Η μυστική ιστορία της Monopoly

Η μυστική ιστορία της Monopoly Facebook Twitter
Κάθε παίκτης ξεκινά με τα ίδια χρήματα και με τις ίδιες ευκαιρίες παρότι στην πραγματική ζωή, η φυλή, η τάξη, το φύλο και μια σειρά άλλων παραγόντων επηρεάζουν καθοριστικά τις πιθανότητες επιτυχίας.
0



ΣΤΑ ΠΡΟΣΦΑΤΑ 
απομνημονεύματά του, ο ηθοποιός Μάθιου Πέρι (πιο γνωστός ως ο Τσάντλερ από τα «Φιλαράκια»), αποκαλύπτει ότι οι γονείς του περνούσαν τις ώρες πριν από τη γέννησή του παίζοντας το κλασικό επιτραπέζιο παιχνίδι Monopoly. Ήταν ένας δυστυχισμένος γάμος, γράφει ο Πέρι, και χώρισαν όταν εκείνος ήταν ακόμα  βρέφος. Δεν πρέπει να ήταν υπεύθυνη η Monopoly, αλλά δεν μπορεί και να βοήθησε. Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι η Monopoly μπορεί να μην είναι απαραίτητα ένα κακό παιχνίδι, σίγουρα όμως είναι κατασκευασμένη να δημιουργεί πικρίες και έριδες στους παίκτες της.

Τα περισσότερα παιχνίδια έχουν έναν ανταγωνιστικό χαρακτήρα, λίγα όμως προκαλούν τέτοιο ολοκληρωτικό εξευτελισμό όσο η (ή το) Monopoly [που, βεβαίως, σημαίνει μονοπώλιο]. Στο νέο ντοκιμαντέρ όμως που έχει τίτλο "Ruthless: Monopoly's Secret History" [«Αμείλικτη: Η μυστική ιστορία της Monopoly] μαθαίνουμε ότι δεν ίσχυε πάντα αυτό. Το παιχνίδι σχεδιάστηκε αρχικά το 1903 από τη Lizzie Magie, μια χαρισματική φεμινίστρια, ηθοποιό και ποιήτρια. Εκείνη την εποχή, τα περισσότερα επιτραπέζια παιχνίδια, όπως και τα περισσότερα μυθιστορήματα για παιδιά, λειτουργούσαν ως δοχεία ηθικής καθοδήγησης. Η Magie ονόμασε το δημιούργημά της The Landlord's Game [Το παιχνίδι του ιδιοκτήτη ή του γαιοκτήμονα], βασιζόμενη στις θεωρίες του Henry George, ενός επιδραστικού οικονομολόγου της εποχής ο οποίος υποστήριζε ότι η γη θα έπρεπε να διαμοιράζεται στους πολλούς και όχι να γίνεται αντικείμενο στυγνής εκμετάλλευσης από τους λίγους (ιδιοκτήτες). Το παιχνίδι διαδόθηκε σαν λαϊκό παραμύθι και υιοθετήθηκε από κοινότητες που τροποποίησαν τους κανόνες ανάλογα με τα γούστα και τις συνθήκες τους.

Η μυστική ιστορία της Monopoly Facebook Twitter
Μια έκδοση του 1939 του The Landlord’s Game, η οποία κατοχυρώθηκε για πρώτη φορά με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεκαετίες νωρίτερα.

Η Monopoly, η οποία ξεκίνησε ως κριτική της ιδιοκτησίας, κατέληξε να προωθεί το αμείλικτο κυνήγι του πλούτου και της κερδοσκοπίας.

Μια τέτοια παραλλαγή προέκυψε στην περιοχή του Ατλάντικ Σίτι όταν ένας τεχνίτης ο οποίος ονομαζόταν Charles Darrow, αποφάσισε να αλλάξει τους κανόνες και προσέλαβε έναν καλλιτέχνη να σχεδιάσει μια νέα εκδοχή του παιχνιδιού, υιοθετώντας τις γραμμές και τα χρώματα που χαρακτηρίζουν το παιχνίδι μέχρι σήμερα. Ακολούθως, ξεκίνησε να κατασκευάζει και να διανέμει μόνος του το παιχνίδι, το οποίο ονόμασε Monopoly, στο τοπικό πολυκατάστημα. Η επιτυχία ήταν άμεση.  

