ADVERTORIAL
Η Βασιλική Παντελοπούλου, Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μιλά για το ΕΣΠΑ 2021–2027 κι εξηγεί γιατί δεν αποτελεί απλά άλλο ένα χρηματοδοτικό εργαλείο, και πώς επηρεάζει την καθημερινότητά μας, το πώς ζούμε, δουλεύουμε και σχεδιάζουμε το μέλλον μας.
—Για κάποιον που δεν έχει ιδιαίτερη επαφή με θέματα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, τι είναι τελικά το ΕΣΠΑ 2021-2027 και γιατί τον αφορά;
Το ΕΣΠΑ γενικά μπορεί να περιγραφεί πιο απλά ως ο βασικός χρηματοδοτικός τρόπος, με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί έργα και δράσεις με στόχο την ισόρροπη ανάπτυξη όλων των περιφερειών ειδικά των λιγότερο ανεπτυγμένων Περιφερειών της Ευρώπης. Δεν πρόκειται για κάτι θεωρητικό ή τεχνικό αλλά για κάτι απτό, ενεργό που επηρεάζει σημαντικά πολλούς τομείς της οικονομίας και την καθημερινή ζωή όλων των πολιτών σε κάθε γωνιά της χώρας μας.
Στην πράξη, το ΕΣΠΑ βρίσκεται παντού γύρω μας: από το ολοήμερο σχολείο και την παράλληλη στήριξη των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες, μέχρι τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης και τις δράσεις για την ισότιμη πρόσβαση και συμπερίληψη στην εκπαίδευση.
Ταυτόχρονα, το ΕΣΠΑ χρηματοδοτεί μεγάλα έργα υποδομών, όπως δρόμους, Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (π.χ. κατασκευή του μετρό στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη), σχολεία και νοσοκομεία, αλλά και άμεσες παρεμβάσεις για τους πολίτες: προγράμματα για επιχειρήσεις, νέες ή υφιστάμενες, επιδοτήσεις για ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, και δράσεις για την απασχόληση των νέων, για την κατάρτιση ανέργων, για την εκπαίδευση και την επανεκπαίδευση εργαζομένων σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και στην κοινωνική προστασία.
Αντιστοίχως και στον πολιτισμό, η συμβολή του ΕΣΠΑ είναι ουσιαστική: σημαντικοί διαχρονικοί πολιτιστικοί θεσμοί, όπως το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και οι Νύχτες Πρεμιέρας, συγκαταλέγονται στις δράσεις, που υποστηρίζονται χρηματοδοτικά μέσω του ΕΣΠΑ.
Ο βασικός και μακροπρόθεσμος στόχος του ΕΣΠΑ και της πολιτικής συνοχής είναι η μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων και η δημιουργία ίσων ευκαιριών για όλους, ανεξάρτητα από το πού ζουν ή την οικονομική τους κατάσταση. Με άλλα λόγια, αποτελεί ένα διαχρονικά πολύ σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο, που βοηθά τη χώρα να αναπτύσσεται με δίκαιο και ισόρροπο τρόπο. Με τον τρόπο αυτό το ΕΣΠΑ υποστηρίζει την Πολιτική Συνοχή: την Πολιτική δηλαδή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων μεταξύ των Κρατών-Μελών και των Περιφερειών τους.
