Το «The Ox» («Το βόδι»), η πρώτη μεγάλου μήκους δημιουργία του Γιώργου Νικόπουλου, η οποία συγχρόνως είναι και η πρώτη ταινία animation που συμμετείχε στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τον περασμένο Νοέμβριο, θα προβληθεί απόψε το βράδυ στο Animasyros στη Στέγη.
Συνδυάζοντας την τεχνική stop-motion με τον σύγχρονο χορό, το θέατρο σκιών και τη ζωντανή κινηματογράφηση, ο Γιώργος Νικόπουλος έχτισε μια μοντέρνα πολιτική αλληγορία που εμπνέεται από τον αρχαίο μύθο του βασιλιά Μίδα ενώ ταυτόχρονα αντανακλά τη σημερινή παγκόσμια πολιτικοοικονομική κρίση.
Πρόκειται για ένα πειραματικό animation χωρίς λόγια, που διαδραματίζεται σε ένα φανταστικό τόπο. Οι ηλικιωμένοι κάτοικοί του, υποδουλωμένοι όλη τους τη ζωή στην εξουσία, πασχίζουν να μετατρέψουν τη γη τους σε «χρυσό βασίλειο» ρίχνοντας ένα λίπασμα χρυσού στα σπαρτά ενώ η σωτηρία τους θα έρθει από ένα γενναίο κορίτσι.
Συνδυάζοντας την τεχνική stop-motion με τον σύγχρονο χορό, το θέατρο σκιών και τη ζωντανή κινηματογράφηση, ο Γιώργος Νικόπουλος έχτισε μια μοντέρνα πολιτική αλληγορία που εμπνέεται από τον αρχαίο μύθο του βασιλιά Μίδα ενώ ταυτόχρονα αντανακλά τη σημερινή παγκόσμια πολιτικοοικονομική κρίση.
Ο σκηνοθέτης Γιώργος Νικόπουλος μεγάλωσε σε μια οικογένεια μουσικών. Σπούδασε στην Κέρκυρα, στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο στο τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας, όπου και αντιλήφθηκε την ισχυρή έλξη που του προκαλούσε το animation και οι παραστατικές τέχνες. Όταν τελείωσε τη σχολή του πέρασε τρία χρόνια δίπλα στον Δήμο Αβδελιώδη, με τον οποίον συνεργάζεται ακόμα μέχρι και σήμερα, μαθαίνοντας θέατρο. Αυτό τον καιρό βρίσκεται και πάλι, με την ιδιότητα του υποψηφίου διδάκτορα, στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, με μια διατριβή που έχει σαν θέμα τη συγγένεια του Animation με το Θέατρο Σκιών σαν πρόγονή του τέχνη.
Αυτό μοιάζει να είναι ακριβώς ο πυρήνας της ταινίας του. «Και βέβαια η σχέση που έχει η διατριβή μου με αυτήν την ταινία είναι πολύ στενή», λέει ο Νικόπουλος και συνεχίζει: «Μέσα στη διαδικασία της έρευνάς μου στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, μεταξύ μελέτης αναγνωσμάτων, παραστάσεων και ταινιών είχα την τύχη να βρεθώ με μια ομάδα θεάτρου σκιών που δραστηριοποιείται στην Κέρκυρα, τους "Κουμ Κου Αρτ", των οποίων βέβαια ακόμα είμαι μέλος, και έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να ασχοληθώ πολύ με τη σωματικότητα των παικτών πίσω από τον μπερντέ και το κατά πόσο αυτή αλλάζει αναλόγως τον χαρακτήρα που ο παίκτης υποδύεται.
»Αντιλήφθηκα λοιπόν πως η ενέργεια δεν έχει μονόδρομη ροή αλλά αμφίδρομη, από τον παίκτη στη φιγούρα αλλά και πίσω, από τη φιγούρα στον παίκτη. Έτσι, καθώς η βασική αρχή των δύο τεχνών Θεάτρου Σκιών και Animation είναι η ίδια και αυτή είναι η εμψύχωση, η μέθοδος που συνθέτω και προτείνω με αυτό το έργο έχει να κάνει με την "επανεμψύχωση" των χαρακτήρων του έργου καθώς αυτοί αναπαρίστανται από ανθρώπους.
Αυτοί οι πέντε άνθρωποι που παίξανε στην ταινία περάσανε μια χρονοβόρα διαδικασία κατά τη διάρκεια της οποίας αποβάλανε την καθομιλουμένη της σωματικής τους έκφρασης και υπακούσανε σε νέους κανόνες, ένα κράμα των αρχών της κινησιολογίας και της εκφραστικότητας του θεάτρου σκιών και των βασικών αρχών του μεγάλου Walt Disney, οι οποίοι κανόνες σε μια συγκεκριμένη νέα σύνθεση αποτελούν και το κυριότερο μέρος της πρωτοτυπίας της διδακτορικής μου διατριβής».