Όταν το 1935 ο Darrow πούλησε την εκδοχή του στην εταιρεία παραγωγής παιχνιδιών Parker Brothers, τους διαβεβαίωσε γραπτώς ότι το παιχνίδι ήταν εξ ολοκλήρου δική του εφεύρεση. Στελέχη της εταιρείας όμως ανακάλυψαν ότι το παιχνίδι προϋπήρχε και  προσέφυγαν στη δικαιοσύνη. Το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας των ΗΠΑ χορήγησε τελικά στον Darrow πατέντα για την δική του εκδοχή του παιχνιδιού, ενώ η Parker Brothers, προκειμένου να εξευμενίσει τη Magie και να εξασφαλίσει τα δικαιώματα του αυθεντικού Landlord's Game, υποσχέθηκε να εκδώσει δύο άλλα πρωτότυπα σχέδιά της. Η Lizzie Magie πέθανε το 1948 και η πιο θλιβερή αποκάλυψη του ντοκιμαντέρ είναι ότι κατά την τελευταία  απογραφή πριν πεθάνει, είχε καταγραφεί ως «κατασκευαστής παιχνιδιών» με ετήσιο εισόδημα «μηδέν δολάρια».  

Η ιστορία του παιχνιδιού παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό άγνωστη μέχρι τη δεκαετία του '70, όταν ο Ralph Anspach, καθηγητής οικονομικών που είχε διαφύγει από τη ναζιστική Ευρώπη, ενεπλάκη σε μια δικαστική διαμάχη με την General Mills, στην οποία ανήκε η Parker Brothers. Ο Anspach είχε δημιουργήσει μια δική του εκδοχή του παιχνιδιού με τίτλο Anti-Monopoly, η οποία επέκρινε τα καρτέλ του πετρελαίου και άλλα καπιταλιστικά μονοπώλια. Το παιχνίδι έγινε δημοφιλές στο Σαν Φρανσίσκο, όπου ζούσε ο Anspach, σύντομα όμως ο ίδιος έλαβε ένταλμα το οποίο απαιτούσε να σταματήσει την παραγωγή. Με τη σειρά του, ξεκίνησε να δημοσιεύει καταχωρήσεις σε εφημερίδες ανά την επικράτεια της χώρας, ελπίζοντας να αποδείξει ότι ο αυθεντικός σχεδιασμός της Monopoly προϋπήρχε της ερμηνείας του Darrow.

s

 Το παιχνίδι σχεδιάστηκε αρχικά το 1903 από τη Lizzie Magie, μια χαρισματική φεμινίστρια, ηθοποιό και ποιήτρια. Αρχικά ονομαζόταν The Landlord’s Game

Η εκστρατεία του Anspach τον έφερε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας: έβαλε τρεις υποθήκες στο σπίτι του για να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα και απέρριψε έναν διακανονισμό άνω του μισού εκατομμυρίου δολαρίων από την Parker Brothers. Όμως, το 1983, το Ανώτατο Δικαστήριο έβγαλε απόφαση υπέρ του, απαγορεύοντας στην εταιρεία την αποκλειστική χρήση του εμπορικού σήματος του παιχνιδιού. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, το 1998, κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με τίτλο "The Billion Dollar Monopoly Swindle" [Η απάτη δισεκατομμυρίων της Monopoly] στο οποίο ο Anspach κατέγραφε την εμπειρία του, και ένας από τους αναγνώστες του ήταν ο Stephen Ives, ένας ντοκιμαντερίστας με έδρα τη Νέα Υόρκη. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Ives προσκάλεσε τον Anspach για μια συνέντευξη, η οποία δεν είχε προβληθεί ποτέ μέχρι που χρησιμοποιήθηκε σ’ αυτό το  ντοκιμαντέρ (Ο Anspach πέθανε πέρυσι, σε ηλικία ενενήντα έξι ετών, και δεν είδε ποτέ το τελικό μοντάζ).

