Η προβληματική ανατομία μιας Μυκηναίας κυρίας

Η προβληματική ανατομία μιας Μυκηναίας κυρίας Facebook Twitter
11


 

Το εύρημα

Τμήμα τοιχογραφίας που εικονίζει το άνω μισό γυναικείας μορφής.
Γνωστή ως "Μυκηναία"
Διαστάσεις σωζόμενου τμήματος περίπου 50 x 70 εκ.
13ο αι. π.Χ.
Μυκήνες
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Η περίφημη Μυκηναία ήρθε στο φως το 1970 στις ανασκαφές του Γεωργίου Μυλωνά στη Νοτιοδυτική Οικία των Μυκηνών και χρονολογείται τον 13ο αιώνα π.Χ.

Εικονίζεται μιά γυναικεία μορφή με την κεφαλή σε κατατομή προς τα αριστερά και τον άνω κορμό κατ'ενώπιον σε γαλάζιο βάθος. Η γυναίκα έχει πολύ μακριά μαλλιά, χτενισμένα σε περίτεχνη κόμμωση, με μακριούς βοστρύχους, φορά περιδέραια και βραχιόλια και με το δεξί της χέρι κρατά ένα περιδέραιο. Φορά κιτρινωπό ένδυμα με κόκκινες και λευκές ταινίες στο οποίο σημειώνονται οι θηλές του στήθους. 

Μέχρι πρόσφατα πιστευόταν ότι η Μυκηναία απεικόνιζε μιά καθιστή θεά που κάποια πιστή της πρόσφερε το περιδέραιο. Ωστόσο το 2009 η Bernice Jones δημοσίευσε μιά σημαντική μελέτη της τοιχογραφίας σε συνάρτηση με άλλα κομμάτια που βρέθηκαν στην ίδια περιοχή και κατέληξε σε μιά νέα πρόταση που εικονίζει την γυναίκα όρθια να κατευθύνεται προς τα αριστερά και να προσφέρει το περιδέραιο, ίσως σε μιά καθιστή θεότητα. 

 

μελέτη της B. Jones, σχέδιο του R. Ruppert

 

Η λεγόμενη "Μυκηναία" αποτελεί μιά από τις πιό αναγνωρίσιμες εικόνες της ελληνικής αρχαιότητας. Αναπαράγεται αφειδώς σε τουριστικούς οδηγούς, αφίσες, κάρτες, στα σχολικά βιβλία μας. Ακόμη και σε εξώφυλλα βιβλίων, όπως το Helen of Troy της Bettany Hughes.

 

 

Την έχετε δει δεκάδες φορές, ασφαλώς πολλοί θα την έχετε θαυμάσει κι από κοντά στη μυκηναϊκή αίθουσα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα. 

 

 

 

Την έχετε δει πολλές φορές, αλλά αναρωτιέμαι πόσοι έχετε παρατηρήσει την προβληματική ανατομία της;

 

Πόσοι έχετε παρατηρήσει ότι η περίφημη Μυκηναία έχει δύο δεξιά χέρια;

 

 

Αρχαιολογία & Ιστορία
11

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Βαγγέλης Καραμανωλάκης: «Ο Μανώλης Γλέζος δεν ήταν μόνο Εθνική Αντίσταση και αγώνες»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Το αρχείο του Μανώλη Γλεζου δεν είναι παρελθόν αλλά ζωή που φλέγεται

Ο εμβληματικός αγωνιστής της αριστεράς και ήρωας της Εθνικής Αντίστασης φρόντιζε να κρατά ένα λεπτομερές αρχείο της πολυτάραχης πολιτικής και προσωπικής του διαδρομής. Ένα σημαντικό μέρος του παραχωρήθηκε πρόσφατα από τους απογόνους του στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας. Ο ιστορικός Βαγγέλης Καραμανωλάκης μας «ξεναγεί» σε αυτό.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Άγιοι Απόστολοι: Ο ναός που αποκαλύπτει την άγνωστη Βυζαντινή Αθήνα

