Στο Φεστιβάλ Βενετίας, εκεί όπου το σινεμά της Γάζας έχει γίνει ένα από τα πιο φορτισμένα θέματα της φετινής διοργάνωσης, παρουσιάστηκε τη Δευτέρα η Gaza Cinema Academy. Δεν πρόκειται για ακόμη ένα συμβολικό εργαστήριο αλληλεγγύης, αλλά για μια προσπάθεια να στηθεί μόνιμη υποδομή κινηματογραφικής εκπαίδευσης, επαγγελματικής κατάρτισης και παραγωγής ταινιών στη Λωρίδα της Γάζας.
Την πρωτοβουλία συνυπογράφουν Παλαιστίνιοι, Άραβες και διεθνείς κινηματογραφιστές και επαγγελματίες του χώρου, με συνιδρυτές την Παλαιστίνια σκηνοθέτιδα Μάι Μάσρι και τον Παλαιστίνιο κινηματογραφιστή Ezzaldeen Shalh. Στόχος της Ακαδημίας είναι να δώσει σε νέους δημιουργούς, ιδίως σε γυναίκες, πρόσβαση σε κινηματογραφική εκπαίδευση, τεχνικές δεξιότητες και διεθνείς συνδέσεις με φεστιβάλ, πανεπιστήμια, κινηματογραφικά ταμεία και εταιρείες παραγωγής.
Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι η ιδέα δεν ξεκινά τώρα από το μηδέν. Η επίσημη παρουσίαση της Ακαδημίας είναι το επόμενο βήμα μιας διαδικασίας που άρχισε το 2024, με την ανάπτυξη του εννιάμηνου Gaza Filmmaking Diploma. Το πρόγραμμα ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2026 με την πρώτη ομάδα 25 νεαρών Παλαιστίνιων γυναικών και συνδυάζει θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση. Καλύπτει βασικά στάδια της δημιουργίας μιας ταινίας, από την ανάπτυξη της ιδέας και το σενάριο έως τη σκηνοθεσία, τη διεύθυνση φωτογραφίας, το μοντάζ και την παραγωγή. Παράλληλα αναπτύσσεται πρόγραμμα σπουδών που επιδιώκεται να πιστοποιηθεί από το Al-Quds Open University, ώστε η κινηματογραφική εκπαίδευση να αποκτήσει πιο σταθερή ακαδημαϊκή διαδρομή στη Γάζα.
Η παρουσίαση στη Βενετία συνοδεύτηκε από μικρού μήκους φιλμ που δείχνει τον Ezzaldeen Shalh στην τάξη, μαζί με νεαρές γυναίκες από τη Γάζα που μιλούν για την επιθυμία τους να μεταφέρουν τις ιστορίες τους στη μεγάλη οθόνη. Ο Shalh, ιδρυτής του Gaza International Women’s Film Festival, έχει περιγράψει το σινεμά στη Γάζα όχι απλώς ως τέχνη, αλλά ως τρόπο να διατηρηθεί η μνήμη, να ανακτηθεί το δικαίωμα μιας κοινότητας να διαμορφώνει η ίδια την εικόνα της και να δοθούν σε μια νέα γενιά τα εργαλεία για να αφηγηθεί τη δική της ιστορία.
Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η Κάουτερ Μπεν Χάνια, η Αν Μαρί Τζασίρ, η Χιάμ Αμπάς, ο Ράμι Γιούσεφ και ο Σάλεχ Μπάκρι. Στο πλευρό της βρίσκονται επίσης η Ιταλίδα παραγωγός Graziella Bildesheim και ο Alaa Karkouti, συνιδρυτής της MAD Solutions, εταιρείας που έχει συμβάλει σημαντικά στη διεθνή κυκλοφορία του αραβικού σινεμά.
Σε έναν τόπο όπου μεγάλο μέρος της φυσικής, εκπαιδευτικής και πολιτιστικής υποδομής έχει καταστραφεί, η απάντηση δεν είναι μόνο η καταγραφή της απώλειας, αλλά και η δημιουργία μηχανισμών για νέες εικόνες. Η Gaza Cinema Academy παρουσιάζεται σε μια χρονιά όπου η Βενετία έχει έντονη παλαιστινιακή παρουσία, με ταινίες, δημόσιες παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες στήριξης που μεταφέρουν τη συζήτηση πέρα από το ερώτημα ποιος μιλά για τη Γάζα. Το ερώτημα γίνεται πια ποιος έχει τα μέσα να μιλήσει από μέσα της.
Η Ακαδημία καλεί πανεπιστήμια, κινηματογραφικά ταμεία, φεστιβάλ, πολιτιστικούς οργανισμούς και εταιρείες παραγωγής να στηρίξουν την εκπαίδευση και την παραγωγή ταινιών στη Γάζα. Αν το σχέδιο αποκτήσει συνέχεια, δεν θα είναι απλώς ακόμη μία διεθνής πολιτιστική χειρονομία γύρω από τον πόλεμο. Θα είναι ένας τρόπος να περάσει η αφήγηση από τη μαρτυρία στην παραγωγή, από την επιβίωση στη δημιουργία και από τη σιωπή σε μια νέα γενιά εικόνων.
Με στοιχεία από Variety, Deadline