Τα γυρίσματα του «The Ox» έγιναν εξ' ολοκλήρου στην Κέρκυρα, στο στούντιο χορού και παραστατικών τεχνών της Μαίρης και Ευαγγελίας Ράντου, στο Garage Performing Arts Center. «Εκεί γίνανε και οι πρόβες βέβαια με τους πέντε performers από την αρχή της εργασίας μας. Τα γυρίσματα διήρκεσαν όλες και όλες τρεις ημέρες την αρχή του έτους 2016. Ήμασταν μια πολύ δυνατή ομάδα φίλων και συνεργατών που καταφέραμε κάτι πολύ δύσκολο για την απειρία μας. Θυμάμαι όμως τον χρόνο αυτό στο Garage σαν να κράτησε πολύ παραπάνω. Κάθε λεπτό είχε μέσα του συμπυκνωμένο αποτέλεσμα πολλών ετών προσπάθειας για πολλούς ανθρώπους εκεί μέσα.
»Αφού πρώτα εργαστήκαμε σκληρά με τους πέντε πρωταγωνιστές δημιουργώντας αυτήν τη νέα σωματική γλώσσα, η μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν η κινηματογράφηση όλων των σκηνών με την τεχνική του green screen, ώστε το υλικό μετά να είναι απολύτως διαθέσιμο για να μπει σε επεξεργασία επανασύνθεσης με τα περιβάλλοντα που επίσης κινηματογραφήθηκαν σε μακέτα, σε ένα μικρό σπιτικό στούντιο», λέει ο σκηνοθέτης.
Πόσο δύσκολο είναι όμως να κάνει κάποιος animation; «Για μένα στο animation το δυσκολότερο κομμάτι είναι η χρήση της αφηγηματικής του γλώσσας και η προσπάθειά μου το δημιούργημα να ορίζεται από διακριτικά χαρακτηριστικά της καταγωγής του. Είναι μια τέχνη στην οποία ο δημιουργός οφείλει να δημιουργήσει εκ νέου μια γλώσσα καθώς οι χαρακτήρες είναι δημιουργήματα της φαντασίας εκ του μηδενός, άρα και ο τρόπος που αυτοί εκφράζονται γεννάται επίσης εκ του μηδενός. Αντιλαμβάνεστε πως υπάρχει μια σειρά άπειρων επιλογών σε σχέση με το πώς θα αφηγηθεί κανείς την ιστορία του στο animation με αυτά τα δημιουργήματα που γεννάει.
Το τρέιλερ της ταινίας που ήταν η πρώτη που συμμετείχε στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, τον περασμένο Νοέμβριο
»Αυτός ο νέος τρόπος επικοινωνίας, η νέα αφήγηση λοιπόν που δημιουργείται μέσα σε κάθε ταινία animation μπορεί να ενέχει στοιχεία κάθε λογής, σύγχρονα, ρεαλιστικά, συμβολικά, παραδοσιακά, αφαιρετικά, αφηρημένα. Έτσι η μεγαλύτερή μου δυσκολία είναι η προσπάθειά να δίνω στο έργο μου τόσα και τέτοια στοιχεία που να φανερώνουν μεν την καταγωγή του (την ελληνική του ρίζα, τη σχέση του με το αρχαίο θέατρο και τον συμβολισμό που είναι εγκατεστημένος με διάφορες μορφές στην καλλιτεχνική μας παράδοση) αλλά να κάνει χρήση μιας διεθνούς γλώσσας, να μπορεί να γίνεται αντιληπτό από έναν Ιάπωνα, από έναν Αμερικάνο, έναν Αφρικανό».
Μια από τις αγαπημένες ταινίες animation του Νικόπουλου είναι «Ο Κιρικού και η Μάγισσα» του Μισέλ Οσελό. «Πρόκειται για μια ταινία που είδα τα πρώτα έτη στη σχολή μου και που βέβαια μου έχει αφήσει ένα πολύ έντονο στίγμα τόσο αισθητικό όσο και νοηματικό. Το απόσταγμα λοιπόν αυτού του έργου μέσα μου δείχνει τον μικρότερο σε μέγεθος και ηλικία κάτοικο του υπόδουλου χωριού να βγαίνει αποφασιστικά και αυτόνομα ακόμα από την κοιλιά της μάνας του, έτοιμος να αντισταθεί με όλη του τη δύναμη στην εξουσία, στη Μάγισσα που έχει καταραστεί το χωριό του. Η ομοιότητα με το "The Ox" είναι μεγάλη!».
Info
Πέμπτη 4/1, 21:00-22:30 | Μεγάλου Μήκους Ταινία
The Ox (Το Βόδι) | Γιώργος Νικόπουλος (Mixed Techniques, 67', 2017, Ελλάδα)
Θα προλογίσει ο σκηνοθέτης Γιώργος Νικόπουλος.
Μετά το τέλος της προβολής θα ακολουθήσει συζήτηση με τον σκηνοθέτη.
Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, Κεντρική Σκηνή.
Είσοδος ελεύθερη, με σειρά προτεραιότητας.
