LIVE ΓΙΑ ΤΑ ΤΕΜΠΗ

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Edward Hopper. Ένα μικρό αγόρι, κοιτάει τη θάλασσα, 23 Οκτωβρίου 1891, όταν ο Hopper ήταν 9 ετών. The Arthayer R. Sanborn Hopper Collection Trust.
2

Ο Πικάσο ολοκλήρωσε τις Δεσποινίδες της Αβινιόν ( 1907) στα 26 του, ο Νταλί την Εμμονή της Μνήμης (1931) στα 27 και ο Μιχαήλ Άγγελος αποκάλυψε τον Δαβίδ του όταν ήταν 29. Τρία αριστουργήματα που ολοκληρώθηκαν πριν οι  δημιουργοί τους γίνουν τριάντα ετών. Πώς αυτοί οι δημιουργοί ολοκλήρωσαν αυτά τα αριστουργήματα σε τόσο νεαρή ηλικία; Αν το ταλέντο είναι το πρώτο σκέλος της απάντησης, το γεγονός ότι όλοι τους ξεκίνησαν την ενασχόλησή τους με την τέχνη νωρίς είναι σίγουρα το δεύτερο. Παρουσιάζουμε επτά έργα σπουδαίων καλλιτεχνών που δημιούργησαν σε νεαρή ηλικία. 

Albrecht Dürer,

Αυτοπορτρέτο σε ηλικία 13 ετών, (1484)

 

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Albrecht Dürer, Αυτοπορτρέτο σε ηλικία 13 ετών, 1484. Εικόνα από τη Wikimedia Commons.


Ο Dürer στα 28 του ζωγράφισε το πιο διάσημο αυτοπορτρέτο του -ένα έργο που παρουσιάζει τον καλλιτέχνη με πλούσιο γούνινο παλτό και με μακριά μαλλιά να κρέμονται χαλαρά γύρω από τους ώμους του. Το παραπάνω βέβαια αριστοτεχνικό πορτρέτο που ολοκλήρωσε όταν ήταν μόλις 13 χρονών, δεν είναι λιγότερο εντυπωσιακό. Έγινε την εποχή που άρχισε να εργάζεται ως μαθητευόμενος σε κατάστημα κοσμημάτων στη Νυρεμβέργη. Λίγο καιρό πριν είχε εγκαταλείψει την οικογενειακή επιχείρηση για να εκπαιδευτεί δίπλα στον καλλιτέχνη Michael Wolgemut, με τον οποίο έμαθε την τέχνη της ξυλογλυπτικής. Ο Dürer θα συνεχίσει το επαναστατικό έργο του και θα γίνει ο σημαντικότερος Γερμανός καλλιτέχνης της Αναγέννησης.

Paul Klee

Γυναίκα με ομπρέλα, (1883–5)

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Παιδικό σχέδιο μιας κυρίας με ομπρέλα, (1883-1885) που έκανε μεταξύ 4 και 6 ετών ο Paul Klee. Εικόνα από τη Wikimedia Commons.


Το 1902, έχοντας μόλις ολοκληρώσει τέσσερα χρόνια σπουδών τέχνης στη Ρώμη ο Klee ανακάλυψε καταχωνιασμένα παιδικά του σχέδια - μεταξύ αυτών και το σκίτσο της γυναίκας που κρατούσε μια ομπρέλα. Ο ίδιος περιέγραψε τα έργα αυτά -που δημιούργησε από τα τρία μέχρι τα δέκα του- ως «τα πιο σημαντικά που έχω κάνει μέχρι τώρα». Ο δάσκαλος του Bauhaus θα συνεχίσει να εκθειάζει τις αρετές της παιδικής τέχνης καθ 'όλη τη διάρκεια της καριέρας του φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να αντιγράψει σχέδια του γιου του και να τα ενσωματώσει σε ώριμους πίνακες του ώστε να αγγίξει την ακατέργαστη ποιότητα που τόσο βαθιά εκτιμούσε. 

Georgia O'Keeffe

Άτιτλο (Χέρι), (περ. 1902)

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Georgia O’Keeffe, Άτιτλο (Χέρι), περ. 1902. Δωρεά του The Georgia O’Keeffe Foundation. Georgia O’Keeffe Museum. © Georgia O’Keeffe Museum.
 