Υπολογίζεται ότι έχουν κυκλοφορήσει περισσότερες από χίλιες διαφορετικές εκδόσεις της Monopoly. Το μήνυμα, ωστόσο, παραμένει το ίδιο. Τα παιχνίδια είναι συστήματα και, όπως είχε αντιληφθεί η Magie, ένας έξυπνος σχεδιαστής μπορεί να κατευθύνει τους παίκτες προς μια συγκεκριμένη άποψη μέσω της εμπειρίας τους από το σύστημα αυτό. Η Monopoly, η οποία ξεκίνησε ως κριτική της ιδιοκτησίας, κατέληξε να προωθεί το αμείλικτο κυνήγι του πλούτου και της κερδοσκοπίας.

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο αμερικανικός καπιταλισμός υπονόμευσε την αρχική ιδέα της Magie και κατέστρεψε την κληρονομιά της. Το "Ruthless" είναι μια ζεστή, προσεγμένη ταινία που λειτουργεί και ως φόρος τιμής στη γυναίκα που ευθύνεται για τη δημιουργία ενός από τα πιο δημοφιλή παιχνίδια στον κόσμο. Δεν ήταν απαραίτητο όμως ένα ντοκιμαντέρ για να αποτυπωθούν οι ειρωνείες της Monopoly. Οι πολιτικές του παιχνιδιού είναι διαφανείς: Κάθε παίκτης ξεκινά με τα ίδια χρήματα και με τις ίδιες ευκαιρίες παρότι στην πραγματική ζωή, η φυλή, η τάξη, το φύλο και μια σειρά άλλων παραγόντων επηρεάζουν καθοριστικά τις πιθανότητες επιτυχίας. Το παιχνίδι μεταμφιέζει την τύχη σε επιδεξιότητα, παραποιεί το αμερικανικό όνειρο και υπόσχεται πλούτο και δύναμη εις βάρος των άλλων. Μόνο στις τελευταίες στιγμές του βλέπουμε την πιο διαχρονική ανταμοιβή του νικητή: την απομόνωση.

Με στοιχεία από το The New Yorker

Θέματα
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Mικροβιοφοβία, νάρκισσοι και άλμπουμ Λέξαρου

Άλλο ένα podcast 3.0 / Mικροβιοφοβία, νάρκισσοι και άλμπουμ Λέξαρου

Σε αυτό το πόντκαστ, μιλάμε για τον φόβο των εξετάσεων όσο μεγαλώνεις, το άγχος τού να παίρνεις δώρα σε πολλά άτομα, για το ξεχείλωμα κάποιων όρων ψυχικής υγείας και, φυσικά, για το άλμπουμ του ΛΕΞ. Δεν είναι και λίγα για κρεβατωμένο άνθρωπο!
ΘΩΜΑΣ ΖΑΜΠΡΑΣ
Πεδίον του Άρεως: Το στοίχημα ενός πάρκου ανοιχτού σε όλους

H κατάσταση των πραγμάτων / Πεδίον του Άρεως: Το στοίχημα ενός πάρκου ανοιχτού σε όλους

Ο Δημήτρης Τσιαμπούρης, εκπρόσωπος του περιβαλλοντικού και πολιτιστικού συλλόγου «Επιμένουμε Πεδίον του Άρεως», μιλά για τη διαχείριση ενός από τους σημαντικότερους χώρους πρασίνου της Αθήνας και για το πώς οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, η αναψυχή και η καθημερινή ζωή του πάρκου μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
«Κι όμως υπάρχουν μαστόρισσες. Αυτό που έλειπε ήταν να συναντηθούν»

ΟΙ ΑΛΛΟΙ / «Κι όμως υπάρχουν μαστόρισσες. Ψάξαμε και τις βρήκαμε»

Η Σοφία Τσερέα και η Ευτυχία Γαλοπούλου δημιούργησαν το Λέβελ, μια ομάδα γυναικών τεχνιτριών που αναλαμβάνει επισκευές και τεχνικές εργασίες.Μιλούν στη LiFO για την ανάγκη να αποκτήσουν οι γυναίκες μεγαλύτερη παρουσία σε έναν παραδοσιακά ανδροκρατούμενο χώρο, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, αλλά και τη δύναμη της κοινότητάς τους.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Βιασμοί, αιμομιξίες και παρθενίες στην αγία ελληνική οικογένεια

