Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ίχνη φωτιάς που χρονολογούνται πριν από 1,8 εκατομμύρια χρόνια, σε ένα σπήλαιο στη νότια Αφρική.
Τα καμένα υπολείμματα αποκαλύπτουν ότι οι φωτιές χρησιμοποιούνταν τακτικά από ομάδες του Homo erectus, υποστήριξαν οι ερευνητές στο PLoS One.
Τα στοιχεία αυτά μεταθέτουν την παλαιότερη γνωστή ημερομηνία της πρώτης χρήσης της φωτιάς κατά εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πίσω.
Η φωτιά κατά την περίοδο των Homo Erectus
Μέχρι τώρα, τα παλαιότερα στοιχεία για τη χρήση της φωτιάς από ανθρωπίδες προέρχονταν από το ίδιο σπήλαιο — το σπήλαιο Wonderwerk στην επαρχία Northern Cape της Νότιας Αφρικής — και χρονολογούνταν περίπου 1 εκατομμύριο χρόνια πριν. Τα νέα στοιχεία προέρχονται από ένα παλαιότερο και βαθύτερο στρώμα ιζημάτων, αναφέρει ο αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου του Τορόντο Μάικλ Τσάζαν.
Η μελέτη προσδιορίζει ένα χρονικό εύρος για τα νέα στοιχεία μεταξύ 1,07 και 1,79 εκατομμυρίων ετών πριν, αλλά «μπορώ με μεγάλη βεβαιότητα να πω ότι ήταν μεταξύ 1,7 και 1,8 εκατομμυρίων ετών πριν», λέει ο Τσάζαν, ο οποίος ηγείται των ανασκαφών στο σπήλαιο.
Η μελέτη χρησιμοποίησε μια μέθοδο ανίχνευσης καμένων οστών βασισμένη στη φωταύγεια, η οποία χρησιμοποιείται ήδη στην εγκληματολογία, αλλά δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί στην αρχαιολογία. Τα μικροσκοπικά οστά που βρήκαν ο Τσάζαν και οι συνεργάτες του βρίσκονταν σε μικρές «σφαίρες» από τρίχες και οστά που οι κουκουβάγιες βγάζουν μετά από γεύματα πλούσια σε τρωκτικά.
Ο Τσάζαν αναφέρει ότι το σπήλαιο χρησιμοποιούνταν ως καταφύγιο από τις κουκουβάγιες (Tyto alba) καθ’ όλη τη διάρκεια της αρχαίας ανθρώπινης κατοίκησής του και τα οστά κάηκαν στις φωτιές.
Οι αρχαιολόγοι έχουν διαπιστώσει ότι το σπήλαιο Wonderwerk κατοικούνταν από ομάδες του H. erectus εκείνη την εποχή. Δεν είναι σαφές για ποιο σκοπό χρησιμοποιούσαν τις φωτιές, αλλά οι ειδικοί πιστεύουν ότι το φως, η ζεστασιά και η θερμότητα ήταν τα κύρια πλεονεκτήματά τους. Ωστόσο, τα αρχαιολογικά ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο H. erectus δεν μπορούσε να ανάψει φωτιές – κανείς δεν ήξερε πώς να το κάνει μέχρι περίπου 400.000 χρόνια πριν – και έτσι πρέπει να τις μετέφεραν από περιοχές με φυσικές πυρκαγιές, λέει ο Τσάζαν. «Δεν πρόκειται για ανθρώπινη ανάφλεξη φωτιάς, αλλά για τη συλλογή φωτιάς από το φυσικό περιβάλλον».
Ένα συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι οι πρώιμες φωτιές στο σπήλαιο Wonderwerk ήταν μόνο περιστασιακές. «Υπάρχει ένα σαφές σημάδι, αλλά δεν υποδηλώνει πρόσβαση στη φωτιά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους», λέει ο Τσάζαν. Είναι πιθανό οι πυρκαγιές να συνέβαιναν μόνο στις ζεστές εποχές, και ως εκ τούτου ίσως ήταν πολύ απρόβλεπτες για να βασιστεί κανείς σε αυτές για μόνιμες αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Με πληροφορίες από Science News
