδαφιστεί.
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Ξενία Καλαμπάκας
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Ξενία Ναυπλίου. Έργο του Ιωάννη Τριανταφυλίδη (1961)
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Η παραλία του Ξενία στο Ναύπλιο .
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Το Παλιούρι βρίσκεται στη Χαλκιδική. Μερικά χιλιόμετρα βορειότερα του οικισμού βρίσκεται η παραλία «Χρούσου» όπου εκεί τοποθετείται το ομώνυμο Ξενία Παλιουρίου, έργο του αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη, το οποίο αποτέλεσε την τελευταία ξενοδοχειακή μονάδα που λειτούργησε υπό αυτή την ονομασία. Ανεγέρθη το 1962 και αποτέλεσε πόλο τουριστών έως τα τέλη της δεκαετίας του '80, όπου και ξεκίνησε η παρακμή καθώς νέες και πιο σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες είχαν κατασκευαστεί στην ευρεία περιοχή της Κασσάνδρας.
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Ξενία Παλιουρίου Χαλκιδικής. Έργο του Άρη Κωνσταντινίδη (1962)
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Το ξενοδοχείο «Ξενία» στην Πάτμο και ο κόλπος του Γροίκου. Το άλλοτε σύμβολο της τουριστικής ανάπτυξης του νησιού, που χτίστηκε το 1960 υπό τις οδηγίες του αρχιτέκτονα Μίλτου Δάλλα.
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Το Ξενία στον Βόλο, δεκαετία 1960-70.
H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία Facebook Twitter
Το Ξενία στη Μύκονο. Έργο του του Άρη Κωνσταντινίδη (1960)
Design
9

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ένα άλλο .sympan στον Πειραιά

Design / Ένα άλλο .sympan στον Πειραιά

Ένα καφενείο με ψάθινες καρέκλες μιας άλλης εποχής, μια αυλή με ασβεστωμένα παρτέρια και βασιλικούς, και κάμαρες που μοιάζουν να έχουν βγει από μυθιστόρημα του Καραγάτση: ένα παλιό βιομηχανικό κτίριο στο λιμάνι αποκτά νέα ζωή, συνδυάζοντας το design, την τέχνη και τη φιλοξενία.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Ένα σπίτι-καταφύγιο

Design / Ένα σπίτι που έχει φτιαχτεί κομμάτι κομμάτι

Το διαμέρισμά της Ειρήνης Παχυγιάννη στο κέντρο είναι γεμάτο αντικείμενα από ταξίδια, vintage κομμάτια και έπιπλα από την πλατεία Αβησσυνίας, τα οποία δημιουργούν έναν χώρο όπου συνυπάρχουν διαφορετικές εποχές και ιστορίες.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ένα σπίτι γεμάτο φίλους και μουσική

Design / Ένα σπίτι που σε ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο

Το διαμέρισμα της Κατερίνας Κασιμάτη στο Παγκράτι έχει αντικείμενα από κάθε γωνιά της γης: ένα χειροποίητο κομμάτι από το Ουζμπεκιστάν, ξυλόγλυπτα από τη Βραζιλία, λαϊκή τέχνη από την Κούβα και χάρτες για να ονειρεύεται τα επόμενα ταξίδια της.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Η έκθεση «Αδύναμα Έργα» για τον αρχιτέκτονα Χρήστο Παπούλια

Design / Χρήστος Παπούλιας: Ο αρχιτέκτονας που οραματίστηκε ένα μουσείο πάνω στην Ακρόπολη

Σχεδίασε ένα μουσείο πάνω στον βράχο της Ακρόπολης, συμμετείχε σε διεθνείς εκθέσεις και συνεργάστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες. Η έκθεση «Αδύναμα έργα» στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, μέσα από το πολύτιμο αρχείο του, φωτίζει τη διαδρομή και τις ιδέες ενός αντισυμβατικού στοχαστή.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Υφαίνοντας στα Ανώγεια

Design / Ανώγεια: Κτίρια και υφαντά μιλούν για την ιστορία του τόπου

Στο Περαχώρι των Ανωγείων, βρίσκεται το εργαστήρι υφαντικής της Αγάπης Σμπώκου, υπόδειγμα σχεδιασμού, χωρίς περιττά φτιασιδώματα. Η αρχιτεκτονική εδώ ακολουθεί το πνεύμα του τόπου και των ανθρώπων του: λιτή, ουσιαστική, με μια εσωτερική αξιοπρέπεια που δεν χρειάζεται να φωνάζει.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΣΓΟΥΡΙΔΗ
Ένα σπίτι που θα ζήλευαν μέχρι κι αυτοί που δεν διαβάζουν

