Η αβέβαιη κουλτούρα της συνέπειας και το Χόλιγουντ

Η αβέβαιη κουλτούρα της συνέπειας (ως αντίδοτο και sequel της cancel culture) Facebook Twitter
Χωρίς καταδίκη, ούτε καν charge (your honor), απώλεσε την επαγγελματική του τιμή ο Άρμι Χάμερ, όπως περίπου και ο Ρίτσαρντς και ο Σπέισι, τουλάχιστον όμως βοήθησε τους Χακάμι και Ντομπς να επινοήσουν έναν αφηγηματικό νεολογισμό.
0

Ένας από τους εκ των ων ουκ άνευ συντελεστές της απίστευτης επιτυχίας του «Seinfeld» ήταν ο Μάικλ Ρίτσαρντς. Ο Κόσμο Κρέιμερ που έπλασε μέσα από την παράλογη κωμωδία με έμπνευση έναν γνωστό δικό του και του Τζέρι δυναμίτιζε κάθε προσπάθεια γείωσης του «show περί του τίποτα» και πρόσθετε μια ανακουφιστική τρέλα στην αγωνία των υπολοίπων. Ο Ρίτσαρντς πάντα έπαιρνε τον εαυτό του σοβαρά και την περίπτωσή του ως εξαίρεση. Όταν το 2006 επιτέθηκε φραστικά σε έναν heckler, όπως λένε τους θεατές-παρενοχλητές, που του φώναζε πως δεν είναι καθόλου αστείος στο stand up σόου του, έκανε το λάθος να τον αποκαλέσει επαναλαμβανόμενα και δυνατά με τη λέξη που ξεκινά με το γράμμα «n», και δεν εξαιρέθηκε ούτε τον κατάλαβε ακριβώς κανένας.

Στη χώρα όπου ο Ντόναλντ Τραμπ καταδικάστηκε για 34 αδικήματα και κάλλιστα δύναται να κατεβεί στις εκλογές κανονικά και αν κερδίσει, να κυβερνήσει ακόμη και μέσα από τη φυλακή, ο τυπικά αθώος Σπέισι παύεται, όπως και ο Γούντι Άλεν – αν μιλάμε για υψηλού προφίλ κινηματογραφιστές που αισθάνονται πως σέρνονται ως εξιλαστήρια θύματα

Το περιστατικό κυκλοφόρησε στα social της εποχής, ο Ρίτσαρντς ψέλλισε κάποιες σύντομες εξηγήσεις και συνοπτικά εξαφανίστηκε. Τελείως. Σαν να μην έγινε ποτέ, αυτός όχι η φάση. Ώσπου πριν από μία εβδομάδα βρέθηκε καλεσμένος στην εκπομπή «The View», σε φιλικό περιβάλλον και κολακευτικό κλίμα, για να παρουσιάσει ένα βιβλίο του, αντιδρώντας άκαμπτα και σχεδόν άναρθρα μπροστά στα ενθαρρυντικά χαμόγελα της Γούπι Γκόλντμπεργκ και της Τζόι Μπέαρ. Φυσικά, κλήθηκε να εξηγήσει τι έγινε. Εμφανώς ταραγμένος, δικαιολογήθηκε πως δεν είχε καμία απολύτως δικαιολογία να μπει ξαφνικά σε αμυντική διαδικασία και ως χαρακτήρας να βρίσει από τη σκηνή τον θαμώνα που εξέφρασε μια άποψη αγενώς – αν και ο Άντι Κάουφμαν επί χρόνια επιδίωκε ακριβώς βίαιη αντιπαράθεση με τους υβριστές του και θα έκανε πάρτι με το θέμα.

Η αβέβαιη κουλτούρα της συνέπειας (ως αντίδοτο και sequel της cancel culture) Facebook Twitter
Μπορεί να ψεύδεται ο Ρίτσαρντς, να υποκρίνεται ταπεινά τον μετανοημένο. Ωστόσο, επέλεξε μια τιμωρία και την ακολούθησε απαρέγκλιτα. Το βλέμμα του έδειχνε αυθεντική ντροπή.

Εκτός ελαχίστων σποραδικών παρενθέσεων, ένας τόσο sui generis καλλιτέχνης όπως ο Ρίτσαρντς επέλεξε να αποσυρθεί, αντικρίζοντας στον καθρέφτη των ερασιτεχνικών βίντεο που κυκλοφόρησαν ένα τέρας που αναγνώρισε και του προκάλεσε αηδία – όπως, αντίθετα, τραγουδιστές που ακούνε τις αδυναμίες τους σε ανάλογα βίντεο από συναυλίες συνήθως μισούν τους απρόσκλητους εικονολήπτες. Μπορεί να ψεύδεται ο Ρίτσαρντς, να υποκρίνεται ταπεινά τον μετανοημένο. Ωστόσο, επέλεξε μια τιμωρία και την ακολούθησε απαρέγκλιτα. Το βλέμμα του έδειχνε αυθεντική ντροπή.