Το 1901, η 14χρονη O'Keeffe εγκατέλειψε το ειδυλλιακό αγρόκτημα της οικογένειάς της για να φοιτήσει στη Sacred Heart Academy, ένα καθολικό οικοτροφείο στα περίχωρα του Μάντισον του Ουισκόνσιν. Την πρώτη μέρα στην Ακαδημία, οι μαθητές κλήθηκαν να σκιτσάρουν ένα γύψινο παιδικό χέρι. Ο δάσκαλος βρήκε την εκδοχή της O'Keeffe πολύ μικρή και έντονα σκιαγραφημένη, γεγονός που την στεναχώρησε ιδιαίτερα. Τους επόμενους μήνες, η νεαρή O'Keeffe εργάστηκε σκληρά για να βελτιωθεί. Ο δάσκαλός της όχι μόνο την επαινούσε για τις προσπάθειές της αλλά έγραφε το όνομά της πάνω τους και περήφανα τα κρεμούσε στους τοίχους της τάξης. «Ήταν σοκαριστικό να βλέπω το όνομά μου τόσο μεγάλο και μαύρο στα αχνά σχέδια μου», θυμόταν χρόνια αργότερα η ζωγράφος. «Δεν έμοιαζε να είναι το όνομά μου - ήταν κάποιου που βρισκόταν έξω από μένα.»

Pablo Picasso

The Picador, (1889–90)

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Pablo Picasso, The Picador, 1890.Εικόνα από τη Wikimedia Commons.

Ο πρώτος δάσκαλος του Πικάσο ήταν ο πατέρας του, ο José Ruiz y Blasco, ο οποίος δίδασκε σχέδιο σε μια τοπική σχολή τέχνης. Βλέποντας τις δεξιότητες και τη βελτίωση του γιου του, ο Blasco συχνά του ζητούσε να προσθέσει τις τελευταίες πινελιές στους πίνακες του. Χωρίς ίχνος μετριοφροσύνης ο Πικάσο θα πει χρόνια αργότερα: «Ποτέ δεν έμοιαζα σαν παιδί. Όταν ήμουν 12 ετών ζωγράφιζα σαν τον Ραφαήλ.» Αν και τα σχέδια του από την εποχή εκείνη αποκαλύπτουν έναν ολοκληρωμένο ζωγράφο με εντυπωσιακή μυϊκή δύναμη, ο Picador - ο πρώτος του πίνακας που ολοκλήρωσε όταν ήταν οκτώ - έγινε πριν ο Picasso ξεκινήσει επίσημα τα μαθήματα τέχνης. Εκτός από την έμφυτη ιδιοφυΐα του αυτό το πρώιμο έργο σηματοδοτεί και την μανιώδη ενασχόλησή του με την ταυρομαχία και τις παγίδες της.

Salvador Dalí

Τοπίο κοντά στο Figueres, (1910–1914)

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Salvador Dali, Τοπίο κοντά στο Figueres, 1910-1914. Εικόνα από τη Wikimedia Commons.

Το παραπάνω έργο είναι ο πρώτος πίνακας του Νταλί, που ζωγράφισε μεταξύ έξι και 10 ετών στο πίσω μέρος μιας κενής καρτ ποστάλ (κοιτώντας προσεκτικά διακρίνεται και ένα τυπωμένο σχέδιο μέσα από το λεπτά ζωγραφισμένο ουρανό και τα σύννεφα). Ο Νταλί μεγάλωσε στην μικρή ισπανική πόλη Figueres, κοντά στη Βαρκελώνη και σε πολλά από τα πρώτα του έργα απεικονίζει το γνώριμό του καταλανικό τοπίο. Εμπνευσμένος από τον Ramón Pichot, τον δάσκαλο και οικογενειακό φίλο, ο νεαρός Νταλί καλλιέργησε ιμπεριαλιστικό ύφος. Ο Pichot -επαγγελματίας καλλιτέχνης και φίλος του Πικάσο- έπεισε τον πατέρα του Νταλί να στείλει το γιο του σε σχολή τέχνης στη Μαδρίτη - βοηθώντας να ξεκινήσει τη σταδιοδρομία του μοναδικού, παγκοσμίου φήμης σουρεαλιστή.

Edward Hopper

Ένα μικρό αγόρι, κοιτάει τη θάλασσα, (1891)

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Edward Hoppe. Ένα μικρό αγόρι, κοιτάει τη θάλασσα, 23 Οκτωβρίου 1891, όταν ο Hopper ήταν 9 ετών. The Arthayer R. Sanborn Hopper Collection Trust.