—Πρόσφατα ολοκληρώθηκε η αναθεώρηση του ΕΣΠΑ της τρέχουσας Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027. Τι σήμαινε αυτή η διαδικασία, γιατί ήταν σημαντική και πώς ανταποκρίθηκε η χώρα μας;
Πράγματι πρόσφατα ολοκληρώθηκε πανευρωπαϊκά η προγραμματισμένη αναθεώρηση των Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027. Αυτό σημαίνει στην πράξη, ότι στη μέση της Προγραμματικής Περιόδου δίνεται η ευκαιρία στα Κράτη-Μέλη να ανασχεδιάσουν τους στόχους, να υιοθετήσουν νέες προτεραιότητες για τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ σχεδιάζοντας νέες δράσεις και νέα έργα. Πραγματοποιείται με τον τρόπο αυτό μία ουσιαστική τροποποίηση του περιεχομένου των Προγραμμάτων με την εισαγωγή νέων δράσεων και έργων, ώστε το ΕΣΠΑ και οι ευρωπαϊκοί πόροι να διοχετεύονται σε σύγχρονους τομείς της οικονομίας, να καλύπτονται σύγχρονες ανάγκες και το ΕΣΠΑ συνολικά να προσαρμόζεται και να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες και προκλήσεις, που έχουν διαμορφωθεί παγκοσμίως και που όλοι βιώνουμε τα τελευταία χρόνια (π.χ. ενεργειακή κρίση, θέματα ασφάλειας).
Συνεπώς, η αναθεώρηση των Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά μια ουσιαστική αλλαγή προτεραιοτήτων, σε μια χρονική περίοδο, που έχουν αναδειχθεί σημαντικές προκλήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο- όπως η ενεργειακή κρίση, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι αυξημένες κοινωνικές πιέσεις - για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των οποίων και για την προετοιμασία της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά μια διαφορετική προσέγγιση και αναλογική ανακατεύθυνση των ευρωπαϊκών πόρων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ζητήθηκε από τα κράτη-μέλη να αναθεωρήσουν τα προγράμματά τους, κατευθύνοντας περισσότερους πόρους σε κρίσιμους τομείς για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η προσιτή και ποιοτική στέγαση, η άμυνα, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η πολιτική προστασία και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε άμεσα, προχωρώντας σε ανακατανομές πόρων στις νέες αυτές προτεραιότητες άνω των 2 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα εξασφάλισε σημαντικά οφέλη για τη χώρα, όπως, ότι η περίοδος υλοποίησης των έργων του ΕΣΠΑ 2021-2027 παρατάθηκε για ένα ακόμα έτος από το 2029 στο 2030, γεγονός που δίνει περισσότερο χρόνο για την ολοκλήρωσή τους, καθώς και ενίσχυση της ρευστότητας με επιπλέον προκαταβολές για τη χώρα μας ύψους 600 εκ. ευρώ εκ των οποίων 450 εκ. έχουν ήδη εισρεύσει στην οικονομία της χώρας.
Συνολικά, η αναθεώρηση που πραγματοποιήθηκε και ολοκληρώθηκε με επιτυχία υπό τον συντονισμό της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ, έδειξε την ικανότητα της χώρας μας να προσαρμόζεται γρήγορα στις νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες, να αξιοποιεί αποτελεσματικά τις ευκαιρίες και τους διαθέσιμους πόρους και να ενισχύει την αναπτυξιακή της προοπτική σε ένα περιβάλλον σημαντικών προκλήσεων.
—Ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες του ΕΣΠΑ πλέον; Τι αλλάζει στην πράξη για τους πολίτες;
Οι νέες προτεραιότητες του ΕΣΠΑ είναι ουσιαστικές και έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.
Πρώτον, δίνεται για πρώτη φορά από το ΕΣΠΑ τόσο μεγάλη έμφαση στο θέμα της στέγασης. Η ελληνική Κυβέρνηση στο πλαίσιο αναθεώρησης του ΕΣΠΑ, διαπραγματεύτηκε και πέτυχε την έγκριση μιας πρωτοποριακής δράσης στέγασης, προϋπολογισμού περίπου 500 εκ. που δεν περιορίζεται στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, αλλά επεκτείνεται και στην ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών. Ειδικότερα, η συγκεκριμένη δράση θα χρηματοδοτήσει για πρώτη φορά με επιδότηση, που ξεκινά από 70% και φτάνει έως το 95%, και εργασίες ανακαίνισης σε «κλειστές» και «ανοικτές» κατοικίες με στόχο την επαναφορά στην αγορά παλαιών κατοικιών είτε για μακροχρόνια μίσθωση είτε για ιδιοκατοίκηση. Η δράση αυτή στοχεύει όχι μόνο στην αύξηση του στεγαστικού αποθέματος της χώρας αλλά και στην ποιοτική αναβάθμιση των παλαιών κατοικιών, προκειμένου να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες στεγαστικές ανάγκες και να περιορίζεται το κόστος λειτουργίας και συντήρησής τους.
