Μετά από τρεις, περίπου, δεκαετίες, μία ολική έκλειψη Ηλίου θα γίνει ορατή στην Ευρώπη, καθώς την ερχόμενη Τετάρτη 12 Αυγούστου, η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο σε μια στενή ζώνη που θα διασχίσει τον Βόρειο Ατλαντικό, δημιουργώντας για λίγα λεπτά συνθήκες απόλυτου σκοταδιού μέσα στην ημέρα.
Το φαινόμενο θα ξεκινήσει από τις βόρειες περιοχές της Ρωσίας και στη συνέχεια η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί πάνω από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και τον Ατλαντικό Ωκεανό, πριν περάσει από τη βόρεια Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας, καταλήγοντας στη Μεσόγειο.
Στις υπόλοιπες περιοχές της Ευρώπης, καθώς και στη βορειοδυτική Αφρική και σε τμήματα της Βόρειας Αμερικής, θα είναι ορατή μόνο μερική έκλειψη.
Με βάση ώρα Ελλάδος, η ολική έκλειψη Ηλίου θα ξεκινήσει περίπου στις 19:58 στην Ισλανδία, ενώ στην Ισπανία η ολικότητα θα αρχίσει περίπου στις 22:32.
Britain’s biggest energy supplier is urging people to avoiding using electricity during this week’s solar eclipse.
— The Telegraph (@Telegraph) August 10, 2026
Octopus Energy is asking customers to delay using washing machines, dishwashers and other plug-in devices between 6pm and 8pm on Wednesday, when the Moon is… pic.twitter.com/ADXEOMZ2dU
Τι ακριβώς συμβαίνει σε μια ολική έκλειψη Ηλίου
Μια ολική έκλειψη Ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο. Για λίγες στιγμές, ο Ήλιος εξαφανίζεται από το οπτικό πεδίο και γίνεται ορατό μόνο το στέμμα του, η εξωτερική ατμόσφαιρά του, που μοιάζει με φωτεινό φωτοστέφανο γύρω από έναν μαύρο δίσκο.
Το φαινόμενο είναι δυνατό χάρη σε μια εντυπωσιακή, σύμφωνα με ειδικούς, «σύμπτωση» της φύσης καθώς, παρότι ο Ήλιος είναι περίπου 400 φορές μεγαλύτερος από τη Σελήνη, βρίσκεται και περίπου 400 φορές πιο μακριά από τη Γη, με αποτέλεσμα τα δύο ουράνια σώματα να φαίνονται σχεδόν ίδιου μεγέθους στον ουρανό.
Η έκλειψη αρχίζει ως μερική, καθώς η Σελήνη «δαγκώνει» σταδιακά τον ηλιακό δίσκο. Η φάση αυτή διαρκεί περίπου μία ώρα. Ακολουθεί η ολικότητα, η πιο εντυπωσιακή στιγμή του φαινομένου, η οποία διαρκεί μόλις ένα με δύο λεπτά, ανάλογα με την τοποθεσία. Στη συνέχεια ο Ήλιος επανεμφανίζεται σταδιακά και η ημέρα επιστρέφει στη φυσιολογική της φωτεινότητα. Συνολικά, όλες οι φάσεις της έκλειψης διαρκούν περίπου δύο ώρες.
DON’T FORGET TO LOOK UP; on August 12, 2026, there will be a total solar eclipse, along with a peak of the Perseid meteor shower and also a rare alignment of six planets will all occur on the same day. pic.twitter.com/tRHGZfOYFF
— All day Astronomy (@forallcurious) August 4, 2026
Πώς αλλάζει το περιβάλλον από την ολική έκλειψη Ηλίου
Σύμφωνα με τους New York Times, όσοι βρεθούν μέσα στη ζώνη της ολικότητας θα δουν τον ουρανό να σκοτεινιάζει σαν να πέφτει ξαφνικά το λυκόφως. Η θερμοκρασία θα μειωθεί αισθητά, ενώ στον ορίζοντα θα δημιουργηθεί ένα εντυπωσιακό φαινόμενο που θυμίζει ηλιοβασίλεμα προς όλες τις κατευθύνσεις.
Παράλληλα, τα ζώα συχνά αντιδρούν σαν να έρχεται η νύχτα. Μελέτες έχουν καταγράψει ότι οι μέλισσες σταματούν να πετούν, τα πτηνά παύουν να κελαηδούν και οι γρύλοι αρχίζουν να ακούγονται, ενώ πολλά κατοικίδια εμφανίζουν σημάδια σύγχυσης.
Την ίδια ώρα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η καλύτερη θέα θα προσφέρεται μέσα στη λεγόμενη «ζώνη της ολικότητας», η οποία έχει πλάτος μικρότερο από 320 χιλιόμετρα, αν και διαφέρει ανά περιοχή.
Πολλές από τις περιοχές όπου θα είναι ορατή η ολικότητα είναι απομακρυσμένες. Στη Γροιλανδία, για παράδειγμα, η σκιά θα περάσει κυρίως από ακατοίκητες εκτάσεις, με αρκετούς επισκέπτες να επιλέγουν κρουαζιέρες για να παρακολουθήσουν το φαινόμενο. Στην Ισλανδία, το Ρέικιαβικ αποτελεί έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς, αν και οι νεφώσεις ενδέχεται να περιορίσουν την ορατότητα.
Στην Ισπανία, αντίθετα, πόλεις όπως η Βαλένθια και η Ίμπιζα αναμένεται να έχουν καθαρότερο ουρανό, ενώ και περιοχές της ενδοχώρας, όπως η Λεόν και το Μπούργος, προετοιμάζονται για μεγάλη προσέλευση επισκεπτών.
The UK will experience a partial solar eclipse on Wednesday 12 August.
— Met Office (@metoffice) August 8, 2026
The extent of the Sun's coverage and the timing of maximum obscuration will differ across the country.
Never look directly at the sun; use a pinhole projector or certified eclipse glasses to view it. pic.twitter.com/lRfh8fq5uq
Πώς μπορεί να παρακολουθήσει κανείς με ασφάλεια την ολική έκλειψη Ηλίου
Οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι δεν πρέπει ποτέ να κοιτάζει κανείς απευθείας τον Ήλιο χωρίς ειδική προστασία, καθώς ακόμη και λίγα δευτερόλεπτα έκθεσης μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη στην όραση.
Η μοναδική στιγμή κατά την οποία επιτρέπεται η παρατήρηση με γυμνό μάτι είναι κατά τη διάρκεια της πλήρους ολικότητας. Μόλις αρχίσει να επανεμφανίζεται ο Ήλιος, τα ειδικά γυαλιά ηλίου για εκλείψεις πρέπει να φορεθούν ξανά αμέσως.
Για όσους δεν διαθέτουν προστατευτικό εξοπλισμό, υπάρχει και η λύση της έμμεσης παρατήρησης, όπως με μια αυτοσχέδια «κάμερα οπής», που προβάλλει την εικόνα της έκλειψης σε μια επιφάνεια χωρίς κίνδυνο για τα μάτια.
Οι επόμενες μεγάλες ολικές εκλείψεις Ηλίου θα πραγματοποιηθούν στις 2 Αυγούστου 2027, με τη ζώνη ολικότητας να περνά από τη Βόρεια Αφρική, και το 2028 στην Αυστραλία.
Με πληροφορίες από New York Times
