EΡΧΟΝΤΑΙ!

Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας

Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
1

Απεβίωσε πριν λίγες ημέρες, στο Παρίσι, η εικαστικός Μαρία Κλωνάρη. Ελληνικής καταγωγής, η Μαρία Κλωνάρη γεννήθηκε στο Κάιρο και έκανε σπουδές στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, στην Αγγλική φιλολογία, την Αιγυπτιολογία και τον  πειραματικό κινηματογράφο. Με την Κατερίνα Θωμαδάκη αποτελούσαν ένα καλλιτεχνικό δίδυμο, το οποίο καθόρισε την οπτικοακουστική πρωτοπορία. Ζούσαν και εργάζονταν στο Παρίσι από το 1975 ως Klonaris / Thomadaki

Η Κατερίνα Θωμαδάκη και η Μαρία Κλωνάρη συνυπογράφουν όλα τους τα έργα, τα οποία είναι επηρεασμένα από τα αβανγκάρντ κινήματα με τα οποία ήρθαν επαφή, καταφέρνοντας ταυτόχρονα να δώσουν το δικό τους στίγμα στα εικαστικά και στον κινηματογράφο και να θεωρούνται από τις πρωτοπόρους του video art και του πειραματικού κινηματογράφου. Γιαυτό και αποτελούν από τις σπάνιες περιπτώσεις στην ιστορία του σινεμά τού «auteur double», ενός έργου, δηλαδή, που συλλαμβάνεται και πραγματοποιείται από δύο καλλιτέχνες μαζί με ένα ξεκάθαρο σύστημα ισότητας και ανταλλαγής ρόλων.

 

Το έργο της Μαρίας Κλωνάρη και της Κατερίνας Θωμαδάκη, είδαμε πέρσι στο Μουσείο Μπενάκη, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών σε μια αναδρομική έκθεση με τίτλο «Πυρκαγιά του Αγγελου». Ήταν η διαδρομή τους από τις αθηναϊκές σκηνές στα τέλη της δεκαετίας του '60 με σκηνοθεσίες και σκηνογραφίες, και η καλλιτεχνική τους δράση στο Παρίσι στη δεκαετία του 70, με το άστρο τους να λάμπει και να πρωταγωνιστούν στα πρωτοποριακά και καλλιτεχνικά κινήματα. 

 

Εκεί οι δυο καλλιτέχνιδες έκαναν ανώτατες σπουδές στις εικαστικές τέχνες, τον κινηματογράφο, την ψηφιακή τέχνη. Στα έργα τους διερευνούν τα θέματα της γυναικείας ταυτότητας, και της διαφορετικότητας. Παρουσιάζουν το γυναικείο σώμα και θέτουν διαρκώς το ερώτημα για την εικόνα του πέρα από τους κυρίαρχους αφηγηματικούς κώδικες και τις κατεστημένες εικόνες της θηλυκότητας.

Η δουλειά που τις καθιέρωσε, ήταν ο «Κύκλος του Αγγελου» (1985) που περιλαμβάνει πάνω από 30 έργα (φωτογραφικές σειρές, εγκαταστάσεις, multi-media περφόρμανς, ψηφιακά βίντεο) και έκλεινε με τις προβολές τεσσάρων ταινιών τους: «Requiem for the XXth Century», «Pulsar», «Quasar», «Angel Scam».

Η πηγή έμπνευσης του έργου ήταν η φωτογραφία μιας ερμαφρόδιτης γυναίκας, την οποία ανακάλυψαν το 1985 στο αρχείο του γυναικολόγου-μαιευτήρα, πατέρα της Κλωνάρη. Η πρώτη αναδρομική τους έκθεση έγινε το 1980 στο Κέντρο Πομπιντού.

Οι εκθέσεις τους φιλοξενήθηκαν σε μεγάλα μουσεία σύγχρονης Τέχνης του κόσμου. Δύο ταινίες τους από τη σειρά «Πορτρέτα» ανήκουν στους θησαυρούς των Γαλλικών Κινηματογραφικών Αρχείων και της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας: Selva. Un portrait de Parvaneh Navai (Mαρία Κλωνάρη, 1983) και Chutes. Desert. Syn (Κατερίνα Θωμαδάκη, 1985).

Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
Μαρία Κλωνάρη: Η Ελληνίδα της οπτικοακουστικής πρωτοπορίας Facebook Twitter
1

EΡΧΟΝΤΑΙ!