Ο Μάικλ Ρίτσαρντς απολογείται στην εκπομπή του Ντέιβιντ Λέτερμαν

Ο φοβιστικά εύστροφος, δικανικά εύγλωττος Κέβιν Σπέισι μπορεί να κάνει πολλά, δεν διαθέτει ωστόσο την αιδώ στο ρεπερτόριό του. Μοιάζουν αιώνες από τότε που απολύθηκε από το Χόλιγουντ, ξεριζώθηκε από τη σειρά που εκείνος ανέδειξε και εκδιώχθηκε στα μισά μιας ταινίας που χάρισε στον αντικαταστάτη του, τον Κρίστοφερ Πλάμερ, μια εκδικητική υποψηφιότητα για Όσκαρ, και παρά τις προσπάθειές του να επανέλθει, μόλις πρόσφατα απέκτησε μια μικρή ομάδα υποστηρικτών από το σινάφι που κάποτε τον υμνούσε και τον καλούσε σε κάθε αυτοσυγχαρητήριο πάρτι της κοινότητας.

Σε όλες τις δίκες αθωώθηκε και εν όψει μια νέας υπόθεσης ξεκαθάρισε στην πρώτη του μεγάλη συνέντευξη πως δεν έχει ουδεμία πρόθεση να κάτσει να φάει ξύλο στο μέλλον με σταυρωμένα χέρια – ενδιαφέρον. Ίσως αυτή η συγκροτημένων συναισθημάτων και σκέψεων τηλεοπτική του εμφάνιση, χωρίς τις αινιγματικές ειρωνείες των χριστουγεννιάτικων μηνυμάτων του από House of Cards, να προκάλεσε και μια σχετική κινητοποίηση και μια απορία: πόσο καιρό θα μένει εξοστρακισμένος ένας άνθρωπος που ανέλαβε τις ευθύνες του και κατέρριψε στο δικαστήριο όλα τα φερόμενα ως θύματά του;

Στη χώρα όπου ο Ντόναλντ Τραμπ καταδικάστηκε για 34 αδικήματα, έχει προοπτικές για άλλα τόσα και ακόμη παραπάνω, και κάλλιστα δύναται να κατεβεί στις εκλογές κανονικά και αν κερδίσει, πράγμα εξαιρετικά πιθανό, να κυβερνήσει ακόμη και μέσα από τη φυλακή, ο τυπικά αθώος Σπέισι παύεται, όπως και ο Γούντι Άλεν – αν μιλάμε για υψηλού προφίλ κινηματογραφιστές που αισθάνονται πως σέρνονται ως εξιλαστήρια θύματα.

Η αβέβαιη κουλτούρα της συνέπειας (ως αντίδοτο και sequel της cancel culture) Facebook Twitter
Πόσο καιρό θα μένει εξοστρακισμένος ένας άνθρωπος που ανέλαβε τις ευθύνες του και κατέρριψε στο δικαστήριο όλα τα φερόμενα ως θύματά του; Φωτ.: Carl Court/Getty Images/Ideal Image

Από την άλλη, υπάρχει και ο Άρμι Χάμερ με τις κανιβαλιστικές απειλές του κι ένα σεξουαλικό παρελθόν στην γκρίζα ζώνη της κακοποιητικής συμπεριφοράς και του ερωτικού kink. Όλες οι κατηγορίες εναντίον του έχουν κριθεί ανεπαρκείς, αποσύρθηκαν ή απλώς δεν υπήρξαν ποτέ, όπως υποστηρίζει η υπεράσπισή του. Ωστόσο το βάρος δεν έχει αρθεί και η καριέρα του έχει εξατμισθεί εδώ και δύο τουλάχιστον χρόνια. Το χρονικό της μετεωρικής πτώσης του κατέγραψαν οι Έλι Χακάμι και Τζούλιαν Ντομπς, δημιουργοί του ντοκιμαντέρ House of Hammer, συνέδεσε το πώς πήρε φωτιά το διαδίκτυο λόγω των μηνυμάτων που υποτίθεται πως έγραψε ο πρωταγωνιστής του Social Network με το σόι του και τις τουλάχιστον συζητήσιμες συμπεριφορές των συγγενών του, μιας ομάδας Αμερικανών πατρικίων με βίτσια που όντως παρέπεμπαν στον βαμπιρικό Οίκο των Χάμερ.

