ΤΟ ΝΗΣΙ ΟΠΟΥ «ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΝ» βιβλία όπως η «Μάνη» του Λι Φέρμορ και ο «Κολοσσός του Αμαρουσίου» του Μίλερ, εκεί όπου άλλοτε έβρισκαν καταφύγιο ο Σεφέρης και ο Ελύτης, όπου ο Λέοναρντ Κόεν έγραψε μαγικούς στίχους και μια παρέα Αγγλοσαξόνων συγγραφέων και διανοουμένων, μποέμ της ουτοπικής και μακρινής δεκαετίας του ’50, που ο ένας έφερνε τον άλλον, ανακάλυψαν τον χαμένο παράδεισο της Μεσογείου, μια κρυψώνα όπου θα μπορούσαν να απομονωθούν και να δημιουργήσουν, έχει εξελιχθεί προ πολλού σε πολύβουο θέρετρο του διεθνούς τζετ σετ.
Η Ύδρα δεν είναι μόνο ένα πολυτελές θέρετρο – μπορεί να ξαναγίνει ένα καταφύγιο στοχασμού και δημιουργικής γραφής. Εκεί, ένα καλό βιβλιοπωλείο σαν αυτό που έστησε ο Τζος Χίκυ αποτελεί επιτακτική ανάγκη.
Σήμερα, πια, ετήσιος καλοκαιρινός προορισμός artlovers της διεθνούς εικαστικής σκηνής, χάρη στο ΔΕΣΤΕ του Δάκη Ιωάννου και το Hydra School Projects του Δημήτρη Αντωνίτση, εξακολουθεί να προσελκύει ανθρώπους της τέχνης, ισχυρούς συλλέκτες και διάσημους καλλιτέχνες.
Ο Τζος Χίκυ, μόνιμος επισκέπτης του νησιού τα τελευταία δώδεκα χρόνια, αποφάσισε να δραστηριοποιηθεί στην Ύδρα, ενεργοποιώντας την ικανότητά του να στήνει καλλιτεχνικές δράσεις. Νεοϋορκέζος που εδώ και χρόνια έχει ως βάση του το Παρίσι, μετά από οκτώ χρόνια στη θέση του διευθυντή των Διεθνών Εκδηλώσεων του Καρτιέ, αποφάσισε να ξεκινήσει κάτι δικό του, ένα εντελώς προσωπικό πρότζεκτ, ιδρύοντας την εταιρεία πολιτισμού Applied Research, Hydra Summer Resident.
Αυτή η πρωτοβουλία έδωσε με τη σειρά της αφορμή να προχωρήσει στη δημιουργία της Λέσχης Βιβλίου Ύδρας, το Hydra Book Club, μιας έκθεσης βιβλίων που συνδέονται άμεσα με την Ύδρα και γράφτηκαν από συγγραφείς όσο ζούσαν στο νησί ή άντλησαν έμπνευση από αυτό, πρόσφατες, παλιότερες, ενίοτε σπάνιες εκδόσεις σε διάφορες γλώσσες, ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά ακόμα και σκανδιναβικά.
Έτσι, η κληρονομιά μιας ολόκληρης γενιάς, από τους Γιώργο Σεφέρη, Χένρι Μίλερ, Οδυσσέα Ελύτη, Πάτρικ Λι Φέρμορ, Λόρενς Ντάρελ, Τσάρμιαν Κλιφτ (της οποίας πρόσφατα επανεκδόθηκαν δύο μυθιστορήματα), Τζορτζ Τζόνστον, Γκόρντον Μέρικ, Μπρέντα Τσάμπερλεν, Έντμουντ Κίλι, Άξελ Γιένσεν, Γκόραν Τούνστρεμ, Χάρολντ Νορς και τους μπιτ Γκρέγκορι Κόρσο και Άλαν Γκίνσμπεργκ μέχρι τη Μαργαρίτα Λυμπεράκη και, φυσικά, την κόρη της Μαργαρίτα Καραπάνου, τον Μίλτο Σαχτούρη και την Πόλι Σάμσον, που ζει σχεδόν μόνιμα εκεί, κι άλλους, περισσότερο ή λιγότερο διάσημους, έρχεται στο φως του νησιού που αγάπησε και που μέσω αυτής της πρωτοβουλίας την τιμά.
Η έκθεση βιβλίων αυτού του τρόπον τινά pop-up βιβλιοπωλείου με την ονομασία Hydra Book Club φιλοξενείται στους χώρους του Ιστορικού Αρχείου - Μουσείου Ύδρας από τις 4 Σεπτεμβρίου μέχρι τη λήξη της τουριστικής σεζόν στις 22 Οκτωβρίου. Ένα πείραμα που στέφθηκε με αναπάντεχη επιτυχία, ικανοποιώντας τον ίδιο τον Τζος Χίκυ αλλά και όσους στήριξαν την ιδέα αυτή.