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Λίγη από τη λάμψη της Κάλλας έρχεται στην Αθήνα

Culture / Λίγη από τη λάμψη της Κάλλας έρχεται στην Αθήνα

Το κοστούμια που δημιούργησε ο Ιταλός ενδυματολόγος Mάσιμο Καντίνι Παρίνι για να ντύσει την Αντζελίνα Τζολί ως Μαρία Κάλλας στην ταινία του Πάμπλο Λαραΐν σε μια αποκαλυπτική έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η μαμά δεν είναι πια εδώ / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Η Mαμά Δεν Είναι Πια Εδώ / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Τρία σώματα, τρεις μηχανές εικόνας, τρεις στιγμές πριν από την οριστική παράδοση. Ο Connor Storrie στο πέρασμα από το δωμάτιο του ξενοδοχείου στο Met Gala, ο Clavicular στο κέντρο μιας Gen Z φαντασίωσης αρρενωπότητας που μετατρέπει την ομορφιά σε αλγόριθμο, και ο Pasolini στις φωτογραφίες του Dino Pedriali, όπου το γυμνό σώμα κοιτάζεται πια με τη γνώση του μετά. Μια σκοτεινή ΟΑΣΗ για την επιθυμία, τη φήμη, το αρχείο και το βλέμμα που δεν ξέρει πάντα πότε να σταματήσει.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Από πού είσαι πραγματικά; / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Από πού είσαι πραγματικά; / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Τι κοινό μπορεί να έχουν η Κάιλι Μινόγκ που χορεύει εξαντλημένη μετά το Met Gala, η Κέιτ Μπλάνσετ και μια τίγρη μέσα σ’ ένα σούπερ μάρκετ, ο Jonathan Anderson με τα πουκάμισα που έπνιξαν τόσα αγόρια, η Donatella Versace με τακούνια και η Jan Morris που ταξίδεψε παντού για να φτάσει στην καλοσύνη;
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
12 φωτογραφίες σαν μικρές Μεγάλες Εβδομάδες της δημόσιας ζωής

ΟΑΣΗ / 12 φωτογραφίες σαν μικρές Μεγάλες Εβδομάδες της δημόσιας ζωής

Από την Christine Keeler και τη Monica Lewinsky μέχρι τη Lee Miller, τον George Michael και τη Janet Jackson, αυτές οι εικόνες δεν έμειναν επειδή ήταν «σκανδαλώδεις», αλλά επειδή συμπύκνωσαν ολόκληρες εποχές: εξουσία, έκθεση, επιθυμία, ντροπή και τη βία του δημόσιου βλέμματος.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Αντιγόνη δεν γερνάει ποτέ γιατί ο κόσμος δεν σταμάτησε ποτέ να της μοιάζει

Πολιτισμός / Η Αντιγόνη δεν γερνάει ποτέ γιατί ο κόσμος δεν σταμάτησε ποτέ να της μοιάζει

Με αφορμή τέσσερις νέες σκηνικές εκδοχές της μόνο στη Νέα Υόρκη μέσα στο 2026, η Αντιγόνη επιστρέφει ξανά στο τώρα ως το έργο που ξέρει καλύτερα από κάθε άλλο τι συμβαίνει όταν η εξουσία χάνει το όριό της και ο κόσμος βγαίνει από τη θέση του.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν πέφτει η φασαρία των Οσκαρ

Culture / Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν κοπάζει η φασαρία των Οσκαρ

Μετά την οσκαρική σεζόν, οι φωτογραφίες του Atsushi Nishijima από τα σετ του Marty Supreme, του Bugonia και άλλων ταινιών στρέφουν το βλέμμα όχι στη λάμψη της έτοιμης εικόνας αλλά στον κόσμο που τη χτίζει.
THE LIFO TEAM
Γιώργος Μαρίνος: η πιο άγρια ντροπή της πίστας

Γιώργος Μαρίνος / Γιώργος Μαρίνος: Είσαι μεγάλος σταρ, αγάπη μου!

Ο Πάνος Μιχαήλ γράφει για τον Γιώργο Μαρίνο ως τον άνθρωπο που ξεστόμισε «εγώ κύριε είμαι ομοφυλόφιλος» όταν η λέξη μπορούσε να σε τελειώσει. Η Ελλάδα τον έκανε θέαμα για να τον αντέξει. Εκείνος όμως ανέβηκε στην πίστα και δεν μίκρυνε.
THE LIFO TEAM
Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Culture / Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Παρότι εμφανίστηκε στην οθόνη για λιγότερο από τρία λεπτά, η ερμηνεία της Elsa Lanchester άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του κινηματογραφικού τρόμου, ενώ η ίδια έζησε μια αντισυμβατική, μποέμ ζωή στο Λονδίνο και το Χόλιγουντ του 20ού αιώνα.
THE LIFO TEAM