Η δράση θα απευθύνεται σε νοικοκυριά με χαμηλά αλλά και μεσαία εισοδήματα, και αυτό είναι μια ακόμα σημαντική πρωτοπορία, ότι περιλαμβάνονται στη δράση και μεσαία εισοδήματα που όμως δεν διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για την ανακαίνιση και αξιοποίηση της περιουσίας τους.
Δεύτερον, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αναθεώρηση του ΕΣΠΑ 2021-2027 και στην άμυνα, στην ασφάλεια και στην πολιτική προετοιμασία. Η χώρα μας ανακατένειμε πόρους περίπου 650 εκατ. ευρώ σε υποδομές διπλής χρήσης —dual use δηλαδή υποδομές που εξυπηρετούν τόσο πολιτικές ανάγκες (όπως μεταφορές, ενέργεια ή επικοινωνίες) όσο και σκοπούς άμυνας και ασφάλειας, όπως η στρατιωτική κινητικότητα και η κυβερνοασφάλεια — καθώς και σε έργα καινοτομίας και ανάπτυξης δεξιοτήτων (skilling και upskilling).
Τρίτον, ενισχύεται η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων μέσω της στρατηγικής πρωτοβουλίας STEP (Strategic Technologies for Europe Platform), μίας ευρωπαϊκής πλατφόρμας, που στοχεύει στην ενίσχυση της τεχνολογικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρηματοδοτώντας επενδύσεις σε κρίσιμες τεχνολογίες, όπως η ψηφιακή καινοτομία, οι καθαρές περιβαλλοντικές τεχνολογίες, η βιοτεχνολογία και οι αμυντικές εφαρμογές. Στον τομέα αυτό κατευθύνονται περίπου 600 εκατ. ευρώ.
—Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις στην απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ. Σε τι θεωρείτε ότι οφείλεται η σταθερή αυτή επίδοση της χώρας μας;
Η Ελλάδα, πράγματι, κατατάσσεται σταθερά στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ 2021–2027, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χωρίς τις προκαταβολές, στοιχεία που αποτυπώνουν, δηλαδή, τους πόρους που έχουν διοχετευτεί στην πραγματική οικονομία.
Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι όλα τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027 πέτυχαν τους δημοσιονομικούς στόχους του έτους 2025 (στόχοι δαπανών), διασφαλίζοντας ότι η χώρα για το έτος 2025 δεν έχασε ούτε ένα ευρώ διαθέσιμης χρηματοδότησης.
Η υψηλή απορρόφηση οφείλεται κυρίως στο υψηλό επίπεδο σχεδιασμού και συντονισμού: οι διαδικασίες πλέον έχουν επιταχυνθεί, η παρακολούθηση των έργων είναι πιο συστηματική και υπάρχει στενότερη και σε τακτική βάση συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Η Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενώ η συνεργασία με τα Υπουργεία και τις Περιφέρειες διασφαλίζει ότι οι πόροι κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Το πιο ουσιαστικό, όμως, είναι το αποτέλεσμα: οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν μένουν «στα χαρτιά», αλλά μετατρέπονται σε συγκεκριμένα έργα, υπηρεσίες και ευκαιρίες που ενισχύουν την οικονομία και βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών είτε ζουν σε απομακρυσμένες, νησιωτικές ή ορεινές περιοχές, είτε σε μεγάλα αστικά κέντρα ανεξαρτήτως της κοινωνικής και οικονομικής τους κατάστασης.
—Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους νέους ανθρώπους;
Για τους νέους ανθρώπους, όλα αυτά μεταφράζονται κυρίως σε περισσότερες και πιο ουσιαστικές ευκαιρίες — αλλά και σε μια πραγματική δυνατότητα να σχεδιάσουν το μέλλον τους με καλύτερους όρους: να μπορούν να ξεκινήσουν τη δική τους δραστηριότητα, να βρουν δουλειές με προοπτική και με καλύτερους όρους και να χτίσουν το μέλλον τους στη χώρα μας.
Οι ευρωπαϊκοί πόροι επενδύουν σε όλη τη διαδρομή τους: από το σχολείο, με δράσεις, που ενισχύουν την ισότιμη πρόσβαση και τη συμπερίληψη, μέχρι την τριτοβάθμια εκπαίδευση και προγράμματα όπως το Erasmus+, που ανοίγουν ορίζοντες και εμπειρίες. Ταυτόχρονα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην απόκτηση σύγχρονων δεξιοτήτων —ιδίως σε τομείς όπως οι νέες τεχνολογίες— που είναι κρίσιμες για τη σύγχρονη αγορά εργασίας.
Για τους νέους, που πρόκειται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας ή να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση, υπάρχουν πλέον πιο στοχευμένα και εύκολα προσβάσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία παράλληλα με τις παραδοσιακές χρηματοδοτικές δράσεις ενίσχυσης επιχειρηματικότητας. Μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (Hellenic Development Bank - HDB) παρέχονται δάνεια με ευνοϊκούς όρους, εγγυήσεις, όπως το ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ αλλά και εργαλεία όπως το Ταμείο Μικροπιστώσεων, που δίνει τη δυνατότητα σε νέους χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις ή προηγούμενη τραπεζική εμπειρία να πετύχουν τραπεζικό δανεισμό και να κάνουν το πρώτο τους επιχειρηματικό βήμα.
Η στήριξη, όμως, δεν περιορίζεται μόνο στη χρηματοδότηση. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως το HDB Academy, οι νέοι έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν πρακτικές γνώσεις, να οργανώσουν την επιχειρηματική τους ιδέα και να προετοιμαστούν ουσιαστικά για την είσοδό τους στην αγορά.
Συνολικά, οι νέοι δεν μένουν πια μόνο σε μια ιδέα — έχουν στη διάθεσή τους τα χρηματοδοτικά εργαλεία για να την προωθήσουν και να τη μετατρέψουν σε πραγματική δραστηριότητα.
Ταυτόχρονα, υπάρχει μια σαφής στόχευση να στηριχθούν οι νέοι όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και στην περιφέρεια: σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι ευκαιρίες απασχόλησης είναι πιο περιορισμένες ή όπου απαιτείται αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πολιτική συνοχής συνδέεται άμεσα με αυτό που ονομάζουμε «δικαίωμα να μείνεις» (right to stay): τη δυνατότητα δηλαδή των νέων να παραμείνουν στον τόπο τους και να δημιουργήσουν εκεί τη ζωή τους.
Συνολικά, ο στόχος είναι οι νέοι να έχουν διαθέσιμα εργαλεία μέσα από το ΕΣΠΑ 2021-2027, τις δεξιότητες και τη στήριξη για να δημιουργήσουν το μέλλον τους στην Ελλάδα, κι ακόμα περισσότερο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις και οι ευκαιρίες να μείνουν στον τόπο τους, στον τόπο από όπου κατάγονται ή όπου μεγάλωσαν να δημιουργήσουν και να αναπτυχθούν.
