ΚΑΘΩΣ Η ΧΙΛΗ ΔΙΑΝΥΕΙ την 50ή επέτειο του στρατιωτικού πραξικοπήματος που υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ, η οικογένεια του προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε τιμά τη μνήμη του 50 χρόνια μετά το θάνατό του εκείνη την αποφράδα 11η Σεπτεμβρίου του 1973. Η κόρη του, η γερουσιαστής Ιζαμπέλ Αλιέντε εξέδωσε ένα βιβλίο απομνημονευμάτων με τίτλο “11 de Septiembre: Esa semana” για τις τραγικές εκείνες μέρες. Στο απόσπασμα που ακολουθεί και δημοσιεύεται αποκλειστικά στο ιστορικό αμερικανικό περιοδικό The Nation, αφηγείται τη δική της εμπειρία για την οδυνηρή ημέρα της 11ης Σεπτεμβρίου, όταν έφτασε στο προεδρικό μέγαρο, όπου ο πατέρας της βρισκόταν υπό στενή πολιορκία.
…Η κατάσταση που είχε προκληθεί από τη σφοδρή επίθεση στο προεδρικό μέγαρο γινόταν όλο και πιο τεταμένη. Είχαμε επιστρέψει κάτω στο υπόγειο. Δεν θυμάμαι ακριβώς τι ώρα ήταν όταν εμφανίστηκε ξαφνικά ο πατέρας μου και μας είπε:
«Λοιπόν, τώρα πρέπει να φύγετε. Πρέπει να καταλάβετε ότι ο κόσμος οφείλει να μάθει τι συμβαίνει. Αυτό δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο. Είστε μάρτυρες. Πρέπει να αναφέρετε αυτό που συνέβη. Ζήτησα από τον στρατηγό Baeza να φέρει ένα τζιπ για να σας βγάλει έξω», είπε αποφασιστικά.
Ο αποχαιρετισμός ήταν σιωπηλός και επώδυνος. Στο βάθος ακουγόταν ο θόρυβος της εξέγερσης κατά της κυβέρνησης του πατέρα μου. Ποτέ δεν πίστευα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα τον έβλεπα.
«Κι αν μας πιάσουν ομήρους;» ρώτησε η αδελφή μου η Μπεατρίς.
«Τότε ο κόσμος θα μάθει τι σας έκαναν», είπε ο πατέρας μου.
«Πάμε», είπε τελικά η αδελφή μου. Είχε περισσότερη λογική από μένα. Ήταν επτά μηνών έγκυος και είχε επίγνωση της δικής της ευάλωτης κατάστασης. Ανεβήκαμε τα σκαλιά και φτάσαμε στην πύλη. Άλλα λόγια δεν ειπώθηκαν. Ο αποχαιρετισμός ήταν σιωπηλός και επώδυνος. Στο βάθος ακουγόταν ο θόρυβος της εξέγερσης κατά της κυβέρνησης του πατέρα μου. Ποτέ δεν πίστευα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα τον έβλεπα.
Πενήντα χρόνια έχουν περάσει από το αιματηρό στρατιωτικό-πολιτικό πραξικόπημα που έθαψε τη δημοκρατία μας. Ακόμα νιώθω βαθύ πόνο και συγκίνηση καθώς θυμάμαι τη θυσία και την αξιοπρέπεια του πατέρα μου.
Με τη σύζυγό του και μητέρα μου, την Τέντσα, περάσαμε 15 χρόνια ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο ανταποκρινόμενοι στο κύμα της παγκόσμιας αλληλεγγύης για να διαδώσουμε το μήνυμα του Σαλβαδόρ Αλιέντε, ο οποίος έγινε παγκόσμιο παράδειγμα εκείνο το πρωινό της Τρίτης 11 Σεπτεμβρίου, ένας μαχητής που σε έναν διχασμένο κόσμο προώθησε τις διαρθρωτικές αλλαγές σε μια άνιση κοινωνία με γνώμονα το τρίπτυχο «δημοκρατία, πλουραλισμός και ελευθερία».
Αυτό εξηγεί ίσως το γεγονός ότι το μνημείο του – ένα άγαλμα του Αλιέντε που χτίστηκε το 2000 λίγα βήματα από το προεδρικό μέγαρο – το επισκέπτονται καθημερινά φοιτητές, τουρίστες, κοινωνικές οργανώσεις και πολιτικοί ηγέτες από διάφορες χώρες, όπου βγάζουν φωτογραφίες, υποβάλλουν τα σέβη τους και εκφράζουν τον θαυμασμό τους για έναν πρόεδρο που μας δίδαξε ότι η ηθική και η πολιτική πρέπει να συμβαδίζουν. Το μήνυμά του συνεχίζει να ζει.
Πολλά συνέβησαν σε αυτά τα 50 χρόνια. Η οικογένειά μας σκόρπισε για να ζήσει σε δύο χώρες που μας υποδέχτηκαν με ατελείωτη γενναιοδωρία, το Μεξικό και την Κούβα. Επανενωθήκαμε με την επιστροφή της δημοκρατίας στη Χιλή.
Τον πρώτο χρόνο της δημοκρατίας, στις 4 Σεπτεμβρίου 1990, πραγματοποιήσαμε την επίσημη κηδεία του. Την παρακολούθησαν χιλιάδες άνθρωποι που κατέκλυσαν όλη τη διαδρομή από τον ανώνυμο τάφο στη Vina del Mar μέχρι το Γενικό Νεκροταφείο του Σαντιάγο. Πολλοί άνθρωποι κρατούσαν παλιές φωτογραφίες του τις οποίες είχαν κρατήσει όλα αυτά τα δεκαεπτά χρόνια παρά την απαγόρευσή τους. Αυτός ο συγκινητικός και ειρηνικός αποχαιρετισμός μας έδωσε μια αίσθηση γιατρειάς. Ηγέτες και προσωπικότητες από άλλες χώρες συμμετείχαν επίσης σ’ αυτό και θέλω να τους ευχαριστήσω για τη δέσμευσή τους – ανάμεσά τους η Ντανιέλ Μιτεράν, ο Μισέλ Ροκάρ και ο Κώστας Γαβράς, οι οποίοι μας στήριξαν στην εξορία, στηρίζοντας παράλληλα και την υπόθεση της επιστροφής της Χιλής στη δημοκρατία.
Όπως μου είπε κάποτε ένας φίλος μου, το κύμα αλληλεγγύης προς τη Χιλή μπορεί να συγκριθεί μόνο με αυτό που συνέβη με τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο και με το Βιετνάμ. Το θεμέλιο αυτής της τεράστιας υποστήριξης ήταν η κληρονομιά του πατέρα μου, η απόφασή του να προσφέρει μια πολιτική κατεύθυνση ενάντια στο ρεύμα και στη δίνη του Ψυχρού Πολέμου.
Με στοιχεία από The Nation
