Το Dreams of Violets έφτασε στο Φεστιβάλ Tribeca ως τεχνολογικό ορόσημο: μια μεγάλου μήκους ταινία φτιαγμένη εξ ολοκλήρου με τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς παραδοσιακά γυρίσματα, πλατό ή ηθοποιούς μπροστά στην κάμερα.
Η 75λεπτη docu-fiction ταινία του Ash Koosha είναι εμπνευσμένη από τις διαδηλώσεις στο Ιράν και τη βίαιη καταστολή τους. Η ιστορία τοποθετείται στην Τεχεράνη, τον Ιανουάριο του 2026, και ακολουθεί πέντε αγνώστους που κρύβονται σε ένα αδιέξοδο, ενώ γύρω τους οι δυνάμεις καταστολής επιτίθενται σε τραυματισμένους διαδηλωτές.
Από μόνη της, η τεχνολογική συνθήκη θα αρκούσε για να προκαλέσει ενδιαφέρον. Όμως το Dreams of Violets δεν είναι μια AI ταινία πάνω σε ένα ουδέτερο ή φανταστικό θέμα. Επιχειρεί να μιλήσει για κρατική βία, νεκρούς διαδηλωτές, σώματα στους δρόμους, οικογένειες που ψάχνουν τους δικούς τους και ένα πολιτικό τραύμα που παραμένει ανοιχτό.
Εκεί ακριβώς αρχίζει το πραγματικό ερώτημα. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να παράγει εικόνες γρήγορα, φθηνά και εντυπωσιακά. Μπορεί όμως να παράγει ανθρώπινη ένταση, μνήμη, βλέμμα και ηθικό βάρος;
Ο Koosha, εξόριστος από το Ιράν από το 2009 και γνωστός και ως μουσικός, έγραψε και σκηνοθέτησε την ταινία χρησιμοποιώντας εργαλεία AI για την παραγωγή εικόνας και βίντεο. Σύμφωνα με το Business Insider, η ταινία κόστισε περίπου 2.000 δολάρια και χρειάστηκε λίγους μήνες για να ολοκληρωθεί.
Το νούμερο είναι εντυπωσιακό. Είναι όμως και ανησυχητικό. Δείχνει πόσο εύκολα ένας δημιουργός μπορεί πια να φτιάξει μια μεγάλου μήκους ταινία χωρίς την παραδοσιακή κινηματογραφική υποδομή. Ταυτόχρονα, επαναφέρει όλους τους φόβους που συνοδεύουν την AI στο σινεμά: την αντικατάσταση ανθρώπινης εργασίας, τη χρήση συστημάτων που έχουν εκπαιδευτεί πάνω σε έργα άλλων δημιουργών, αλλά και το πιο δύσκολο ερώτημα της αναπαράστασης.
Στην περίπτωση του Dreams of Violets, το ζήτημα δεν είναι μόνο αν η εικόνα πείθει τεχνικά. Είναι αν μια μηχανή μπορεί να αναπαραστήσει ανθρώπους που διαδηλώνουν, τραυματίζονται, φοβούνται ή πεθαίνουν, χωρίς να τους κάνει να μοιάζουν με γενικές φιγούρες ενός ψηφιακού δράματος.
Οι πρώτες αντιδράσεις στάθηκαν ιδιαίτερα αυστηρές απέναντι στο αποτέλεσμα, επισημαίνοντας άδεια πρόσωπα, αδέξιες κινήσεις, θολούς διαλόγους και μια αίσθηση ότι η τεχνητή νοημοσύνη λειαίνει την πραγματικότητα αντί να τη φέρνει πιο κοντά στον θεατή.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η ταινία φαίνεται να χρησιμοποιεί και πραγματικό ηχητικό υλικό από διαδηλωτές. Αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα με την πραγματική μνήμη των γεγονότων. Αντί όμως να γίνει το κέντρο της εμπειρίας, μένει συχνά στο φόντο, πίσω από τις AI εικόνες.
Το Dreams of Violets μπορεί να μην είναι η ταινία που θα δικαιώσει το AI cinema. Μπορεί όμως να είναι η πρώτη που δείχνει τόσο καθαρά το πρόβλημά του: η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κατασκευάσει μια εικόνα τραύματος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να καταλάβει τι κουβαλά αυτή η εικόνα.
Με στοιχεία από Tribeca Festival και Business Insider.