Ο Χόπερ, που γεννήθηκε σε μία μεσοαστική οικογένεια στο Nyack της Νέας Υόρκης ξεκίνησε να ζωγραφίζει στα πέντε του. Οι γονείς του ήταν πολύ ενθαρρυντικοί. Στα επτά του του πήραν δώρο έναν μαυροπίνακα ενώ στα δέκα του βιβλία με οδηγίες για σχέδιο και ζωγραφική. Ο ίδιος φαίνεται να είχε προβλέψει το μέλλον του και είχε γράψει στο κουτί με τις μπογιές του τη φράση "would-be artist".  Όπως και το νεαρό αγόρι του σκίτσου, ο Hopper πέρασε μεγάλο μέρος της νεανικής του ζωής κοντά στο νερό - το παιδικό του δωμάτιο έβλεπε στον ποταμό Hudson- και συχνά γυρόφερνε στις όχθες του με ένα μπλοκ στο χέρι για να καταγράψει την κατασκευή και συντήρηση των σκαφών που αγκυροβολούσαν εκεί.

Michelangelo Buonarroti

Το μαρτύριο του Αγίου Αντωνίου, (1487)

Να πώς ζωγράφιζαν οι μεγάλοι δάσκαλοι όταν ήταν παιδιά Facebook Twitter
Μιχαήλ Άγγελος,Το μαρτύριο του Αγίου Αντωνίου, (1487-88). Εικόνα από τη Wikimedia Commons.

Το ταλέντο του Μιχαήλ Άγγελου ήταν φανερό στα 12-13 του όπως φαίνεται και σ' αυτό το εξαιρετικό έργο. Οι πρώτοι βιογράφοι του υποστήριζαν ότι εκτός από μερικά σχέδια, το συγκεκριμένο έργο -που ανήκει σε μια σειρά που απεικονίζει πειρασμούς και δοκιμασίες που υπέστη ο Άγιος Αντώνιος κατά τη διάρκεια ενός προσκυνήματος στην έρημο - ήταν το πρώτο έργο που ζωγράφισε ο Ιταλός καλλιτέχνης. Παρόλο που πρόκειται για αντίγραφο ενός χαρακτικού του Γερμανού καλλιτέχνη, του 15ου αιώνα Martin Schongauer, ο Μιχαήλ Άγγελος άλλαξε ελαφρώς το πρωτότυπο ενσωματώνοντας τη κοιλάδα του ποταμού Άρνο στο παρασκήνιο.

Εικαστικά
2

LIVE ΓΙΑ ΤΑ ΤΕΜΠΗ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ογκίστ Ροντέν: Αυτή είναι η ζωή του καλλιτέχνη που δημιούργησε το γλυπτό ο «Σκεπτόμενος»

Γεννήθηκε Σαν Σήμερα / Ογκίστ Ροντέν: Αυτή είναι η ζωή του καλλιτέχνη που δημιούργησε το γλυπτό ο «Σκεπτόμενος»

Τα ρεαλιστικά γλυπτά του, που εκφράζουν τα ανθρώπινα συναισθήματα αλλά και τις αδυναμίες, εξακολουθούν να είναι σήμερα ιδιαίτερα δημοφιλή και να συγκεντρώνουν πλήθη φιλότεχνων όπου και αν εκτίθενται.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης διοργανώνει τη μεγαλύτερη έκθεση έργων του Μιχαήλ Άγγελου στην ιστορία του

Culture / Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης διοργανώνει τη μεγαλύτερη έκθεση έργων του Μιχαήλ Άγγελου στην ιστορία του

Στην έκθεση θα παρουσιαστούν περισσότερα από 150 σχέδια, μαρμάρινα γλυπτά και άλλα έργα του σπουδαίου Ιταλού αρχιτέκτονα, γλύπτη και ζωγράφου
LIFO NEWSROOM
«Ας ζωγραφίζω κι ας ζω όπως θέλω»: Εντυπώσεις από την συναρπαστική έκθεση της Georgia O’Keeffe «Living Modern» στο Μπρούκλιν

Εικαστικά / «Ας ζωγραφίζω κι ας ζω όπως θέλω»: Εντυπώσεις από την συναρπαστική έκθεση της Georgia O’Keeffe «Living Modern» στο Μπρούκλιν

Η Σεβερίν Κελιδωνά διασχίζει τις χίπστερ γειτονιές του Μπρούκλιν για να επισκεφθεί μια έκθεση με πίνακες, ρούχα και προσωπικά αντικείμενα της θρυλικής ζωγράφου
ΣΕΒΕΡΙΝ ΚΕΛΙΔΩΝΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞ Έξι χώροι τέχνης των Εξαρχείων ενώνουν τις δυνάμεις τους με θέμα το νερό