Ο ίδιος, ο οποίος δηλώνει ενθουσιασμένος με τον αντίκτυπο του εγχειρήματος, λέει: «Το άνοιξα λίγο σαν μια πρώτη δοκιμή που θα ακολουθηθεί από σειρά παρόμοιων βιβλιοπωλείων που θέλω να ανοίξω σε μέρη αναπάντεχα. Ετοιμαζόμουν να ερευνήσω την υπόθεση "έρημος", περισσότερο βέβαια ως ψυχολογικό τοπίο, και την πιθανότητα να μεταφέρω το επόμενό μου πρότζεκτ σε μια πραγματική έρημο, αλλά τώρα όλοι μου ζητάνε να το επαναλάβω του χρόνου εδώ, με μεγαλύτερη διάρκεια».
Και εξηγεί πώς εξελίχθηκε η υπέροχη αυτή πρωτοβουλία: «Είναι απίστευτο, ήξερα ότι υπάρχει η ανάγκη για βιβλιοπωλείο, να συνεχιστεί η κληρονομιά που άφησαν όλοι όσοι πέρασαν από δω, αρκετοί ντόπιοι τους γνώριζαν και προσωπικά, αλλά δεν περίμενα τέτοια αποδοχή! Έχει περάσει όλο το νησί.
Για μένα ήταν σημαντικό να το στήσω στο πλαίσιο ενός πνευματικού ιδρύματος και ο στόχος ήταν να συγκεντρώσω τη δουλειά όλων όσοι συνδέθηκαν άμεσα ή έμμεσα με την Ύδρα. Έτσι, ήταν μεγάλη η χαρά μου όταν παρουσίασα την ιδέα μου στη διευθύντρια του μουσείου κ. Τίνα Αδαμοπούλου, η οποία και έκανε δεκτή αμέσως την πρότασή μου να επιμεληθώ ένα τέτοιο πρότζεκτ μέσα στους χώρους του μουσείου. Μάλιστα, διαθέτει και υπέροχη θέα.
Μεγάλη υποστήριξη είχα και από ανθρώπους της τέχνης, όπως ο Δάκης Ιωάννου και ο Δημήτρης Αντωνίτσης. Ο Δάκης ενδιαφέρθηκε να μου παραχωρήσει όλες τις εκδόσεις του ΔΕΣΤΕ, αλλά αποφάσισα ότι για φέτος έπρεπε να περιοριστώ στη λογοτεχνία. Χρειάστηκε να έρθω σε επαφή με μεγάλους εκδοτικούς οίκους, αλλά να αναζητήσω και σπάνιες εκδόσεις, για τις οποίες υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον, ιδίως όταν πρόκειται για πρώτη έκδοση ενός μυθιστορήματος.
Σημαντική ήταν η συμβολή του ιδιοκτήτη του βιβλιοπωλείου της Κυψέλης "Ο μετεωρίτης" Μπενουά Ντουραντέν, ιδίως σε ό,τι αφορά ελληνικές εκδόσεις. Η σχέση μου με το μουσείο είναι εξαιρετική και βγαίνουμε και οι δύο κερδισμένοι, καθώς παρατηρείται μεγάλη προσέλευση τόσο για την περιοδική έκθεσή του για τον Θεόφιλο όσο και για το βιβλιοπωλείο».
Τι σχεδιάζει για του χρόνου; «Ελπίζω ότι του χρόνου θα μπορέσω να ανοίξω παράλληλα με τα εγκαίνια του ΔΕΣΤΕ και της έκθεσης του Τζεφ Κουνς, που είναι προγραμματισμένη. Στο μεταξύ, νομίζω ότι θα μπορέσω να εμπλουτίσω τη συλλογή τίτλων και να εντοπίσω ακόμα περισσότερες πρώτες εκδόσεις, καθώς το ενδιαφέρον γι’ αυτές, όπως σου είπα, είναι μεγάλο.
Και φυσικά θα προσθέσω βιβλία τέχνης, ξεκινώντας με τις εκδόσεις του ΔΕΣΤΕ, επίσης του Αντωνίτση και άλλων artists in residence, βιβλία του Χατζηκυριάκου-Γκίκα και άλλων καλλιτεχνών που έχουν ζήσει στην Ύδρα κατά το παρελθόν. Ίσως και φωτογραφικά βιβλία. Υπάρχουν και ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν τις Σπέτσες, οι οποίες μου ζήτησαν ήδη να ανοίξω ένα μικρό παράστημα κι εκεί».
Να, λοιπόν, που η απάντηση έρχεται αβίαστα. Η Ύδρα δεν είναι μόνο ένα πολυτελές θέρετρο, μπορεί να ξαναγίνει ένα καταφύγιο στοχασμού και δημιουργικής γραφής. Εκεί, ένα καλό βιβλιοπωλείο σαν αυτό που έστησε ο Τζος Χίκυ αποτελεί επιτακτική ανάγκη.
