Η απόκτηση του Twitter από τον Έλον Μασκ σηματοδοτεί μια νέα φάση για τον ίδιο και για τη δημοφιλή πλατφόρμα.
Από μόνα τους τα νούμερα προξενούν δέος. Ο πετυχημένος επιχειρηματίας έδωσε 44 δισεκατομμύρια για την αγορά, το μεγαλύτερο ποσό που έχει ποτέ δαπανηθεί σε εταιρεία τεχνολογίας. Όμως τώρα βρίσκεται μπροστά σε μια πολλαπλή πρόκληση.
Το Twitter δεν έχει καταφέρει να αποβεί κερδοφόρο τα 8 από τα τελευταία 10 χρόνια λειτουργίας του και ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο φόρτωσε ήδη με χρέη ύψους 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον ιστότοπο. Μια ενδεχόμενη αποτυχία του Twitter να καταφέρει να ανακάμψει είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει αρνητικά τη φήμη του Μασκ ως του επιτυχημένου επιχειρηματία στα ποικίλα αντικείμενα με τα οποία έχει καταπιαστεί, είτε αυτά είναι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, είτε είναι η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική ή τα περίφημα ταξίδια στον Άρη, που θα διασφαλίσουν το μέλλον της ανθρωπότητας, όπως ισχυρίζεται.
Η συμφωνία υπογράφτηκε πριν ξεκινήσει η πληθωριστική έκρηξη παγκοσμίως, με την αύξηση των επιτοκίων και τη διαφαινόμενη ύφεση να προκαλούν μειώσεις στα ποσά που δαπανούν οι εταιρείες στην ψηφιακή τους διαφήμιση. Και το Twitter εισέπραττε το 90% των εσόδων του από αυτές τις διαφημίσεις.
Το μεγάλο στοίχημα για τον Μασκ είναι πέρα από την αποφυγή της επιχειρηματικής αποτυχίας, να πετύχει ώστε η πλατφόρμα να μην καταντήσει μια μεγάλη αρένα αδιέξοδων αντιπαραθέσεων.
Ταυτόχρονα οι διακηρύξεις του Έλον Μασκ περί της αναμόρφωσης της πλατφόρμας σε έναν χώρο πλήρους ελευθερίας του λόγου –όσο κι αν αυτές μετριάστηκαν στη συνέχεια–, της επαναφοράς λογαριασμών που έχουν αποκλειστεί (όπως έπραξε άμεσα με τον λογαριασμό του Κάνιε Γουέστ και όπως θέλει να κάνει με τον λογαριασμό του Ντόναλντ Τραμπ), δεν αφήνουν ανεπηρέαστα τα διαφημιστικά έσοδα του σάιτ.
Τα πρόσφατα tweets του Έλον Μασκ σχετικά με την επίθεση εναντίον του σπιτιού της Νάνσι Πελόζι ήρθαν σαν ένα κερασάκι στην τούρτα. Όπως προειδοποίησε ένας βετεράνος επενδυτής της Silicon Valley, η συμφωνία αυτή μπορεί να εξελιχθεί σε μια απόλυτη καταστροφή για τον ίδιο.
Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα με το οποίο είναι αντιμέτωπο το Twitter
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που συναντάει μπροστά του ο Μασκ είναι αυτό της διασφάλισης της λειτουργίας του Twitter ως μιας Αγοράς ελεύθερης διακίνησης των απόψεων, χωρίς τη μετατροπή του σε ένα νέο 4chan. Ένα μέρος δηλαδή χαοτικό, γεμάτο παράφρονες, τρολ, ίνσελς και λοιπά «ψηφιακά κουμάσια», των οποίων η αλληλεπίδραση δεν προάγει ακριβώς ούτε την ελευθερία του λόγου, ούτε είναι ως περιβάλλον ιδιαίτερα θελκτικό για οποιαδήποτε εταιρεία για να διαφημιστεί.