Η αβέβαιη κουλτούρα της συνέπειας (ως αντίδοτο και sequel της cancel culture) Facebook Twitter
Η καριέρα του Άρμι Χάμερ έχει εξατμισθεί εδώ και δύο τουλάχιστον χρόνια. Φωτ.: Gareth Cattermole/Getty Images for BFI/Ideal Image

Ο βιασμένος από πάστορα, όπως ισχυρίζεται, Άρμι δεν έχει βγάλει ακόμα άκρη, πρακτικά μιλώντας. Διανύει μια περίοδο που βιώνει τις συνέπειες, χωρίς κανείς να του εξασφαλίζει αν η ακύρωση που έχει υποστεί θα ανατραπεί ή θα παραμείνει στον αέρα, σαν στίγμα αβέβαιης διάρκειας και έντασης. Χωρίς καταδίκη, ούτε καν charge (your honor), απώλεσε την επαγγελματική του τιμή, όπως περίπου και ο Ρίτσαρντς και ο Σπέισι, τουλάχιστον όμως βοήθησε τους Χακάμι και Ντομπς να επινοήσουν έναν αφηγηματικό νεολογισμό.

Με άξονα την παραθετική δομή του House of Hammer, το καινούργιο τους serial ντοκιμαντέρ με τίτλο Deadly Influence: Τhe social media murders, που όντως καταγράφει μια σειρά φόνων στον χώρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προσεγγίζει το δημοφιλέστατο είδος των αληθινών εγκλημάτων με τον ρυθμό που κινούνται τα social media και τη μονταζιακή χορογραφία που υπαγορεύουν στον θεατή, σαν κλιπαρισμένα ειδησεογραφικά αποσπάσματα που ξεπετάγονται βιαστικά και θυμωμένα. Ο οπτικοακουστικός τρόπος με τον οποίο ο χρήστης καταναλώνει τα νέα δημιουργεί πρωτόγνωρη ροή στο ντοκιμαντέρ. Ζωντανός, τεράστιος pop-up οργανισμός που θα μπορούσε να ονομάζεται «Επιρροή», τρέχει σαν τη φιξιόν, αν και κρατά το πρόσχημα της τεκμηρίωσης μιας αλήθειας. Ψάχνει τον ένοχο και, προσπερνώντας επίσημες αποφάσεις, δεν αποκαλύπτει αν θα δώσει άφεση· κυρίως δεν αποκαλύπτει ποιος είναι ο χρονικός ορίζοντας των συνεπειών

Deadly Influence: The Social Media Murders

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO. 

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

‘Spacey Unmasked’: Δεν έχει τέλος το κατηγορητήριο εναντίον του Κέβιν Σπέισι

Οθόνες / Spacey Unmasked: Δεν έχει τέλος το κατηγορητήριο εναντίον του Κέβιν Σπέισι

Νέες καταγγελίες για σεξουαλικές επιθέσεις στο αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ για τον Κέβιν Σπέισι, με τον αδελφό του ηθοποιού να δηλώνει ότι ο πατέρας τους ήταν ένας αρνητής του Ολοκαυτώματος που διοργάνωνε ναζιστικές συναντήσεις στο σπίτι τους.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Έχει, τελικά, σημασία η ιστορική ακρίβεια στην ταινία «Καποδίστριας»;

Pulp Fiction / Καποδίστριας: Έχει σημασία η ιστορική ακρίβεια της ταινίας;

Η νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή για τον Καποδίστρια γέμισε τις αίθουσες, δίχασε το κοινό και άναψε τη συζήτηση στα social media. Είναι όμως το σινεμά πεδίο εθνικής εξύψωσης ή χώρος κριτικής σκέψης; Ο ιστορικός και συγγραφέας Τάσος Σακελλαρόπουλος μιλά για την ταινία, τον μύθο και την αναγκαιότητα της ιστορικής ακρίβειας.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Béla Tarr (1955-2026): «Κάνω ταινίες μ’ επίκεντρο τους ανθρώπους»

Απώλειες / Béla Tarr (1955-2026): «Κάνω ταινίες μ’ επίκεντρο τους ανθρώπους»

O ιδιόμορφος, μοναδικός, αισιόδοξος σε πείσμα του ζόφου που περιγράφει, σημαίνων Ούγγρος δημιουργός ταινιών όπως οι Αρμονίες του Βερκμάιστερ και το Άλογο του Τορίνο έφυγε χθες από τη ζωή. Αναδημοσιεύουμε μια παλαιότερη συνέντευξή του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 τεράστιες ταινίες που περιμένουμε μέσα στο 2026

