Ο Εμίρ Κουστουρίτσα, ένας από τους πλέον πολυσυζητημένους και αντισυμβατικούς σκηνοθέτες της Ευρώπης, παραχώρησε συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο του 13ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, καταθέτοντας ευθείες και συχνά προκλητικές απόψεις για τον σύγχρονο πολιτισμό, την πολιτική και την παγκόσμια κοινωνική πραγματικότητα.
Ο Σέρβος σκηνοθέτης, που δηλώνει «συντηρητικός αριστεριστής», εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τη λεγόμενη woke κουλτούρα, την οποία συνέδεσε με προσπάθεια ελέγχου της κοινωνίας και υπονόμευσης της παραδοσιακής οικογένειας. «Δεν μπορείς να βάζεις ένα 10χρονο να αποφασίσει αν είναι αγόρι, κορίτσι ή... ζωάκι», δήλωσε χαρακτηριστικά, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από μαθητές που παρευρίσκονταν στη συζήτηση. Υποστήριξε ακόμη ότι η ατζέντα αυτή «δεν είναι γνήσια προάσπιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά κατασκευασμένη στρατηγική παγκοσμιοποιημένων κέντρων εξουσίας».
Στηλίτευσε και την εμπορευματοποίηση του κινηματογράφου από το Χόλιγουντ, λέγοντας πως «προωθούν φτηνές, επιφανειακές αφηγήσεις με στερεοτυπικούς ήρωες, που δεν αντικατοπτρίζουν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ύπαρξης». Αντιπαραβάλλοντας τη δική του εμπειρία, ανέφερε: «Για να κάνεις μια ταινία πρέπει να πεθάνεις. Όχι να την προωθείς με διαφημίσεις και ευκολίες».
Παράλληλα, εξέφρασε την αγάπη του για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της, δηλώνοντας «εθισμένος» στη χώρα. Εξήγησε πως τα φεστιβάλ κινηματογράφου, όπως αυτό των Χανίων, είναι απαραίτητα για την επιβίωση του σινεμά και την επαφή του κοινού με τον αυθεντικό κινηματογράφο.
Ο Κουστουρίτσα στάθηκε και στην απειλή της τεχνητής νοημοσύνης, αμφισβητώντας κατά πόσο μπορεί να υποκαταστήσει τις ηθικές και φιλοσοφικές κρίσεις των ανθρώπων. Αναρωτήθηκε: «Μπορεί το AI να ξεχωρίσει το καλό από το κακό;» και προειδοποίησε πως η τεχνολογία δεν πρέπει να ξεπεράσει τη σοφία της ανθρώπινης συνείδησης.
Στη συζήτηση για τη διεθνή πολιτική, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, τονίζοντας πως «θα επιβιώσουν μόνο αν είναι αρκετά έξυπνοι για να αποσύρουν τα στρατεύματά τους από τη Μεσόγειο και τον κόσμο». Σχολίασε επίσης την πανδημία του COVID-19, αφήνοντας αιχμές για τον εργαστηριακό της χαρακτήρα και δηλώνοντας: «Πρόβατα, μη φοβάστε τον λύκο. Τον βοσκό να φοβάστε».
Ολοκληρώνοντας, μίλησε για το νέο του κινηματογραφικό σχέδιο, βασισμένο σε έργο του Ρασπούτιν, που διαδραματίζεται σε χωριό της Σερβίας. Το χαρακτήρισε βαθιά προσωπικό έργο, ενδεικτικό της επιθυμίας του να παραμένει αυθεντικός και συναισθηματικά συνδεδεμένος με κάθε δημιουργία του.