Design / Ένα σπίτι που θα ζήλευαν μέχρι κι αυτοί που δεν διαβάζουν

Το διαμέρισμα του Γιώργου Γεωργακόπουλου και της Φωτεινής Καπίρη στην πλατεία Αμερικής έχει κάτι βαθιά καλλιτεχνικό στον πυρήνα του. Σε ένα σπίτι του 1963, έργα τέχνης, παλιά έπιπλα και αντικείμενα με οικογενειακή ιστορία συνδυάζονται με σύγχρονες παρεμβάσεις, δημιουργώντας έναν χώρο που διατηρεί ζωντανή τη μνήμη της παλιάς Αθήνας.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ένα σπίτι που ζει στη σκιά ενός μαύρου χεριού

Design / Ένα σπίτι που ζει στη σκιά ενός μαύρου χεριού

Το διαμέρισμα του αρχαιολόγου-εικαστικού Διονύση Παππά στην πλατεία Βικτωρίας είναι ένα ιδιαίτερο σύμπαν, όπου όλα, τα φυτά, τα έργα τέχνης, ακόμα και ο ήλιος, λειτουργούν με έναν δικό τους, αρμονικό ρυθμό, που εύκολα σε παίρνει μαζί του.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ένα σπίτι με μποστάνι και εμμονή με τη χαρά της ζωής

Design / Ένα σπίτι με μποστάνι και εμμονή με τη χαρά της ζωής

Η φωτογράφος και εικαστικός Μαρία Μαυροπούλου ζει στο Κρυονέρι, σε ένα σπίτι όπου η βλάστηση μοιάζει να εισβάλλει στον χώρο και όπου πρωταγωνιστούν οι γάτες, οι φωτογραφίες κι ένα κανονικό μποστάνι.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ένα σπίτι που σώζει την παλιά ομορφιά του

Design / Ένα σπίτι τόσο όμορφο που δεν περιγράφεται με λόγια

Το κομψό νεοκλασικό του αρχιτέκτονα Αλεσάντρο Νταβίντ, κάτω από την Ακρόπολη, σε ταξιδεύει, χωρίς πολλή προσπάθεια, στη Βραζιλία, στον Λίβανο, στη Ρωσία, στη Βιέννη, στην Ιταλία και στην Κωνσταντινούπολη.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