Οθόνες / Οι 10 ταινίες που θα σπάσουν τα ταμεία το 2026

Από την επιστροφή του Στίβεν Σπίλμπεργκ στην επιστημονική φαντασία και την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, μέχρι το φινάλε του «Dune», αυτές είναι οι δέκα ταινίες που θα μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον μας τη νέα χρονιά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
10 ταινίες του 2025 που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Οθόνες / 10 ταινίες του 2025 που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Από την ξεσηκωτική μουσική βιογραφία του Ρόμπι Γουίλιαμς στο εκλεκτό σινεμά του Μιγκέλ Γκόμες κι από μια πολύ προσωπική δουλειά του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ σε ένα animation που δεν αφήνει μάτι στεγνό, αυτές είναι οι ταινίες που άξιζαν να βρουν μεγαλύτερο κοινό.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Brigitte Bardot (1934-2025): Και ο Θεός έπλασε την πιο σέξι ηθοποιό ever

Απώλειες / Brigitte Bardot (1934-2025): Και ο Θεός έπλασε την πιο σέξι ηθοποιό ever

Η θρυλική Γαλλίδα ηθοποιός σόκαρε χωρίς ποτέ να το μετανιώσει, ερωτεύτηκε με όλο της το είναι, έκανε ασταμάτητα ταινίες, αλλά σταμάτησε πρόωρα, στα 39. Την κέρδισε ο φιλοζωικός ακτιβισμός, δραστηριότητα που κράτησε ως το τέλος. Μέχρι το τέλος έμειναν μαζί της και οι ακροδεξιές και ομοφοβικές της απόψεις.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 + 1 καλύτερες ταινίες της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου

Η λίστα / Οι 10 + 1 καλύτερες ταινίες της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου

Ζητήσαμε από τέσσερις επαγγελματίες του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης αλλά και από έναν ακαδημαϊκό να ψηφίσουν τις καλύτερες ταινίες της εποχής της ελληνικής αθωότητας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τι θα δούμε στα σινεμά μέσα στις γιορτές

Οθόνες / 10 ταινίες που παίζουν τις γιορτές και αξίζουν το εισιτήριο του σινεμά

Ένας οδηγός με έξι νέες κυκλοφορίες και τέσσερις που συνεχίζουν να παίζονται με επιτυχία στις αίθουσες, ώστε να προγραμματίσετε τις χριστουγεννιάτικες κινηματογραφικές σας εξόδους.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Γιάννης Οικονομίδης: «Κάνω ταινίες “λαϊκές” κι ας χαρακτηρίζονται σκληρές κι ακραίες»

Οθόνες / Γιάννης Οικονομίδης: «Με τη "Σπασμένη Φλέβα" πήρα ρεβάνς από κάποιους που με πολεμάνε λυσσαλέα»

Με πρόσφατη την επιτυχία της νέας του ταινίας ο σκηνοθέτης μάς μίλησε για όσα ήθελε να πει μέσα από αυτήν, για τη φιλμογραφία του γενικότερα αλλά και για τον τρόπο που βλέπει το σύγχρονο ελληνικό σινεμά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Φωτιά και σταχτη; Στάχτη και μπούρμπερη; Avatar, θα σε δούμε

Οθόνες / Φωτιά και στάχτη; Στάχτη και μπούρμπερη; Avatar, θα σε δούμε

Είναι ένα από τα ελάχιστα blockbusters που μας έχουν απομείνει και αξίζει τον κόπο. Μαζί με το Avatar έχουμε άλλες τρεις ταινίες που αξίζουν την έξοδο στο σινεμά της πόλης!
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ | ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Είναι το «Singapore Sling» η πιο παρεξηγημένη ταινία του ελληνικού σινεμά;

Βιβλίο / Είναι το «Singapore Sling» η πιο παρεξηγημένη ταινία του ελληνικού σινεμά;

Μια συζήτηση με τη Μαρί Λουίζ Βαρθολομαίου Νικολαΐδου για την ταινία που αδικήθηκε στην εποχή της, αλλά σήμερα προκαλεί εκ νέου το ενδιαφέρον, και για την «επιστροφή» της μέσα από ένα βιβλίο.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
Γιάννης Σολδάτος: «Ο μεγαλύτερος εχθρός μου είναι ο μικροαστισμός» ή «Το σινεμά ως μαζικό λαϊκό θέαμα έχει σχεδόν τελειώσει»

Βιβλίο / Γιάννης Σολδάτος: «Το σινεμά ως μαζικό λαϊκό θέαμα έχει σχεδόν τελειώσει»

Μια συζήτηση με τον σκηνοθέτη, εκδότη και συγγραφέα της συνοπτικής «Ιστορίας του Ελληνικού Κινηματογράφου» που πρόσφατα επανακυκλοφόρησε εμπλουτισμένη και σε ενιαία μορφή από τις εκδόσεις Αιγόκερως.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