— Πώς αντιλαμβάνεται η Gen Z την ψυχοθεραπεία σήμερα; Τη βλέπει περισσότερο ως μέσο αντιμετώπισης δυσκολιών ή ως μια μορφή καθημερινής αυτοφροντίδας;
Η Gen Z αντιλαμβάνεται την ψυχοθεραπεία διαφορετικά από τις προηγούμενες γενιές, περισσότερο ως αυτοφροντίδα και ως τρόπο πρόληψης των διαφόρων δυσκολιών παρά ως μέσο θεραπείας. Μην ξεχνάμε ότι μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον με έντονη αβεβαιότητα, πίεση για επιτυχία, οικονομικές δυσκολίες και συνεχή έκθεση στα social media. Όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν το άγχος, τις συγκρίσεις και τις κρίσεις πανικού, με αποτέλεσμα πολλοί νέοι, επειδή ήδη είναι ενημερωμένοι, να ζητάνε βοήθεια νωρίς. Η Gen Z δεν αντιμετωπίζει την ψυχοθεραπεία ως αδυναμία αλλά ως επένδυση στον εαυτό τους και αυτό μπορούμε να πούμε ότι είναι ένα ιδιαίτερα αισιόδοξο μήνυμα.
«Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μια γρήγορη και μαγική διαδικασία που αλλάζει τη ζωή μέσα σε λίγες συνεδρίες, αλλά απαιτεί συνέπεια και προσπάθεια για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα».
— Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που οδηγούν τους νέους της Gen Z να ξεκινήσουν ψυχοθεραπεία και ποιες είναι οι πιο συχνές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν;
Ας ξεκινήσουμε από το θετικό που διαφοροποιεί την Gen Z: δεν φοβάται να ζητήσει βοήθεια. Μην ξεχνάμε ότι ο κόσμος μεταβάλλεται συνεχώς και με ιδιαίτερα αυξημένη ταχύτητα, κι αυτό είναι ιδιαίτερα στρεσογόνο. Η συγκεκριμένη γενιά έχει να διαχειριστεί αυξημένο άγχος, ανασφάλεια, επαγγελματικά θέματα και διαπροσωπικές σχέσεις, προκλήσεις που εντείνονται και λόγω της αναπόφευκτης σύγκρισης με τους άλλους στα social, κάτι που δεν είχαν να αντιμετωπίσουν σε τόσο μεγάλο βαθμό οι προηγούμενες γενιές.
ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος
— Τα social media έχουν συμβάλει στην αποδοχή της ψυχοθεραπείας ή, αντίθετα, δημιουργούν εσφαλμένες προσδοκίες για την ψυχική υγεία και την αυτοφροντίδα;
Τα social media έχουν παίξει έναν διπλό ρόλο. Από τη μία συνέβαλαν σημαντικά στο να ανοίξει η συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία. Νέοι άνθρωποι ενημερώνονται, αναγνωρίζουν συμπτώματα, αισθάνονται λιγότερο μόνοι και καταλαβαίνουν ότι το να ζητήσεις βοήθεια δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά μια πράξη φροντίδας προς τον εαυτό σου. Από την άλλη πλευρά υπάρχει και η σκοτεινή όψη. Η υπεραπλούστευση σύνθετων ψυχολογικών θεμάτων, οι «διαγνώσεις» μέσα από βίντεο λίγων δευτερολέπτων και η τάση να παρουσιάζεται η αυτοφροντίδα ως μια εύκολη συνταγή μπορούν να δημιουργήσουν λανθασμένες προσδοκίες. Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μια γρήγορη και μαγική διαδικασία που αλλάζει τη ζωή μέσα σε λίγες συνεδρίες, αλλά απαιτεί συνέπεια και προσπάθεια για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
— Υπάρχουν σημάδια που δείχνουν ότι κάποιος θα ωφελούνταν από την ψυχοθεραπεία, ακόμη κι αν δεν βιώνει κάποια έντονη ψυχική δυσκολία;
Υπάρχουν ορισμένα σημάδια που αξίζει να μας κινητοποιήσουν: όταν νιώθουμε ότι επαναλαμβάνουμε τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις μας, όταν δυσκολευόμαστε να βάλουμε όρια, όταν το άγχος έχει γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας ή όταν αισθανόμαστε ότι έχουμε χάσει την επαφή με τον εαυτό μας. Ακόμη κι αν όλα δείχνουν «φυσιολογικά» προς τα έξω, μπορεί μέσα μας να υπάρχει μια διαρκής κόπωση ή ανάγκη να καταλάβουμε καλύτερα ποιοι είμαστε και τι πραγματικά θέλουμε. Η ψυχοθεραπεία μπορεί επίσης να είναι πολύτιμη σε περιόδους αλλαγών όπως η έναρξη σπουδών, η νέα εργασία, η μετακόμιση, ο χωρισμός ή η μετάβαση στην ενηλικίωση. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να φτάσουμε στα όριά μας για να ζητήσουμε υποστήριξη.
— Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους νέους που σκέφτονται να ξεκινήσουν ψυχοθεραπεία αλλά διστάζουν, είτε λόγω φόβου είτε λόγω κοινωνικών στερεοτύπων;
Το να ζητήσεις βοήθεια δεν είναι ένδειξη αδυναμίας αλλά δύναμης και αυτογνωσίας. Το πρώτο βήμα είναι συχνά το πιο δύσκολο αλλά μπορεί να γίνει η αρχή μιας πολύ σημαντικής αλλαγής. Η φροντίδα της ψυχής μας δεν είναι πολυτέλεια· είναι ένας τρόπος να επενδύουμε στη ζωή που θέλουμε να χτίσουμε στο μέλλον.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.