Ιστορία μιας πόλης / Άγιοι Απόστολοι: Ένας ναός στην Αρχαία Αγορά αποκαλύπτει τη Βυζαντινή Αθήνα

Τι μαρτυρά ο ναός των Αγίων Αποστόλων του Σολάκη για μια πλευρά της πόλης που έχει χαθεί από το σημερινό τοπίο; Ο αρχαιολόγος Γιώργος Πάλλης μας μιλά για ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα μνημεία της Μεσοβυζαντινής Αθήνας.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Προ του 1917 δεν υφίσταται ιστορία Ρωσσίας, αυτή η Ρωσσία ενεκλείσθη εις τα μουσεία»

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Τα Θρησκευτικά έχουν αντικατασταθή από την αθεϊστικήν προπαγάνδαν»

Ο Δ.Κ. Σβολόπουλος, ρεπόρτερ της εφημερίδας «Ακρόπολις», επισκέφθηκε τη Σοβιετική Ένωση τον Μάιο του 1931 και συνομίλησε με τους επιστήμονες εκεί, θέτοντας τα πρώτα ερωτήματα σχετικά με τη δημόσια εκπαίδευση.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Ελευθερές: Η εντυπωσιακή, άγνωστη αρχαία καστροπολιτεία

Ιστορία μιας πόλης / Ελευθερές: Ένα άγνωστο φρούριο στα σύνορα δύο αρχαίων κόσμων

Τι γνωρίζουμε για ένα από τα καλύτερα διατηρημένα αρχαία φρούρια της Ελλάδας, μεταξύ Αθήνας και Θήβας; Ποιοι το έχτισαν, ποιους προστάτευε και γιατί ήταν τόσο στρατηγικό το σημείο στο οποίο βρισκόταν; Μαζί με την αρχαιολόγο Ειρήνη Σβανά ανακαλύπτουμε την ιστορία του.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Η τραγωδία της ζωής του ρωσσικού σπιτιού εξελίσσεται άνευ ελπίδος»

Μεσοπόλεμος / «Πεθαίνουν ευτυχισμένοι άγνωστοι στρατιώται διά το μεγάλο πείραμα»

Ένας Έλληνας δημοσιογράφος επισκέφτηκε τη μεσοπολεμική Μόσχα και κατέγραψε τις εντυπώσεις του για τα κουπόνια τροφίμων, τα συσσίτια και το σύστημα υγείας της Σοβιετικής Ένωσης.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Δούκισσα της Πλακεντίας: Αλαφροΐσκιωτη ή χειραφετημένη για την εποχή της;

Ιστορία μιας πόλης / Δούκισσα της Πλακεντίας: Αλαφροΐσκιωτη ή χειραφετημένη για την εποχή της;

Ήταν πράγματι τόσο εκκεντρική όσο την παρουσιάζει ο αθηναϊκός θρύλος; Πόσο τη σημάδεψε ο θάνατος της κόρης της και ποια ήταν η σχέση της με τον Ιωάννη Καποδίστρια; Μαζί με την Ιστορικό τέχνης Ελένη Μάργαρη ανακαλύπτουμε την αληθινή γυναίκα πίσω από τον μύθο της «Δούκισσας της Πλακεντίας».
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι κρύβεται κάτω από τη σύγχρονη πόλη των Μεγάρων;

Ιστορία μιας πόλης / Kάτω από τη σύγχρονη πόλη των Μεγάρων κρύβεται μια άλλη πόλη

Πού βρισκόταν η αρχαία Μεγαρίδα; Ποια ήταν η «πόλη κάτω από την πόλη»; Τι ήταν τα υπόγεια «μέγαρα» και τι φέρνουν στο φως οι ανασκαφές; Μαζί με τη Χριστίνα Καζαζάκη από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής ανακαλύπτουμε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