Ιστορία μιας πόλης / Βιασμοί, αιμομιξίες και παρθενίες στην αγία ελληνική οικογένεια

Τι αντιμετώπιζε μια γυναίκα στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου όταν κατήγγελλε τον βιασμό της; Πόσα εγκλήματα παρέμεναν κρυφά πίσω από τις κλειστές πόρτες; Η ιστορικός Δήμητρα Βασιλειάδου φωτίζει, μέσα από δικαστικά αρχεία και μαρτυρίες, τη σεξουαλική βία της Ελλάδας του 20ου αι. και τις κοινωνικές αντιλήψεις που την αποσιωπούσαν.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Χάος στον Κορυδαλλό: Η πιο άγρια νύχτα στην ιστορία των ελληνικών φυλακών

Αληθινά εγκλήματα / Χάος στον Κορυδαλλό: Η πιο άγρια νύχτα στην ιστορία των ελληνικών φυλακών

Ο δημοσιογράφος Νίκος Τσέφλιος θυμάται και αφηγείται την πιο αιματηρή εξέγερση που έγινε ποτέ σε ελληνικές φυλακές και στοίχισε τέσσερις ζωές, τον Νοέμβριο του 1995.
ΝΙΚΟΣ ΤΣΕΦΛΙΟΣ
Τα άγνωστα ψάρια των γλυκών νερών της Αττικής

Θέματα / Τα άγνωστα ψάρια των γλυκών νερών της Αττικής

Ένας υδάτινος κόσμος σπάνιας ομορφιάς επιβιώνει στα ποτάμια, στα ρέματα και στις λίμνες της Αττικής. Ο ερευνητής του ΕΛΚΕΘΕ, Σταμάτης Ζόγκαρης, μας μιλά για τα πιο χαρακτηριστικά είδη και εξηγεί πού τα συναντάμε.
M. HULOT
Νικολάκη Ζεγκίνογλου, θα ζούσες ολομόναχος σε μια σπηλιά σαν τον Λιαντίνη;

Ρώτα με ό,τι θες / Νικολάκη Ζεγκίνογλου, θα ζούσες ολομόναχος σε μια σπηλιά σαν τον Λιαντίνη;

Πόσο άλλαξε μετά το βραβείο στις Κάννες; Νιώθει άβολα στις ερωτικές σκηνές; Πώς ήταν να εργάζεται σε escape room; Παρεξηγείται η εσωστρέφειά του; Ο Νικολάκης Ζεγκίνογλου απαντάει με απόλυτη ειλικρίνεια στην Άννα Κόκορη και στις ερωτήσεις του κοινού.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Την υγειά μας να ’χουμε, και γιατί άνθρωποι δαγκώνουν άλλους ανθρώπους

Άλλο ένα podcast 3.0 / Την υγειά μας να ’χουμε, και γιατί άνθρωποι δαγκώνουν άλλους ανθρώπους

Αυτή την εβδομάδα μάς πιάνει για άλλη μια φορά νοσταλγία για το πώς ήταν παλιά τα πράγματα, τότε που ήταν ακόμα δυνατό να μη σε βρουν αν δεν ήθελες, ακούμε δημόσιες συγγνώμες από τους μετεωρολόγους και σας κάνω και κάνα-δυο προτάσεις για ταινίες. Ε, τι άλλο θέλετε;
ΘΩΜΑΣ ΖΑΜΠΡΑΣ
Μαρία Γανωτή: «Ό, τι κάλο κάνεις, ακόμη κι αν φροντίζεις ένα πληγωμένο σπουργίτι, μετράει»

ΟΙ ΑΛΛΟΙ / Μαρία Γανωτή: «Κι ένα πληγωμένο σπουργίτι να φροντίζεις, μετράει»

Για περισσότερα από σαράντα χρόνια, η πρόεδρος της ANIMA Μαρία Γανωτή, ασχολείται με την περίθαλψη και προστασία των άγριων ζώων. Μιλά για τα χιλιάδες ζώα που φτάνουν κάθε χρόνο στις εγκαταστάσεις της οργάνωσης, τις δυσκολίες της περίθαλψης, τις αλεπούδες της Αθήνας και την ανάγκη να μάθουμε να συνυπάρχουμε με την «άγρια ζωή».
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