Εικαστικά / Έξι γκαλερί των Εξαρχείων, έξι εκθέσεις για το νερό

Μια διαδρομή σε έξι χώρους τέχνης μέσα από τα έργα 46 καλλιτεχνών/καλλιτέχνιδων διαμορφώνει μια συνολική εμπειρία που αναδεικνύει το κέντρο της πόλης σε τόπο παραγωγής, συνομιλίας και πνευματικής κίνησης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Εικαστικά / «The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Η γκαλερί Ζουμπουλάκη οργανώνει μια έκθεση τιμώντας τον πρόωρα χαμένο καλλιτέχνη, στην οποία θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την εμβληματική εγκατάσταση που μας εκπροσώπησε το 2007 στην Μπιενάλε της Βενετίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Αποστολή στο Ριάντ / Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Η LiFO ταξίδεψε στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας για την 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Ντιρίγια. Από τις μνήμες της προσφυγιάς έως τα σύγχρονα εικαστικά τοπία, η φετινή διοργάνωση εξερευνά την κίνηση ως θεμελιώδη εμπειρία της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Guest Editors / Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Mε αφορμή το έργο του «Νεκρή φύση σε άσπρο τραπέζι», θυμόμαστε τον σπουδαίο εικαστικό που χάθηκε πριν από μερικούς μήνες, τον τρόπο που τα τοπία του υπαινίσσονται την πραγματικότητα, χωρίς να υπενθυμίζουν τον χυδαίο χαρακτήρα της.
Ν. Π. ΠΑΪ́ΣΙΟΣ
Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το μακρινό 1951

Εικαστικά / «Υπέροχη κόλαση, η Αθήνα»: Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το 1951

Ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος γράφει από το Παρίσι στη φίλη του και ζωγράφο Ελένη Σταθοπούλου για την εμπειρία της έκθεσής του στην Πόλη του Φωτός, τονίζοντας τη νοσταλγία του για την «υπέροχη κόλαση, την Αθήνα».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Οι «Άηχοι διάλογοι» του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Εικαστικά / Μια έκθεση φέρνει κοντά το έργο του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Τα έργα των δύο Ηπειρωτών δημιουργών παρουσιάζονται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων με τον τίτλο «Άηχοι Διάλογοι». Παρότι οι καλλιτεχνικές τους διαδρομές αποκλίνουν, ένα κοινό ρεύμα τις διαπερνά, επιτρέποντας μια διακριτική αλλά ουσιαστική «συνομιλία» ανάμεσά τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μαρία Τσαντσάνογλου: «Θα ήθελα η ρωσική πρωτοπορία να λειτουργήσει ως ύμνος για τον άνθρωπο και την ανάγκη για έναν ανατρεπτικό τρόπο σκέψης»

Εικαστικά / Μαρία Τσαντσάνογλου: «Στη Μόσχα έλεγαν τον Κωστάκη "τρελοέλληνα"»

Λίγο πριν από την έκθεση για τη ρωσική πρωτοπορία με έργα από τη Συλλογή Κωστάκη στην Εθνική Πινακοθήκη, η διευθύντρια του του ΜΟΜus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, που φιλοξενεί τη συλλογή, μιλάει για τη σημασία της.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Εικαστικά / Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Από τη μεγαλειώδη αναδρομική του Ακριθάκη στο Μπενάκη και την αντίστοιχη για τον Αλεξίου μέχρι την έκθεση για τους αδελφούς Χουλιαρά και τη γλυπτική του Τζούροβιτς, τα μουσεία και οι γκαλερί της πόλης έχουν πολλά να δείξουν.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

Εικαστικά / Τρεις μήνες γεμάτοι με δυνατές εκθέσεις εικαστικών

Από τον Αλέξη Ακριθάκη και τον Τζεφ Κουνς μέχρι τις φωτογραφικές σειρές του Γιώργου Λάνθιμου και τον Tom Wesselman, η εικαστική κίνηση του νέου χρόνου παίρνει τη σκυτάλη, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΠΕΞ Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία, για να μπορεί να υπάρχει»

Εικαστικά / Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία»

Η νέα έκθεση του καλλιτεχνικού διδύμου από τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει για μια ακόμα φορά πολύχρωμα χαλιά που κρύβουν αρχέγονα σύμβολα και μοτίβα, με ευθεία αναφορά στα όσα συμβαίνουν στη σκληρή εποχή μας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