Δεν ήταν μια παράσταση που μπορούσε να ξεκινήσει σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Το προηγούμενο βράδυ, το Berlin Pride, γνωστό στη Γερμανία ως Christopher Street Day, είχε βυθίσει την πόλη στο πένθος μετά από θανατηφόρα επίθεση κοντά στους εορτασμούς.
Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και σχεδόν 30 τραυματίστηκαν. Την επόμενη νύχτα, στο Νησί των Μουσείων του Βερολίνου, ο Χαϊντάρ Νταρουίς ανέβηκε στη σκηνή με κόκκινο φέσι, φανταχτερή φούστα και την απόφαση να μη μείνει αόρατος.
Ο Νταρουίς, Σύριος queer χορευτής που ζει στο Βερολίνο και είναι γνωστός ως The Darvish, εμφανίστηκε με τους Queens Against Borders, μια κολεκτίβα queer και τρανς προσφύγων, μεταναστών και καλλιτεχνών. Πριν αρχίσει να χορεύει, ζήτησε από το κοινό της υπαίθριας παράστασης μια στιγμή σιωπής. Ύστερα είπε, με τη φωνή του φορτισμένη, ότι το βάρος για την κοινότητα είναι μεγάλο, αλλά η παρουσία τους εκείνη τη νύχτα ήταν απαραίτητη.
Αυτό ήταν και το πραγματικό νόημα της εμφάνισης. Όχι μια χαρούμενη παρένθεση μετά την επίθεση, ούτε μια γρήγορη αισθητικοποίηση του πένθους. Ήταν μια πράξη δημόσιας παρουσίας.
Ο Νταρουίς και οι άλλοι καλλιτέχνες θα μπορούσαν να είχαν μείνει σπίτι. Αντί γι’ αυτό, βγήκαν μπροστά σε ένα κοινό που δεν αποτελούνταν μόνο από ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους, αλλά και από Βερολινέζους, τουρίστες, περαστικούς, ανθρώπους που βρέθηκαν ξαφνικά μέσα σε μια νύχτα όπου η παράσταση κουβαλούσε κάτι πολύ βαρύτερο από το πρόγραμμά της.
Στη σκηνή, ο Νταρουίς άρχισε να περιστρέφεται σαν δερβίσης, με την κόκκινη φούστα του να ανοίγει γύρω του σε έναν τελετουργικό κύκλο. Η αραβική μουσική δυνάμωνε, ο ρυθμός γινόταν πιο γρήγορος και σταδιακά η περιστροφή μετατράπηκε σε belly dance. Το σώμα που λίγα λεπτά πριν είχε ζητήσει σιωπή άρχισε να φτιάχνει κίνηση, ένταση, χειροκρότημα, μια άλλη μορφή συλλογικής ανάσας.
Μαζί του στη σκηνή ήταν και άλλοι καλλιτέχνες των Queens Against Borders, ανάμεσά τους η Αιγύπτια belly dancer Aleya και η Νιγηριανή drag performer Countess Sasha Seduction. Η ομάδα δημιουργήθηκε ακριβώς πάνω σε αυτή τη διασταύρωση: queer ζωή, προσφυγική εμπειρία, μετανάστευση, performance και αλληλεγγύη.
Στο Βερολίνο, μια πόλη που συχνά παρουσιάζεται ως καταφύγιο ελευθερίας για ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους από όλο τον κόσμο, αυτή η διασταύρωση δεν είναι αφηρημένη ιδέα. Είναι σώματα, γλώσσες, τραύματα, χαρτιά, σκηνές, βλέμματα.
Γι’ αυτό και η εμφάνιση του Νταρουίς δεν ήταν απλώς «ανθεκτικότητα», με τον εύκολο τρόπο που χρησιμοποιείται πια η λέξη. Είχε μέσα της κόπωση. Ο ίδιος μίλησε για το βάρος του να πρέπει μια κοινότητα να μάχεται συνεχώς για την ίδια της την παρουσία. Και όμως, η απάντηση που διάλεξε δεν ήταν η απόσυρση. Ήταν ένας χορός που δεν ζητούσε από το πένθος να εξαφανιστεί, αλλά το έβαζε να κινηθεί.
Στο τέλος, το κοινό σηκώθηκε από τις καρέκλες και μπήκε στον χορό. Αυτή ίσως ήταν η πιο δυνατή εικόνα της βραδιάς: όχι ο καλλιτέχνης μόνος του, σαν σύμβολο, αλλά ένας κύκλος ανθρώπων που άφησαν για λίγο τη θέση του θεατή και έγιναν μέρος της κίνησης. Μια σκοτεινή νύχτα δεν ακυρώθηκε. Δεν έγινε ξαφνικά ελαφριά. Αλλά για λίγα λεπτά, άλλαξε ρυθμό.
Μετά την επίθεση στο Berlin Pride, το Βερολίνο πενθεί και ταυτόχρονα προσπαθεί να καταλάβει τι σημαίνει ασφάλεια, δημόσιος χώρος και queer ορατότητα σε μια πόλη που έχει χτίσει μεγάλο μέρος του μύθου της πάνω στην ελευθερία. Ο Νταρουίς δεν έδωσε απάντηση σε όλα αυτά. Έκανε κάτι πιο απλό και ίσως πιο δύσκολο: εμφανίστηκε.
Και σε μια στιγμή που η βία θέλει να σπρώξει τους ανθρώπους πίσω στην αφάνεια, το να βγεις στη σκηνή, να πεις ότι πονάς και μετά να αρχίσεις να χορεύεις, δεν είναι διαφυγή. Είναι πολιτική πράξη.
Με στοιχεία από Associated Press, Le Monde