σχόλια

4 σχόλια
Τα Ξενία σχεδιάστηκαν ώστε να συστήσουν την Ελλάδα στους ξένους και να θέσουν τις βάσεις για να γίνει ο τουρισμός ένας μεγάλος πυλώνας της οικονομίας. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι το έργο τους το επιτέλεσαν τέλεια, και οι γκρίνιες για την υποτιθέμενη παραμέληση τους από το κράτος είναι ατοπες. Όπως αναφέρεται σωστά και στο άρθρο, το κράτος δε θα μπορούσε να συνεχίσει να κάνει τον επιχειρηματία σε μια τόσο περίπλοκη και γρήγορα εξελισσομενη αγορά, ούτε και χρειάζονταν. Αυτό που έπρεπε να είχε γίνει ήταν να είχαν ιδιωτικοποιηθεί από το 90', ώστε το κράτος να έπαιρνε ένα καλό αντίτιμο αντί του πινακιου φακής που πιάνουν σήμερα. Ενδεχομένως με πολεοδομικούς περιορισμούς για να διατηρηθεί ο αρχιτεκτονικός τους χαρακτήρας, πράγμα εύκολο. Η ιδεολοληψια όμως του να κρατάμε τα πάντα κρατικά και ας ζημειωνεται το κράτος από το να δουλεύει η αγορά και να ωφελείται το κοινό ταμείο μας πήγε δεκαετίες πίσω και σε αυτόν το τομέα.
''ΞΕΝΙΑ'' ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (1959)1. Αρχιτεκτονική Μελέτη: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια του κ. Φιλίππου Βώκου, Αρχιτέκτονος και Στελέχους της Υπηρεσίας.2. Επίβλεψις: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια του κ. Σταμέλου Βερδεσοπούλου, Αρχιτέκτονος και Στελέχους της Υπηρεσίας.3. Κατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΔΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑ''.4. Προϋπολογισμός: 11.000.000 δρχ.Τας Επιπλώσεις εξετέλεσεν η Α.Β.Ε.Ε. "ΑΘΗΝΑΙΟΣ - ΒΑΡΑΓΚΗΣ".''ΞΕΝΙΑ'' ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΙΙ (1961)1. Αρχιτεκτονική Μελέτη: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια του κ. Ιωάννου Τριανταφυλλίδου, Αρχιτέκτονος και Στελέχους της Υπηρεσίας.2. Στατική Μελέτη: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ'' δια του κ. Επαμεινώνδου Περικλέους Τριανταφυλλίδου, Πολιτικού Μηχανικού Ε.Μ.Π. και Εργολήπτου Δημοσίων Έργων.3. Επίβλεψις: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια των κ. κ.:α) Αρχιτεκτονικά και Στατικά: Γεράσιμος Α. Λιβαδάς, Πολιτικός Μηχανικός.β) Ηλεκτρομηχανολογικά:i. Γεώργιος Νικολακάκος, Μηχανολόγος - Ηλεκτρολόγοςii. Ανδρέας Σιδέρης, Μηχανολόγος - Ηλεκτρολόγος.4. Κατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ" δια των κ.κ.:α) Επαμεινώνδας Περικλέους Τριανταφυλλίδης, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. και Εργολήπτης Δημοσίων Έργων, Εργοταξιάρχης.β) Ανδρέας Κολυτός, Εργοδηγός."ΞΕΝΙΑ" ΑΝΔΡΟΥ (1956).Κατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ"ΞΕΝΙΑ" ΧΙΟΥΚατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΖΑΚΑ.ΟΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ''ΞΕΝΙΑ'' ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥΚατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΜΑΡΓΩΜΕΝΟΥ."ΞΕΝΙΑ" ΧΑΝΙΩΝΚατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΣΤΑΥΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ"ΞΕΝΙΑ" ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣΚατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΟΥ.''ΞΕΝΙΑ'' ΝΑΥΠΛΙΟΥΚατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ''.''ΞΕΝΙΑ'' ΒΟΛΟΥΚατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΣΣΙΟΠΟΥΛΟΥ.''ΞΕΝΙΑ'' ΜΥΚΟΝΟΥΚατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΤΕΧΝΙΚΗ''.
...Μα το L' embarquement pour Cythère σε σταυροβελονιά καμβά κι όλο το ροκοκό πάνθεον με γκομπλέν σε πίνακες με σπασμένα τζάμια, μα την σαλεμένη μελαχροινή βερσιόν της Βίκη Σταμάτη με το μάτι που γυαλίζει:Όχι, όχι και πάλι ΟΧΙ, μόνο στους εχθρούς μου θα το πρότεινα και δη την χειρότερη πτέρυγα (την ανατολικιά).
Πέρα από κάποιες περιπτώσεις όπου η αρχιτεκτονική των Ξενία ήταν σε πλήρη αντίθεση με την αισθητική του μέρους όπου βρίσκονταν (πράγμα που έκανε εξαιρετικά δύσκολη την αποδοχή τους από τους ντόπιους, πχ Άνδρος), τα περισσότερα, για όσους τα θυμούνται, ήταν εξαιρετικά δείγματα μοντερνισμού και αρχιτεκτονικού κάλλους με τις λιτές, γεωμετρικές τους γραμμές και εντάχθηκαν αρμονικά στο τοπίο, αστικό ή μη. Το ότι αφέθηκαν να παρακμάσουν και να απαξιωθούν, είτε για να παραχωρηθούν σε ιδιώτες που εξευτέλισαν εν πολλοίς την ιστορία και την αισθητική τους με τις κατοπινές τους παρεμβάσεις, είτε για να κατεδαφιστούν, είναι όνειδος για την χώρα. Οφείλουμε, όλοι μας, ένα νοερό συγγνώμη στον Κωνσταντινίδη και τους υπόλοιπους.
"Το ότι αφέθηκαν να παρακμάσουν και να απαξιωθούν, είτε για να παραχωρηθούν σε ιδιώτες που εξευτέλισαν εν πολλοίς την ιστορία και την αισθητική τους με τις κατοπινές τους παρεμβάσεις, είτε για να κατεδαφιστούν, είναι όνειδος για την χώρα"Ελα όμως που δεν ταίριαζαν διόλου πλέον στην κυρίαρχη κλικιάρικη αισθητική του πούρο-τζιπ-αστακομακαρονάδα-μαιζονέτα-δίμετρο "πιπίνι"...
Δυστυχώς είχα μία απαράδεκτη διαμονη, προσφάτως, σε (πρώην) ξενία. Δεν μου είχε ξαναματατύχει τέτοιο πράγμα. Sui generis, με την καθόλου charming έννοια, ιδιοκτησία και βάζω μία τελεία εδώ.