—Πρόσφατα ψηφίστηκε ο νόμος για τη διαχείριση δύο νέων Ευρωπαϊκών Ταμείων. Πείτε μας δύο λόγια για τα Ταμεία αυτά και τι σημαίνουν στην πράξη;
Πρόκειται για δύο νέα Ταμεία με ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέουν άμεσα την πράσινη μετάβαση με την κοινωνική στήριξη και την καθημερινότητα των πολιτών.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με πόρους 4,8 δισ. ευρώ, έχει σαφή κοινωνικό προσανατολισμό: στοχεύει στη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο κόστος ενέργειας και μεταφορών. Στην πράξη αυτό, μεταφράζεται σε παρεμβάσεις, όπως επιδοτήσεις, κοινωνική στέγαση, ενίσχυση μεταφορών και μέτρα στήριξης μικρών επιχειρήσεων. Οι δράσεις που σχεδιάστηκαν ενισχύουν έμπρακτα τα ευάλωτα νοικοκυριά, μειώνουν το ενεργειακό κόστος, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τις τοπικές κοινωνίες και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Δεύτερον, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με περίπου 1,6 δισ. ευρώ, εστιάζει σε μεγαλύτερης κλίμακας ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις, χρηματοδοτώντας ενεργειακές υποδομές και έργα μετάβασης σε πιο σύγχρονες και βιώσιμες μορφές παραγωγής ενέργειας.
Και τα δύο αυτά Ευρωπαϊκά Ταμεία επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, ως προς το κόστος ζωής και την ενεργειακή ασφάλεια. Αυτό που αξίζει να τονιστεί, είναι η βαθιά κοινωνική σημασία και το ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα των δύο αυτών Ταμείων, τα οποία δεν περιορίζονται στη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, αλλά διασφαλίζουν, ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί με όρους κοινωνικής συνοχής και δικαιοσύνης.
Για την επιτυχή ενεργοποίηση και υλοποίηση των δύο αυτών Ταμείων, και μέχρι την πλήρη λειτουργία της προβλεπόμενης στο νόμο δομής διακυβέρνησης, ως Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια να διασφαλίσουμε τον αποτελεσματικό συντονισμό, τη θεσμική συνέχεια και την ταχεία ενεργοποίηση των δράσεων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην έγκαιρη και αποδοτική αξιοποίηση των πόρων αυτών.
—Ποια άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία θεωρείτε σημαντικά για την κοινωνία κι ότι αφήνουν ένα σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο πέραν από το ΕΣΠΑ 2021-2027;
Σημαντικό ρόλο, επίσης, διαδραματίζει και ο Χρηματοδοτικός Μηχανισμός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), μέσω του οποίου η Νορβηγία, η Ισλανδία και το Λιχτενστάιν ως οι τρεις δότριες χώρες, χρηματοδοτούν δράσεις για τη μείωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων.
Τα προγράμματα, που σχεδιάστηκαν μετά από διαπραγμάτευση με τις δότριες χώρες εστιάζουν σε τομείς με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα, όπως η πράσινη μετάβαση, η προστασία ευάλωτων ομάδων, η ενίσχυση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας, αλλά και η προώθηση της καινοτομίας και της βιώσιμης επιχειρηματικότητας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η στήριξη των νέων και των γυναικών στην επιχειρηματικότητα, ενισχύοντας την ισότιμη συμμετοχή στην οικονομική δραστηριότητα, έναν τομέα στον οποίο η χώρα μας υπολείπεται έναντι άλλων ευρωπαϊκών χωρών και χρειάζεται ενίσχυση.
Αξίζει να αναφερθεί, επίσης, άλλο ένα ιδιαίτερα σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο, το EquiFund II, που αποτελεί τη συνέχεια του πολύ επιτυχημένου Equifund I. Το πρόγραμμα αυτό, με προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 200 εκατ. ευρώ, εστιάζει κυρίως σε μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις, σε τομείς όπως οι βιοεπιστήμες, η υγεία, η βιωσιμότητα και ο κοινωνικός αντίκτυπος, που αποτελούν πλέον στρατηγικές προτεραιότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στόχος του EquiFund II είναι η στήριξη νέων επιχειρήσεων με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό, με έμφαση στην καινοτομία και σε δυναμικούς κλάδους. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της παροχής πρόσβασης σε επενδυτικά κεφάλαια και δίνεται η δυνατότητα στις νέες αυτές επιχειρήσεις, στις οποίες η χρηματοδότηση μπορεί να ξεκινά ακόμα κι από την επιχειρηματική ιδέα, να δημιουργήσουν μια επιχείρηση ανεξαρτήτως μεγέθους, να αναπτυχθούν, να εξελιχθούν και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους.