Η ίδια δε η διαδικτυακή συμπεριφορά του Μασκ δεν προμηνύει την εικόνα ενός ανθρώπου κατάλληλου να διαχειριστεί ένα τόσο πολυπαραγοντικό ζήτημα όσο αυτό της δημιουργίας ενός ισορροπημένου χώρου για συζήτηση. Ο απαξιωτικός τρόπος, η προβοκατόρικη έκφραση, μια διάθεση τρολαρίσματος, αλλά συχνά κι ένας δογματισμός χαρακτηρίζουν σε γενικές γραμμές τα tweets του επιχειρηματία, γνωρίσματα που δεν εμπνέουν την απαιτούμενη εμπιστοσύνη στη μεταμόρφωση του Twitter που θέλει να ευαγγελίζεται.
Ο Μασκ δεν έχει ακόμα εξηγήσει γιατί απέτυχε η διαχείριση του Twitter προηγουμένως, όπως ισχυρίζεται, και προς ποια κατεύθυνση θα την αλλάξει. Θέλοντας να φέρει ένα καινοτόμο πνεύμα στον ιστότοπο, διακινδυνεύει στην πραγματικότητα να επαναλάβει τα προηγούμενα λάθη, στα οποία ξοδεύτηκαν ήδη πολλά χρόνια και χρήματα.
Το άλλο πρόβλημα είναι το κοινό
Πέρα από το γενικότερο επιχειρηματικό πλάνο, ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα έχει να κάνει με το κοινό στο οποίο απευθύνεται η πλατφόρμα. Αυτή προσφέρεται κυρίως για τους φανατικούς με την άμεση πληροφόρηση, γι’ αυτούς που θέλουν να κάνουν έναν σύντομο σχολιασμό στην επικαιρότητα, αλλά και γι’ αυτούς που θέλουν να μεταδώσουν την πολιτική κατάσταση των χωρών τους, όταν δεν υπάρχουν άλλες δίοδοι μετάδοσης πληροφοριών.
Ήδη υπάρχουν ανησυχίες κατά πόσο θα μπορούν να συνεχίσουν ακτιβιστές διεθνώς να μεταδίδουν από την πλατφόρμα του πάμπλουτου επιχειρηματία. Όμως και από μόνες τους οι δύο άλλες κατηγορίες δεν αρκούν για να διασφαλίσουν την επιβίωση του εγχειρήματος.
Ο Μασκ έχει προτείνει να ανοιχτεί η πλατφόρμα ευρύτερα σε ειδικές κατηγορίες κοινού με συγκεκριμένα ενδιαφέροντα, ένα σχέδιο στο οποίο ήδη δούλευε και προηγουμένως το μέσο. Ή να εξειδικευτούν οι λειτουργίες του από τους άλλους ιστοτόπους που θα το χρησιμοποιούν.
Όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει ο Μασκ είναι το κοινό που τον ακολουθούσε τόσα χρόνια, εκείνο που τον εγκατέλειψε κι εκείνο που κατάφερε πλέον να τον ακολουθεί.
Οι τελευταίες δηλώσεις του και οι κινήσεις του μετά από την απόκτηση της πλατφόρμας, τον έχουν φέρει πιο κοντά σε ένα πιο ακροδεξιό κοινό, που συχνά βλέπει βέβαια τον εαυτό του ως απλώς συντηρητικό και που τα τελευταία χρόνια νιώθει ότι «διώκεται» από την πολιτική ορθότητα και την cancel culture.
Ένα κοινό που αναζητά έναν ψηφιακό χώρο να εκφραστεί, όχι απαραίτητα να συζητήσει, απλά να βγάλει το άχτι του, ξεσπώντας είτε σε παραδοσιακούς αποδιοπομπαίους τράγους όπως είναι οι Εβραίοι ή οι πρόσφυγες-μετανάστες ή απέναντι σε τμήματα του πληθυσμού που τα τελευταία χρόνια διεκδικούν δυναμικά την ισότιμη συμμετοχή τους, όπως οι γυναίκες και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.
Το μεγάλο στοίχημα για τον Μασκ είναι πέρα από την αποφυγή της επιχειρηματικής αποτυχίας, να πετύχει ώστε η πλατφόρμα να μην καταντήσει μια μεγάλη αρένα αδιέξοδων αντιπαραθέσεων ή ένα Κολοσσαίο όπου ένα αδηφάγο κοινό, χωρίς καμία άλλη διέξοδο στη ζωή του, θα ρίχνει μπινελίκια, κατασπαράζοντας όποιον είναι πιο εύκολο να πέσει στα δόντια του.
