ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΑ αστραφτερά – έστω και «αμφιλεγόμενα» σε κάποιες περιπτώσεις – ονόματα που συμμετέχουν αυτές τις μέρες (από 26/9 μέχρι 9/10) στο παρθενικό Φεστιβάλ Κωμωδίας του Ριάντ, πρωτεύουσα του διάσημου για τη σάτιρα, το πνεύμα και το χιούμορ του, Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας, δικαιολογεί τους υπεύθυνους του θεσμού οι οποίοι διαφήμισαν την εκδήλωση ως «το μεγαλύτερο φεστιβάλ κωμωδίας στον κόσμο». Μερικά μόνο από αυτά: Dave Chappelle, Louis CK, Bill Burr, Kevin Hart, Whitney Cummings, Pete Davidson, Aziz Ansari, Jim Jefferies…
Όπως ήταν αναμενόμενο (και λογικό), οι αντιδράσεις υπήρξαν σφοδρές, τόσο από διάφορους οργανισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα που εξακολουθούν να καταπιέζονται βάναυσα και συστηματικά στη «νέα πατρίδα της κωμωδίας», όσο και από άλλους επιφανείς Αμερικανούς κωμικούς που θεώρησαν εντελώς ασυνείδητη και αδιανόητα κυνική την προθυμία των συναδέλφων τους – μερικοί εκ των οποίων διαμαρτύρονται διαρκώς για «λογοκρισία» και «ακύρωση» εις βάρος τους – να «ξεπλύνουν» ένα τέτοιο καθεστώς. «Ποια μπορεί να είναι η διαφημιστική καμπάνια για ένα τέτοιο event;», αναρωτήθηκε σαρκαστικά ο κωμικός Marc Maron μέσα από το διάσημο podcast του. «Μια μεγάλη κωμική ατραξιόν από τους δημιουργούς της 11η Σεπτεμβρίου, από τους ανθρώπους που έσφαξαν τον Τζαμάλ Κασόγκι».
Ο Chapelle ολοκλήρωσε την εμφάνιση του λέγοντας στο κοινό ότι φοβάται να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ότι άμα του συμβεί κάτι θα ειδοποιήσει τους θαυμαστές του με μια φράση-κωδικό. «Θα είναι κάτι που δεν θα έλεγα ποτέ, οπότε αν με ακούσετε να το λέω δημόσια, θα ξέρετε ότι κάτι μου έχουν κάνει. Η φράση είναι: Είμαι με το Ισραήλ».
Η ραγδαία ανερχόμενη κωμικός Atsuko Okatsuka, αφού αποκάλυψε ότι απέρριψε την πρόταση που της έγινε να εμφανιστεί στο φεστιβάλ, δημοσίευσε στο διαδίκτυο το συμβόλαιο της εκδήλωσης, το οποίο περιλάμβανε τους εξής όρους: «Ο καλλιτέχνης δεν επιτρέπεται να προετοιμάσει ή να εκτελέσει οποιοδήποτε υλικό που μπορεί να θεωρηθεί ότι υποβαθμίζει, δυσφημεί, περιφρονεί ή γελοιοποιεί: Α) Το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων των ηγετών, των δημόσιων προσώπων, του πολιτισμού ή του λαού του, Β) Την βασιλική οικογένεια, το νομικό σύστημα ή την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας, και Γ) Οποιαδήποτε θρησκεία, θρησκευτική παράδοση, θρησκευτική προσωπικότητα ή θρησκευτική πρακτική».
Μια άλλη Αμερικανίδα κωμικός, η Τζέσικα Κίρσον, γνωστή από την γκέι ατζέντα της, εμφανίστηκε μεν στο φεστιβάλ – που διεξάγεται σ’ ένα αχανές “entertainment complex” που ονομάζεται Boulevard City και ένα μέρος του έχει σχεδιαστεί ως απομίμηση της Τάιμς Σκουέρ στη Νέα Υόρκη – το μετάνιωσε δε, ειδικά μετά από την κατακραυγή που δέχτηκε από την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Δήλωσε μάλιστα ότι θα δωρίσει ολόκληρη την αμοιβή της σε οργανισμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα (δεν κατονόμασε ποιον).
Τα μεγάλα ονόματα του Φεστιβάλ πάντως, δεν φάνηκαν να πτοούνται από τις αντιδράσεις εναντίον τους. «Μαθαίνω ότι αυτή τη στιγμή στην Αμερική, αν μιλήσεις για τον Τσάρλι Κερκ, θα σε ακυρώσουν», είπε από το μικρόφωνο το περασμένο Σάββατο η κύρια ατραξιόν της διοργάνωσης, ο Dave Chappelle, ενώπιον 6.000 ατόμων που τον επευφημούσαν. «Δεν ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια, αλλά σκοπεύω να το ανακαλύψω… Είναι πιο εύκολο να μιλάς εδώ παρά στην Αμερική».
Ο Chapelle ολοκλήρωσε την εμφάνιση του λέγοντας στο κοινό ότι φοβάται να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ότι άμα του συμβεί κάτι θα ειδοποιήσει τους θαυμαστές του με μια φράση-κωδικό. «Θα είναι κάτι που δεν θα έλεγα ποτέ, οπότε αν με ακούσετε να το λέω δημόσια, θα ξέρετε ότι κάτι μου έχουν κάνει. Η φράση είναι: Είμαι με το Ισραήλ».
Το πιο αστείο όμως (ή κωμικοτραγικό για τον παθόντα) ήταν αυτό που συνέβη στον κωμικό Τιμ Ντίλον ο οποίος είχε αποδεχτεί χωρίς κανέναν ηθικό ενδοιασμό την πρόσκληση – και το χρήμα – του φεστιβάλ, όπως είχε αποκαλύψει σε ένα podcast στα τέλη Αυγούστου. «Το κάνω επειδή μου προσφέρουν ένα σκασμό λεφτά», είχε πει, αποκαλύπτοντας συγχρόνως ότι η αμοιβή του θα ήταν 375,000 δολάρια για μια εμφάνιση, ενώ για τα πρώτα ονόματα το αντίστοιχο ποσό θα έφτανε τα 1,6 εκατομμύρια. Είπε κι άλλα όμως σ’ εκείνη τη συνέντευξη, ειδικά για τον τρόπο μεταχείρισης των μεταναστών στη χώρα («ωραία, έχουν είλωτες, και τι έγινε;») που δεν εκτιμήθηκαν δεόντως από την Σαουδική Αρχή με αποτέλεσμα να ακυρωθεί η εμφάνιση – και κυρίως, η παχυλή αμοιβή του.