Για ένα νέο επιχειρηματία, η ουσία είναι ότι δεν θα περιορίζεται πλέον στη δημιουργία μιας καινοτόμου ιδέας ούτε θα αποθαρρύνεται λόγω αδυναμίας πρόσβασης σε αρχική χρηματοδότηση. Μέσα από τέτοια εργαλεία, μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια, καθοδήγηση και στήριξη ήδη από τα πρώτα του βήματα. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη δυνατότητα να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση, να εξελιχθεί επαγγελματικά και να συμμετέχει ενεργά σε μια οικονομία, που δίνει χώρο στην καινοτομία και τις νέες πρωτοβουλίες.
—Ποιο είναι το μεγάλο στοίχημα για το μέλλον, για την επόμενη προγραμματική περίοδο 2028–2034 αναφορικά με την Πολιτική Συνοχής;
Τον Ιούλιο του 2025 ξεκίνησαν επίσημα οι διαπραγματεύσεις για την επόμενη Προγραμματική Περίοδο, με τη χώρα μας να συμμετέχει ενεργά και με σαφή στρατηγικό προσανατολισμό. Σε ό,τι αφορά την Πολιτική Συνοχής, η Ελλάδα υποστηρίζει την ανάγκη για μια πιο ισχυρή, πιο αυτόνομη, πιο ανθεκτική και πιο ανταγωνιστική Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, ωστόσο υποστηρίζουμε την ανάγκη διατήρησης μιας ουσιαστικής ισορροπίας με τους θεμελιώδεις στόχους της Πολιτικής Συνοχής και της περιφερειακής σύγκλισης.
Το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη περίοδο είναι να αποφευχθεί η διαμόρφωση μιας Ευρώπης «δύο ταχυτήτων». Η Πολιτική Συνοχής αποτελεί τον βασικό μηχανισμό, που διασφαλίζει αυτή την ισορροπία, εγγυώμενη, ότι η ανάπτυξη δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά διαχέεται σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας. Είναι κρίσιμο να καταστεί σαφές, ότι η Πολιτική Συνοχής δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανταγωνιστικότητα· αντίθετα, αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για βιώσιμη, ανθεκτική και ισόρροπη ανάπτυξη, που διασφαλίζει τη συμμετοχή όλων των περιφερειών στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Μια εθνική οικονομία δεν μπορεί να είναι πραγματικά βιώσιμη χωρίς την ενεργή ένταξη και συμβολή κάθε περιφέρειας σε αυτό το κοινό ευρωπαϊκό αναπτυξιακό οικοσύστημα.
Η επόμενη Προγραμματική Περίοδος 2028–2034 αποτελεί μια καθοριστική ευκαιρία πολιτικού και αναπτυξιακού επανασχεδιασμού. Ο τρόπος, με τον οποίο θα σχεδιαστούν και θα υλοποιηθούν τα νέα Προγράμματα, θα επηρεάσει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών — από την πρόσβαση σε σύγχρονες υποδομές και ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, έως τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τη στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε κάθε γωνιά της χώρας, από τα αστικά κέντρα έως τις πιο απομακρυσμένες ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Η Πολιτική Συνοχής οφείλει να παραμείνει ένα ισχυρό, ορατό και αποτελεσματικό εργαλείο, που φέρνει την Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες, διασφαλίζοντας, ότι κανείς και καμία περιοχή δεν μένει πίσω.