σχόλια

7 σχόλια
Αν και η στάση του αριστερού χεριού είναι πολύ περίεργη, το λάθος στο αριστερό χέρι ειναι ο δείκτης, του οποίου το νύχι δεν θα έπρεπε να φαίνεται. Τα δάχτυλα ειναι σωστά τοποθετημένα, διότι αν ήταν δεξιά παλάμη το δεύτερο δάχτυλο, σαν μέσος θα ήταν το μακρύτερο δάχτυλο, ενώ τώρα διακρίνεται ο μικρός, μετά ο παράμεσος κα τοι τρίτο μακρύτερο δάχτυλο ο μέσος.
Εξαιρετική παρουσίαση! Μια σπουδαία κυρία στο Μουσείο!Παρά το μέγα σφάλμα του ζωγράφου που απέδωσε δύο δεξιά άκρα των χεριών, οι καινοτομίες της τεχνικής και των λεπτομερειών της μορφής υποδηλώνουν έναν καλλιτέχνη, πολύ μεγάλο για την εποχή του, δηλαδή έναν μοναχικό άνθρωπο. Μπράβο στη στήλη για την επιλογή και την παρουσίαση!
Κοιτάζω και ξανά κοιτάζω, αλλά δύο δεξιά χέρια δε βλέπω. Στο αριστερό της χέρι, το περίγραμμα του κάτω μέρους του χεριού είναι δυσδιάκριτο επειδή υπάρχει μια ρωγμή. Εσείς πού το διαβάσατε ότι εχει δυο δεξιά χέρια, ή είναι δικό σας συμπέρασμα;
Όχι, δεν είναι δική μου παρατήρηση και ειναι σαφές ότι πρόκειται για αριστερό χέρι. Ο αντίχειρας βρίσκεται από την πλευρά του θεατή και το πρώτο δάκτυλο είναι ο δείκτης.Η παρατήρηση εχει παλαιόθεν καταγραφεί στη βιβλιογραφία και δεν πρόκειται για μοναδική περίπτωση, όπως ορθώς σημειώνει ο σχολιαστής Παλαιός των Ημερών αμέσως από πάνω. Στην εικονογραφία του Αιγαίου δύο δεξιά χέρια έχει παραδείγματος χάριν μιά μορφή που κρατά κάδο στην σαρκοφάγο της Αγίας Τριάδας. To ειδικώτερο άρθρο επί του θέματος αν σας ενδιαφέρει είναι αυτό Sara A. Immerwahr, "Left or right? A study of hands and feet", στο L. Morgan (ed.) Aegean Wall Painting: A Tribute to Mark Cameron, BSA Studies no. 13, London 2005. Ας σημειωθεί ότι η απεικόνιση δύο δεξιών χεριών αποτελεί και συχνό φαινόμενο της Αιγυπτιακής τέχνης.
Η Μυκηναία έχει και άλλα μυστικά.Ξέρετε π.χ. ότι είναι κατασκευασμένη με γεωμετρικά στένσιλ και όχι με το χέρι;Όποιος έχει όρεξη για τεχνικά άρθρα, ας δει εδώhttp://ieeexplore.ieee.org/xpl/login.jsp?tp=&arnumber=5413987&url=http%3A%2F%2Fieeexplore.ieee.org%2Fxpls%2Fabs_all.jsp%3Farnumber%3D5413987http://ieeexplore.ieee.org/xpl/login.jsp?tp=&arnumber=5740922&url=http%3A%2F%2Fieeexplore.ieee.org%2Fxpls%2Fabs_all.jsp%3Farnumber%3D5740922
Έχετε δίκιο, η Μυκηναία έχει κι άλλα μυστικά. Ο καλός φίλος αρχαιολόγος στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Κώστας Πασχαλίδης μου θύμισε την δική του παρατήρηση ότι η Μυκηναία είναι η μόνη μειδιώσα μορφή της αιγαιακής εικονογραφίας. Σας ευχαριστώ που προσθέσατε τις παραπομπές. Το φαινόμενο της χρήσης εργαλείων σταθερού γεωμετρικού σχήματος είναι ιδιαιτέρως σαφές στις τοιχογραφίες της Σαντορίνης. Σας παραπέμπω σε σχετικό άρθρο των Μπίρταχα-Ζαχαριουδάκη ευτυχώς διαθέσιμο στο διαδίκτυο http://msaz.net/geo/theraweb/thera-c.html